Προεδρικές 2028: Εν δυνάμει υποψήφιοι του ΑΚΕΛ - μια δύσκολη εξίσωση

Η προεδρική αναμέτρηση του 2028 δεν έχει ακόμη επίσημους υποψηφίους, έχει όμως ήδη ένα κρίσιμο πολιτικό ερώτημα. Με ποιο πρόσωπο και με ποια στρατηγική θα επιχειρήσει το ΑΚΕΛ να διεκδικήσει την επιστροφή του στην εξουσία; Από την πιθανότητα επανάληψης της συνταγής Μαυρογιάννη μέχρι τις αναφορές στα ονόματα των Μαρκουλλή, Δημητριάδη, Γιασεμίδη, Στυλιανίδη, ακόμη και του Νικόλα Παπαδόπουλου, η Αριστερά αναζητεί υποψήφιο, πολιτικό πρόγραμμα και συμμαχίες που θα υπερβαίνουν τα κομματικά της όρια. Και η τελική απόφαση θα καθορίσει τον τρόπο που η Αριστερά αντιλαμβάνεται τη σχέση της με την κοινωνία, τη δυνατότητά της να συνεργάζεται με άλλους πολιτικούς χώρους και την αντίληψή της για τη διακυβέρνηση σε μια περίοδο κατά την οποία η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς, η οικονομική ανασφάλεια και το Κυπριακό παραμένουν καθοριστικά ζητήματα.

Στη δημόσια συζήτηση έχουν εμφανιστεί διαφορετικά πρόσωπα και πολιτικές διαδρομές. Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης συνδέεται με τη συνέχεια μιας υποψηφιότητας που έφτασε το 2023 πολύ κοντά στην Προεδρία. Η Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή διαθέτει διπλωματική εμπειρία και μακρά παρουσία στο Κυπριακό. Ο Αχιλλέας Δημητριάδης συνδέεται με την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το κράτος δικαίου και μια περισσότερο ανεξάρτητη πολιτική παρουσία. Ο Τάσος Γιασεμίδης αναφέρεται ως οικονομολόγος με τεχνοκρατικό προφίλ, ο Χρίστος Στυλιανίδης συνδυάζει ευρωπαϊκή εμπειρία, κυβερνητική διαδρομή και πολιτικές καταβολές από τον χώρο του ΔΗΣΥ, ενώ ο Νικόλας Παπαδόπουλος αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο δικής του υποψηφιότητας.

Οι αναφορές αυτές δεν συνιστούν επίσημες υποψηφιότητες ούτε σημαίνουν ότι το ΑΚΕΛ έχει αποφασίσει να στηρίξει οποιοδήποτε από τα συγκεκριμένα πρόσωπα. Πρόκειται για ονόματα και διαδρομές που έχουν ενταχθεί, σε διαφορετικό βαθμό, στη δημόσια ή εσωκομματική συζήτηση. Η πραγματική δοκιμασία είναι να επιλεγεί όχι απλώς ένα πρόσωπο με ενδιαφέρον βιογραφικό, αλλά μια υποψηφιότητα που θα ενσωματώνει πολιτική κατεύθυνση, κοινωνική αναφορά και δυνατότητα ευρύτερης συνεννόησης.

Μαυρογιάννης: Η συνέχεια και τα όριά της

Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης διαθέτει ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Η υποψηφιότητά του το 2023 έχει ήδη δοκιμαστεί σε πραγματική εκλογική αναμέτρηση. Το 2023 έφτασε στο 48,03% στον δεύτερο γύρο, επιβεβαιώνοντας ότι μπορούσε να προσελκύσει ψηφοφόρους πέρα από την παραδοσιακή εκλογική βάση του ΑΚΕΛ. Η διπλωματική του διαδρομή, η εμπειρία του ως διαπραγματευτή για το Κυπριακό και η εικόνα ενός υποψηφίου που δεν προερχόταν από την κομματική ιεραρχία συνέβαλαν στη διαμόρφωση αυτής της ευρύτερης απήχησης.

