Η «χαμένη» ψήφος

Πρόκειται ίσως για τις πλέον απρόβλεπτες εκλογές των τελευταίων δεκαετιών. Για πρώτη φορά (από τις ευρωεκλογές που ακολούθησαν το Δημοψήφισμα του 2004) τα ποσοστά των δύο κομμάτων πιέζονται σε τέτοιο βαθμό που η πλειοψηφία των δημοσκοπήσεων τα εμφανίζει να αδυνατούν να συγκεντρώσουν μαζί το 50% του εκλογικού σώματος. Δεν αποτελεί, λοιπόν, έκπληξη ότι στη μάχη των συσπειρώσεων μπήκε για μια ακόμα φορά το χαρτί της «χαμένης ψήφου». Ούτε το ότι επικαλούνται τον κίνδυνο η νέα Βουλή που θα προκύψει να μην είναι λειτουργική, αφήνοντας να εννοηθεί ότι πιθανή (κομματική) διεύρυνσή της ίσως επηρεάσει τα επίπεδα της δημοκρατίας μας.

Tο παράδοξο είναι πως αυτή η λογική υιοθετείται για μια ακόμα φορά από ένα κομμάτι της κοινωνίας. Με αποτέλεσμα να παρακολουθούμε φαινόμενα που αγγίζουν τα όρια της παράνοιας. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι αυτό της Αμμοχώστου για την Κύπρο. Πολλοί φίλοι (παραδοσιακοί υποστηριχτές του ΔΗΣΥ) που ως πρώτιστο θέτουν τη λύση του Κυπριακού, οι οποίοι παραδέχονται πως η συγκεκριμένη ομάδα έχει τις πιο καθαρές θέσεις και που όλο το προηγούμενο διάστημα είχαν ασκήσει δριμεία κριτική στην κυβέρνηση και στο κόμμα για την καταστροφική πολιτική που ακολουθήθηκε μετά το Κραν Μοντανα, δηλώνουν ότι θα ψηφίσουν ΔΗΣΥ, κινούμενοι προς υποψήφιους οι οποίοι τάσσονται υπέρ της λύσης. Ως λόγο επικαλούνται το γεγονός ότι το κόμμα με το οποίο οι προτεραιότητές τους ταυτίζονται, δεν έχει δεδομένη θέση στη νέα Βουλή και άρα πιθανόν να «σπαταλήσουν» την ψήφο τους. Πόσο λογικό είναι όμως ένα τέτοιο επιχείρημα; Πώς μπορεί ένα κόμμα να καταστεί κομμάτι της Βουλής αν αυτοί που εκφράζει, επιλέγουν να μην το ψηφίσουν επειδή δεν είναι βέβαιοι ότι εκλέγεται; Ακόμα κι αν κάποιος δεχθεί (χάριν συζήτησης) ότι είναι καλύτερο να δώσει την ψήφο του σε κόμματα που έχουν περισσότερες πιθανότητες να εκλεγούν, επιλέγοντας άτομα, είναι μήπως δεδομένη η εκλογή των συγκεκριμένων ατόμων; Ή μήπως παίρνουν το ρίσκο να οδηγήσουν με την ψήφο τους στη Βουλή (λόγω των ποσοστών που θα δώσουν στο κόμμα) πολιτικούς που τάσσονται ξεκάθαρα εναντίον της λύσης; Με ενδεικτικό παράδειγμα τις τελευταίες ευρωεκλογές; Το ίδιο ισχύει σε μεγάλο βαθμό και με άτομα που κινούνται στον χώρο της Αριστεράς, και είδαν το κόμμα τους σε κάθε μεγάλη στιγμή του Κυπριακού να παίρνει θέση απέναντι στη λύση, κι όμως ψηφίζουν ΑΚΕΛ για τη λύση.

