Όταν κάποιος κατέβει από τον γάιδαρο και ανέβει σε Porsche, δεν θέλει να κατέβει από την Porsche και να ανέβει στον γάιδαρο, έτσι δεν είναι; Μήπως γι’ αυτό δεν απέμεινε ηθική; Μήπως γι’ αυτό καταπατούνται όλες οι αξίες; Γι’ αυτό χάθηκε η λεβεντιά; Διαφθάρηκε τόσο η κοινότητα, η οποία βρίσκεται υπό κατοχή στο μισό της πατρίδας της; Δεν μπορέσατε να κτίσετε μια πυραμίδα από όλο τον πόνο και γίνατε κομμάτια; Μόνο το μέρος στο οποίο έπεσε, έκαψε η φωτιά; Μόνο οι πρόσφυγες πόνεσαν; Μόνο οι μανάδες των αγνοουμένων έκλαψαν; Και εσύ. Κατάλαβες αυτή την παρακμή όταν κατέβηκες από τον γάιδαρο και ανέβηκες στην Porsche; Συγνώμη, αλλά εμείς είμαστε πολύ πιο μπροστά από εσένα σε αυτό. Δεν μπορείς να μας ανταγωνιστείς. Πέρασαν 52 χρόνια από τότε που οι δικοί μας εδώ κατέβηκαν από τον γάιδαρο και ανέβηκαν σε Porsche. Μετά από εκείνη την ημέρα άλλαξαν πολύ τα πάντα. Αν ρωτήσεις θα σου πουν ότι τα πόδια έγιναν κεφάλι και τα κεφάλια πόδια. Βεβαίως έχει δίκαιο ο Μικελλίδης. Αν μια κοινωνία κατέβει από τον γάιδαρο και ανέβει σε Porsche, πώς μπορεί να είναι ισορροπημένη; Μετά από εκείνον τον τρελό Ιούλιο χάσαμε εντελώς την ισορροπία μας και δεν μπορέσαμε να τη ξαναβρούμε. Ρώτα γι’ αυτό εκείνους που απολαμβάνουν το γεγονός ότι έγιναν εκατομμυριούχοι μέσα σε ένα βράδυ. Ρώτα εκείνους που διοργάνωσαν αποχαιρετιστήριο πάρτι στα γαϊδούρια. Ρώτα εκείνους που αποκαλούν γαϊδούρια όσους ακόμα δεν κατέβηκαν από τα γαϊδούρια για να ανέβουν στις Mercedes, τις BMW, τις λιμουζίνες, τις Jaguar και τα Range Rover, μόλις αυτά πλημμύρισαν τη χώρα. Πότε βγήκαν απέναντί μας σε αυτούς τους δρόμους εκείνοι που λένε «άλλαξε και εσύ μυαλά»; Να σου αποκαλύψω ένα μυστικό. Αγάπησα πιο πολύ τα γαϊδούρια όταν είδα εκείνους που κατέβηκαν από αυτά και ανέβηκαν στις Porsche. Μου ήρθε να πάω να τους παίξω βιολί. Όμως, δεν μπόρεσα να μάθω να παίζω βιολί. Δεν το πιστεύεις, όμως ακόμα μου βασανίζει το μυαλό εκείνο το ερώτημα. Εμείς κάνουμε περισσότερες γαϊδουριές ή τα γαϊδούρια; Δεν είδα ποτέ να κάνουν κάποια ποταπότητα τα γαϊδούρια. Δεν είδα ποτέ να μαχαιρώνουν κάποιον πισώπλατα. Μήπως είδα να κάνουν γαϊδουριές, όπως εμείς; Ούτε αυτό είδα. Χάσαμε για τα καλά την ισορροπία μας αδελφέ. Δεν μας ωφέλησε το ότι κατεβήκαμε από το γαϊδούρι και στη στιγμή ανεβήκαμε σε Porsche. Όταν ήμασταν πάνω στο γαϊδούρι, υπήρχε ιδρώτας του προσώπου. Έφυγε και εκείνος. Δεν ξέρω αν αντιλαμβάνεσαι. Από πότε λιγόστεψαν τόσο εκείνοι που κερδίζουν χρήματα με τον ιδρώτα του προσώπου τους σε αυτή τη χώρα. Η πραγματική διαφθορά. Η πραγματική πλαστογραφία. Η πραγματική απατεωνιά. Μήπως δεν άρχισε όταν κατεβήκαμε ένα βράδυ από το γαϊδούρι και ανεβήκαμε σε Porsche; Παλιά ήταν πιο ωραία τα σταφύλια μας. Πιο ωραίες οι φράουλές μας. Πιο γλυκιά τα βερίκοκά μας. Και όλα είναι κληρονομιά της εποχής των γαϊδάρων που τέλειωσε. Τι είπες; Δεν απέμεινε αξιοπρέπεια μόλις ανεβήκαμε στη Porsche; Δεν απέμεινε ηθική; Όπως ρωτάς τα δίποδα σκυλιά και όχι τα τετράποδα, ρώτησε και γι’ αυτό τα δίποδα γαϊδούρια και όχι τα τετράποδα. Εγκατέλειψα την ιδέα για βιολί. Θα τους σφυρίζω.
Όμως, σημείωσε και το εξής. Ο Αζίζ Νεσίν έγραψε ένα αριστοτεχνικό διήγημα. «Αχ εμείς τα γαϊδούρια», το είπε. Τι έγινε λέει; Ένας λύκος έτρεχε ξοπίσω από ένα γαϊδούρι, λέει. Δεν έδωσε σημασία το γαϊδούρι. Ο λύκος το πλησίασε λίγο περισσότερο ουρλιάζοντας. Πάλι δεν έδωσε σημασία. Μόλις πλησίασε περισσότερο, λέει, προσευχήθηκε λέγοντας «κάνε Θεέ μου να μην είναι λύκος, αν είναι λύκος». Μόλις ένιωσε την ανάσα του λύκου στο σβέρκο του, άρχισε να τρέχει σαν τρελό. Τι διαφορά έχουμε εμείς από αυτό το γαϊδούρι…