Ο ίδιος έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο να εξετάσει νέα υποψηφιότητα, δηλώνοντας ότι οι αποφάσεις του θα ληφθούν μέχρι το τέλος του 2026, αφού προηγηθούν διαβουλεύσεις με συνεργάτες και υποστηρικτές του. Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινώσει επίσημα ότι θα διεκδικήσει την Προεδρία το 2028. Έχει επίσης αναφερθεί σε δημοσκοπήσεις που, σύμφωνα με τον ίδιο, τον εμφανίζουν σε ευνοϊκή θέση, διευκρινίζοντας ότι δεν γνωρίζει άλλη επίσημη μέτρηση πέραν εκείνης που είχε διαρρεύσει από τον ΔΗΣΥ. Τα στοιχεία αυτά αποτελούν μέρος της δημόσιας συζήτησης, όχι επαρκή βάση για ασφαλή πρόβλεψη της εκλογικής έκβασης.

Το ερώτημα για το ΑΚΕΛ είναι αν η συνταγή του 2023 μπορεί να επαναληφθεί σε διαφορετικές συνθήκες. Τότε, η εσωτερική κρίση στον ΔΗΣΥ και η μετακίνηση μέρους των ψηφοφόρων του προς τον Μαυρογιάννη διαμόρφωσαν ένα ιδιαίτερο εκλογικό περιβάλλον. Δεν είναι δεδομένο ότι οι ίδιες συνθήκες θα επανεμφανιστούν το 2028. Επιπλέον, μια ενδεχόμενη δεύτερη υποψηφιότητα του ίδιου προσώπου θα έπρεπε να απαντήσει στην κριτική ότι το ΑΚΕΛ επαναλαμβάνει μια δοκιμασμένη μεν, αλλά όχι νικηφόρα μέχρι σήμερα, επιλογή.

Εφόσον ο Μαυρογιάννης αποφάσιζε να διεκδικήσει εκ νέου την Προεδρία και εφόσον το ΑΚΕΛ εξέταζε θετικά μια τέτοια επιλογή, θα χρειαζόταν να παρουσιάσει ένα ανανεωμένο πολιτικό σχέδιο και να εξασφαλίσει ευρύτερες συμμαχίες πριν από την κάλπη. Η αναγνωρισιμότητα και η προηγούμενη επίδοση δεν αρκούν από μόνες τους. Θα έπρεπε να καταδειχθεί τι θα άλλαζε σε μια δεύτερη προσπάθεια, ποιες κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις θα συμμετείχαν και πώς θα αντιμετωπίζονταν οι διαφωνίες στο Κυπριακό και στην εσωτερική πολιτική.

Μαρκουλλή: Διπλωματία και πολιτική συνέχεια

Η Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή αποτελεί διαφορετική περίπτωση. Με μακρά διπλωματική σταδιοδρομία, εμπειρία ως υπουργός Εξωτερικών και υπουργός Εσωτερικών και βαθιά ενασχόληση με το Κυπριακό, διαθέτει πολιτικό υπόβαθρο που θα μπορούσε να στηρίξει μια υποψηφιότητα με έμφαση στη διεθνή παρουσία της Κυπριακής Δημοκρατίας και στην αναζήτηση λύσης.

Το όνομά της είχε συζητηθεί και σε προηγούμενες εκλογικές περιόδους. Η ίδια είχε εκφράσει ενδιαφέρον για τις προεδρικές του 2028 υπό προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων σε συνάρτηση με την πορεία του Κυπριακού και το ενδεχόμενο επιλογής της από το ΑΚΕΛ. Η αναφορά αυτή δεν ισοδυναμεί με επίσημη υποψηφιότητα, ούτε επιβεβαιώνει ότι βρίσκεται σε τελική διαδικασία επιλογής από το κόμμα. Καταγράφει, ωστόσο, ότι το όνομά της έχει αποτελέσει αντικείμενο πολιτικής συζήτησης.