Ο συγκεκριμένος, δεν είναι ο μοναδικός παραλογισμός σε αυτή την προεκλογική. Βλέπουμε π.χ. άτομα των οποίων προτεραιότητα είναι το περιβάλλον να δηλώνουν ότι θα στηρίξουν κόμματα που όχι μόνο δεν έχουν πολιτική για το περιβάλλον, αλλά που στο παρελθόν με ενέργειές τους πρωτοστάτησαν στην καταστροφή του. Νεαρή τις προάλλες μου εξηγούσε πως θα ψηφίσει υποψήφιο κόμματος (ΔΗΚΟ) για τις ξεκάθαρες θέσεις του στο συγκεκριμένο θέμα. Αγνοώντας ότι- ως κυβέρνηση- το κόμμα με το οποίο κατεβαίνει, άλλαξε μυστικά τις πολεοδομικές ζώνες λίγες βδομάδες πριν τις εκλογές του 2008, ανοίγοντας τον δρόμο στα όσα είδαμε στη συνέχεια να λαμβάνουν χώρα στον Ακάμα. Παρόμοιες λογικές βλέπει κάποιος και από άτομα του ΔΗΣΥ. Να θέτουν ανάμεσα στις προτεραιότητές τους το περιβάλλον, αλλά να υποστηρίζουν μια κυβέρνηση κι ένα κόμμα που μετέτρεψαν μια προστατευμένη περιοχή σε «οικιστική», που πρότειναν την κατάργηση ρυακιών και ανάπτυξή τους από developers, για να μην πηγαίνει «χαμένη η γη», που χτίζουν τον έναν πύργο μετά τον άλλο χωρίς καμιά περιβαλλοντική μελέτη.

Εξίσου παράδοξη είναι από μέρος της κοινωνίας και η αναπαραγωγή του επιχειρήματος που τίθεται από το κομματικό κατεστημένο ότι την επόμενη των εκλογών θα πρέπει να προκύψει μια λειτουργική Βουλή. Η οποία θα μπορεί, όπως λένε, να περνά νομοθεσίες και προϋπολογισμούς. Αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα πρέπει ο ψηφοφόρος να κινηθεί προς τα παραδοσιακά κόμματα. Ζητούμενο όμως είναι απλά να περνά νομοθεσίες ή τι νομοθεσίες περνά; Πόσο λειτουργική είναι σήμερα η Βουλή μας; Αισθάνεται ο πολίτης ότι η υφιστάμενη Βουλή μέσα από το έργο της εξυπηρετεί τα συμφέροντά του; Ότι αυτές οι συνεργασίες ΑΚΕΛ-ΔΗΚΟ, ΔΗΣΥ-ΕΔΕΚ-Αλληλεγγύης είναι επωφελείς για τον ίδιο; Προφανώς και υπάρχουν συνδυασμοί που δεν έχουν τίποτε να προσφέρουν πέραν από ακόμα μια φωνή λαϊκισμού, κάποιοι θα μεταφέρουν τη ρητορική εντός Βουλής ακόμα πιο δεξιά. Μια πολυκομματική Βουλή πιθανόν να κάνει το νομοθετικό έργο του σώματος πιο δύσκολο. Πόσο λογικό, όμως, είναι να αποδέχεσαι ότι η λειτουργικότητα της νέας Βουλής προϋποθέτει αποκλεισμό του συνδυασμού που σε εκφράζει περισσότερο, άρα των δικών σου θέσεων; Και τελικά, ποιο είναι το μέτρο σύγκρισης; Τα υφιστάμενα κόμματα, οι βουλευτές που διαχειρίστηκαν την πρώτη συμφωνία του κουρέματος το 2013 (οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι ακόμα στη Βουλή), τον Συνεργατισμό, αυτοί των κόκκινων δανείων, του εορτασμού της μέρας του Δημοψηφίσματος για Ένωση, των διαβατηρίων; O Ζαχαρίας Κουλίας, η Ελένη Σταύρου, ο Ευθύμιος Δίπλαρος, ο Παύλος Μυλωνάς, ο Νίκος Κέττηρος;

Είναι ξεκάθαρο ότι η χώρα χρειάζεται αλλαγή. Σε όλες τις δημοσκοπήσεις, το 80%+ της κοινωνίας δηλώνει πως δεν είναι ικανοποιημένο από τη Βουλή. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει αν το αποτέλεσμα των εκλογών θα οδηγήσει σε μια Βουλή λιγότερο ικανή ή λιγότερο λειτουργική. Ίσως όμως στην κατάσταση που βρίσκεται η χώρα σήμερα, αυτό να είναι ένα ρίσκο που ο πολίτης οφείλει να πάρει. Μακριά από λογικές που επιβάλλουν τη συντήρηση. Διότι είναι ο ορισμός της παράνοιας να κάνεις το ίδιο πράγμα ξανά και ξανά και να περιμένεις διαφορετικά αποτελέσματα. Και επειδή μόνο μία ψήφος είναι χαμένη. Αυτή που συντηρεί τα όσα μας ενοχλούν και θέλουμε να αλλάξουμε.



antopoly@cytanet.com.cy