Το πλεονέκτημα μιας ενδεχόμενης επιλογής της θα ήταν η γνώση της διπλωματίας και των διεθνών συσχετισμών, καθώς και η δυνατότητα να συνομιλεί με διαφορετικούς πολιτικούς χώρους. Η πρόκληση θα ήταν να μετατραπεί η διπλωματική εμπειρία σε ευρύτερο κυβερνητικό πρόγραμμα. Η Προεδρία δεν περιορίζεται στη διαχείριση του εθνικού ζητήματος. Περιλαμβάνει την οικονομία, την κοινωνική πολιτική, τη δημόσια διοίκηση, την υγεία, την παιδεία και την καθημερινή λειτουργία του κράτους.

Εφόσον το όνομά της παρέμενε στη δημόσια συζήτηση και εξεταζόταν από το ΑΚΕΛ, θα χρειαζόταν να αναδείξει με σαφήνεια τις θέσεις της για τις κοινωνικές ανισότητες, το κόστος ζωής, τη στεγαστική κρίση και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Παράλληλα, το ΑΚΕΛ θα έπρεπε να εξηγήσει πώς μια ενδεχόμενη υποψηφιότητα με μακρά κρατική και κομματική διαδρομή θα μπορούσε να συνδεθεί με την ανάγκη ανανέωσης που εκφράζουν τμήματα της κοινωνίας.

Δημητριάδης: Κράτος δικαίου και ανεξάρτητη παρουσία

Ο Αχιλλέας Δημητριάδης αντιπροσωπεύει μια άλλη πολιτική διαδρομή. Η ενασχόλησή του με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τις θεσμικές εγγυήσεις του κράτους δικαίου συνδέεται με μια αντίληψη πολιτικής που δίνει προτεραιότητα στη λογοδοσία, στη δικαιοσύνη και στην προστασία των πολιτών από αυθαιρεσίες.

Η υποψηφιότητά του το 2023, με έμφαση στο «Τίμιο Κράτος», στην Κύπρο του μέλλοντος και στο επιχείρημα ότι η λύση του Κυπριακού μπορεί να δημιουργήσει νέες δυνατότητες, έδωσε συγκεκριμένο περιεχόμενο σε αυτή την πολιτική ταυτότητα. Το ερώτημα για το 2028 είναι αν θα μπορούσε να υπάρξει πολιτική σύγκλιση με το ΑΚΕΛ, χωρίς να χαθεί η ανεξάρτητη φυσιογνωμία που χαρακτηρίζει την παρουσία του. Μέχρι στιγμής, η συζήτηση αυτή δεν συνιστά επίσημη ανακοίνωση νέας υποψηφιότητας.

Μια ενδεχόμενη συνεργασία θα απαιτούσε σαφείς απαντήσεις για την οικονομία, την κοινωνική πολιτική και τη διακυβέρνηση. Η έμφαση στο κράτος δικαίου είναι σημαντική, αλλά δεν υποκαθιστά την ανάγκη ενός ολοκληρωμένου κυβερνητικού προγράμματος. Εφόσον εξεταζόταν ως υποψήφιος, θα έπρεπε να περιγράψει πώς θα αντιμετώπιζε την αναποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης, πώς θα ενίσχυε την ανεξαρτησία των θεσμών και πώς θα διασφάλιζε ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν θα έμεναν σε επίπεδο διακηρύξεων.

Για το ΑΚΕΛ, η ενδεχόμενη στήριξη του Δημητριάδη θα έθετε και ζήτημα πολιτικής ταυτότητας. Θα έπρεπε να διαμορφωθεί συμφωνία που να επιτρέπει στο κόμμα να στηρίξει μια τέτοια υποψηφιότητα χωρίς να την παρουσιάσει ως απλή εκλογική διευκόλυνση, αλλά και χωρίς να απαιτήσει από έναν ανεξάρτητο πολιτικό να υιοθετήσει άκριτα το σύνολο των θέσεών του. Το κρίσιμο στοιχείο θα ήταν η σύγκλιση σε συγκεκριμένους στόχους, όχι η προσχηματική εξάλειψη των διαφορών.

Γιασεμίδης: Η οικονομία στο επίκεντρο

Ο Τάσος Γιασεμίδης εισάγει στη συζήτηση την οικονομική διάσταση. Η κατάρτισή του και η δημόσια αρθρογραφία του θα μπορούσαν, σε περίπτωση που εξεταζόταν ως επιλογή, να προσφέρουν στο ΑΚΕΛ μια υποψηφιότητα που θα εστίαζε στην οικονομική πολιτική, στη βιώσιμη ανάπτυξη και στην ισορροπία μεταξύ ανταγωνιστικότητας και κοινωνικής προστασίας.

Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα, υπάρχουν ομάδες στο εσωτερικό του ΑΚΕΛ που προωθούν την περίπτωσή του, ιδιαίτερα στην Πάφο. Η αναφορά αυτή καταγράφει μια υπαρκτή συζήτηση, αλλά δεν σημαίνει ότι το κόμμα έχει αποφασίσει να τον υιοθετήσει ως υποψήφιο, ούτε ότι ο ίδιος έχει ανακοινώσει επίσημα πρόθεση να διεκδικήσει την Προεδρία.

Το βασικό πλεονέκτημα μιας ενδεχόμενης επιλογής του θα ήταν η δυνατότητα να μεταφερθεί η συζήτηση από τη γενική πολιτική αντιπαράθεση σε συγκεκριμένα οικονομικά διλήμματα: πώς θα αυξηθεί η παραγωγικότητα, πώς θα αντιμετωπιστεί το κόστος στέγασης, πώς θα στηριχθούν τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα και πώς θα ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του κράτους χωρίς να επιβαρυνθούν δυσανάλογα οι πολίτες.

Η πρόκληση θα ήταν η αναγνωρισιμότητα και η πολιτική εμπειρία. Ένας οικονομολόγος που δεν έχει περάσει από μια πανεθνική εκλογική αναμέτρηση θα χρειαζόταν χρόνο για να παρουσιάσει τις θέσεις του, να συγκροτήσει επιτελείο και να αποδείξει ότι μπορεί να διαχειριστεί το σύνολο των προεδρικών αρμοδιοτήτων. Η οικονομία είναι καθοριστική, αλλά ο Πρόεδρος χρειάζεται επίσης στρατηγική για το Κυπριακό, τις διεθνείς σχέσεις, την κοινωνική συνοχή και τους θεσμούς.

Το ΑΚΕΛ θα έπρεπε, συνεπώς, να κρίνει όχι μόνο αν το οικονομικό προφίλ του Γιασεμίδη μπορεί να προσελκύσει ευρύτερα ακροατήρια, αλλά και αν υπάρχει η δυνατότητα να συνδεθεί με ένα συνεκτικό πολιτικό σχέδιο και μια ομάδα που να καλύπτει το σύνολο των κυβερνητικών αναγκών. Η αξιολόγηση αυτή θα αφορούσε ένα πρόσωπο που βρίσκεται στη δημόσια συζήτηση, όχι έναν επίσημα ανακοινωμένο υποψήφιο.

Στυλιανίδης: Ευρωπαϊκό προφίλ και αντιφάσεις

Ο Χρίστος Στυλιανίδης ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους λόγω της διαδρομής του ανάμεσα στην κυπριακή πολιτική, στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και στην ελληνική κυβέρνηση. Υπήρξε κυβερνητικός εκπρόσωπος, ευρωβουλευτής και Ευρωπαίος Επίτροπος Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Διαχείρισης Κρίσεων, ενώ αργότερα ανέλαβε υπουργικά καθήκοντα στην Ελλάδα. Η εμπειρία αυτή θα μπορούσε, εφόσον εξεταζόταν μια τέτοια επιλογή, να στηρίξει μια υποψηφιότητα με έμφαση στη διεθνή παρουσία της Κύπρου, στην πολιτική προστασία, στη διαχείριση κρίσεων και στη λειτουργία του κράτους.

Σύμφωνα με τις πρόσφατες αναφορές, το όνομά του έχει τεθεί στο τραπέζι και έγιναν επαφές με την ηγεσία του ΑΚΕΛ, ενώ ομάδα υποστηρίζει την προοπτική να εξεταστεί η υποψηφιότητά του. Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινώσει ο ίδιος ότι θα διεκδικήσει την Προεδρία, ούτε υπάρχει επίσημη απόφαση του ΑΚΕΛ για τη στήριξή του.

Το πιθανό πλεονέκτημα μιας τέτοιας επιλογής θα ήταν η δυνατότητα να απευθυνθεί σε ψηφοφόρους πέρα από την Αριστερά, περιλαμβανομένων μετριοπαθών πολιτών που διατηρούν αναφορά στον ΔΗΣΥ. Οι συναγερμικές καταβολές του και η συμμετοχή του στην κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη, όμως, θα προκαλούσαν εύλογα ερωτήματα μέσα στη βάση του ΑΚΕΛ. Αντίστοιχα, η υπουργική του παρουσία στην κυβέρνηση Μητσοτάκη θα έπρεπε να ενταχθεί σε μια καθαρή εξήγηση της πολιτικής του ταυτότητας και των σημερινών του θέσεων.

Για να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο μια ενδεχόμενη επιλογή του, θα απαιτούνταν συμφωνία με το ΑΚΕΛ σε βασικές πολιτικές προτεραιότητες και σαφής τοποθέτηση στο Κυπριακό, στην κοινωνική πολιτική και στη μεταρρύθμιση των θεσμών. Η διεθνής εμπειρία δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει ως υποκατάστατο πολιτικής ταυτότητας. Θα έπρεπε να αποδειχθεί ότι το ευρωπαϊκό προφίλ μπορεί να συνδεθεί με συγκεκριμένες λύσεις στα προβλήματα της κυπριακής κοινωνίας.

Νικόλας Παπαδόπουλος: Ενδεχόμενο ευρύτερης πολιτικής σύγκλισης

Μια ακόμη παράμετρος που ενδέχεται να επηρεάσει τις διεργασίες στο ΑΚΕΛ είναι η πιθανότητα υποψηφιότητας του προέδρου του ΔΗΚΟ, Νικόλα Παπαδόπουλου. Ο ίδιος έχει αφήσει ανοικτό αυτό το ενδεχόμενο, ενώ στη δημόσια συζήτηση έχει διατυπωθεί, από βουλευτή του ΔΗΚΟ, η εκτίμηση ότι θα μπορούσε να εξασφαλίσει στήριξη όχι μόνο από κόμματα του Κέντρου, αλλά και από την Αριστερά.

Ένα τέτοιο σενάριο θα έθετε το ΑΚΕΛ ενώπιον σύνθετων πολιτικών διλημμάτων. Από τη μια, θα άνοιγε τη συζήτηση για μια ευρύτερη συνεργασία πέρα από τα παραδοσιακά κομματικά όρια. Από την άλλη, θα απαιτούσε ουσιαστική σύγκλιση στο Κυπριακό, στην κοινωνική και οικονομική πολιτική και στη λειτουργία των θεσμών. Το γεγονός ότι το ΔΗΚΟ συμμετέχει στην κυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη θα αποτελούσε επίσης παράγοντα προβληματισμού για την Αριστερά.

Το κοινό μέτρο σύγκρισης

Οι έξι πιο πάνω περιπτώσεις δεν μπορούν να αξιολογηθούν μόνο με βάση την προσωπική τους διαδρομή. Το ΑΚΕΛ χρειάζεται να εξετάσει τα ίδια ερωτήματα για όλα τα πρόσωπα που αναφέρονται στη δημόσια συζήτηση: ποια είναι η θέση τους στο Κυπριακό, ποιο οικονομικό και κοινωνικό πρόγραμμα προτείνουν, πώς αντιλαμβάνονται την ανεξαρτησία των θεσμών, ποιες συμμαχίες μπορούν να υποστηρίξουν και με ποιον τρόπο θα διασφαλιστεί ότι μια ενδεχόμενη προεκλογική συμφωνία θα μετατραπεί σε κυβερνητική πολιτική.

Μια ενδεχόμενη επιλογή του Μαυρογιάννη θα στηριζόταν στη συνέχεια και στην ήδη δοκιμασμένη εκλογική παρουσία. Η Μαρκουλλή θα έδινε ιδιαίτερο βάρος στη διπλωματία και στο Κυπριακό. Ο Δημητριάδης θα έφερνε στο προσκήνιο το κράτος δικαίου και την ανεξάρτητη πολιτική ταυτότητα. Ο Γιασεμίδης θα αναδείκνυε την οικονομία και την τεχνοκρατική προσέγγιση. Ο Στυλιανίδης θα προσέφερε ευρωπαϊκή και κυβερνητική εμπειρία, μαζί με τη δυνατότητα διαλόγου με τμήματα της Κεντροδεξιάς.  Όσον αφορά τον Παπαδόπουλο, το όνομά του καταγράφεται ως πιθανό σενάριο πολιτικής διαπραγμάτευσης. Και η εκλογική απήχηση δεν μπορεί να προκύψει αυτομάτως από την αναγνωρισιμότητα, την τεχνοκρατική κατάρτιση ή την προηγούμενη επίδοση. Θα εξαρτηθεί από τις πολιτικές συνθήκες, την τελική σύνθεση των υποψηφιοτήτων, τις συνεργασίες που θα διαμορφωθούν και την αξιοπιστία του προγράμματος.

Το πραγματικό στοίχημα του ΑΚΕΛ

Το ΑΚΕΛ έχει δηλώσει ότι προγραμματίζει να ολοκληρώσει την επιλογή του υποψηφίου του το πρώτο τρίμηνο του 2027, μετά από διαβουλεύσεις με τη βάση και παράλληλα με την επεξεργασία πολιτικού προγράμματος και πιθανών συμμαχιών. Αυτή η διαδικασία θα πρέπει να δώσει ουσία στη συζήτηση και να αποτρέψει την εντύπωση ότι η επιλογή γίνεται αποκλειστικά με κριτήριο τη δημοφιλία ενός προσώπου.

Η βασική πρόκληση είναι διπλή. Από τη μια, το κόμμα πρέπει να διασφαλίσει ότι ο υποψήφιος που τελικά θα επιλεγεί θα μπορεί να εκφράσει τις κοινωνικές και πολιτικές του προτεραιότητες. Από την άλλη, πρέπει να επιδιώξει μια συμμαχία ευρύτερη από την παραδοσιακή του βάση, χωρίς να αποδυναμώσει το πολιτικό περιεχόμενο της υποψηφιότητας. Αυτό προϋποθέτει έγκαιρες διαβουλεύσεις, ειλικρινή συζήτηση των διαφορών και συμφωνία σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη διακυβέρνηση.

Το ουσιαστικό κριτήριο δεν είναι, τελικά, ποιο από τα πιο πάνω ονόματα θα επικρατήσει στη δημόσια συζήτηση. Είναι αν το ΑΚΕΛ θα μπορέσει να συνδέσει την τελική επιλογή του με ένα αξιόπιστο σχέδιο για την οικονομία, το κοινωνικό κράτος, τη θεσμική λειτουργία και το Κυπριακό. Μια επίσημη υποψηφιότητα χωρίς πρόγραμμα κινδυνεύει να παραμείνει προσωποκεντρική. Ένα πρόγραμμα χωρίς ευρύτερες πολιτικές συμμαχίες θα δυσκολευτεί να μετατραπεί σε κυβερνητική πλειοψηφία.

Συμπερασματικά, το 2028 δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος θα βρίσκεται τελικά στο ψηφοδέλτιο. Θα κριθεί και από το αν οι πολιτικές δυνάμεις θα έχουν εξηγήσει με σαφήνεια τι επιδιώκουν, ποιες αλλαγές προτείνουν και πώς σκοπεύουν να τις εφαρμόσουν. Για το ΑΚΕΛ, η επιλογή υποψηφίου είναι το πρώτο βήμα. Η διαμόρφωση μιας συνεκτικής πολιτικής πρότασης, ικανής να συναντήσει ευρύτερα κοινωνικά στρώματα χωρίς να χάσει την ταυτότητά της, είναι η ουσιαστική πρόκληση.

*Πανεπιστημιακός-Ανθρωπολόγος, πρώην Πρύτανης.