Η μαρτυρία ανθρώπου που επέζησε δολοφονιών στα βουνά της Κερύνειας

 

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

Ένας μάρτυρας που επέζησε της δολοφονίας όλων των στρατιωτών στην ομάδα του, μου γράφει δίνοντας το όνομα του ξαδέλφου του. Ο πατέρας του ξαδέλφου του ήταν «αγνοούμενος» από την περιοχή της Κερύνειας και με τη βοήθεια ενός Τουρκοκύπριου φίλου, του οποίου ο πατέρας είναι επίσης «αγνοούμενος» από το 1974, καταφέραμε να βρούμε τον τόπο ταφής και να τον δείξουμε στην Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων και μετά από εκσκαφές είχαν βρει τα οστά τα οποία επιστράφηκαν στην οικογένειά του για ταφή. Είχα παρευρεθεί επίσης στην κηδεία αυτού του «αγνοούμενου» Ελληνοκύπριου για να βάλω μερικά λουλούδια, αφού αυτό ήταν το κλείσιμο άλλου ακόμη κεφαλαίου. Ο μάρτυρας που επέζησε των δολοφονιών στην περιοχή της Κερύνειας είναι ξάδελφος του γιου του «αγνοούμενου». Μου έστειλε δύο επιστολές και μοιράζομαι μαζί σας τη μία.

 



 

Οι πέντε «αγνοούμενοι» Ελληνοκύπριοι των οποίων τα οστά βρέθηκαν σε καμίνι στο Μπογάζι Κερύνειας.

Η πρώτη επιστολή

«Αγαπητή Sevgul,

Δεν με ξέρεις, αλλά είμαι ο πρώτος ξάδελφος του…Το όνομά μου είναι… Συμμετείχα σε μάχη το 1974 κοντά στο Bellapais. Ήμασταν μία ομάδα περίπου 25 στρατιωτών και ο μόνος που επέζησε ήμουν εγώ. Ήμουν ο πρώτος που τραυματίστηκε και κατάφερα να επιστρέψω προσποιούμενος τον νεκρό όταν είδα άλλους να δολοφονούνται. Θέλω κάποιος να κάνει έρευνες στο σημείο και είστε, μου είπαν, ο κατάλληλος άνθρωπος. Στις 20.7.1974, υπηρετούσα στη βάση του…τμήματος του στρατού που ήταν κοντά στο Bellapais. Το επόμενο πρωί μου ζήτησαν μαζί με άλλους 20 ή 25 στρατιώτες να πάμε στην κορυφή ενός βουνού έτσι ώστε να λειτουργήσουμε ως η αρχική φρουρά, αφού ήταν σε εξέλιξη η ανάπτυξη των τουρκικών στρατευμάτων. Στο κάτω μέρος της βουνοκορφής βλέπαμε δύο μικρά άσπρα βοηθητικά κτήρια. Τις δύο μέρες μπορούσαμε να δούμε τα τουρκικά τανκς να οδηγούν κατά μήκος του δρόμου από την Κερύνεια προς το Κιόνελι που ήταν στα δυτικά του σημείου που βρισκόμασταν. Στις 22.7.1974, τη μέρα της συμφωνηθείσας κατάπαυσης του πυρός, μας διέταξαν να αφήσουμε τη θέση μας και να προχωρήσουμε μόνοι μας προς το Bellapais και το βουνό. Καθοδηγούσα την ομάδα, επειδή ήξερα την περιοχή, προς στα ανατολικά. Για να φτάσουμε, έπρεπε να κατεβούμε από ένα μικρό φαράγγι και στη συνέχεια να ανεβούμε και είδαμε τον δρόμο που οδηγούσε στο Bellapais. Μόλις περπατήσαμε λίγα μέτρα μακριά από την κορυφή του φαραγγιού, είδαμε μια ομάδα στρατιωτών να κάθονται κάτω από μια χαρουπιά, να ξεκουράζονται και να καπνίζουν. Είδαμε μερικούς στρατιώτες να παίρνουν θέση μάχης και συνειδητοποιήσαμε ότι ήταν Τούρκοι. Ενώ είχα καλέσει τους πάντες να καλυφθούν, μια σφαίρα πέρασε το πόδι μου. Μαζί μας είχαμε και ένα όπλο τύπου Bren. Αφού πέσαμε σε ενέδρα, ζήτησα από τον χειριστή του Bren να μας καλύψει, ενώ σύρθηκα προς το φαράγγι, θεωρώντας πως δεν θα ήμουν χρήσιμος πια. Στα μισά του δρόμου είδα 5 στρατιώτες να τρέχουν προς το φαράγγι, ακολουθούμενοι από Τούρκους στρατιώτες και τους καλούσαν στα ελληνικά να παραδοθούν. Έμεινα ακίνητος προσποιούμενος ότι ήμουν νεκρός παρακολουθώντας τι συνέβαινε. Οι στρατιώτες παραδόθηκαν ρίχνοντας τα όπλα τους χάμω, ενώ άνοιξαν πυρ και τους σκότωσαν όλους. Περίπου 20 στρατιώτες δολοφονήθηκαν κοντά στην άκρη του δρόμου και περίπου 5 από αυτούς δολοφονήθηκαν και τους άφησαν στο κάτω μέρος αυτού του φαραγγιού. Έμεινα ακίνητος μέχρι που όλοι οι στρατιώτες είχαν εξαφανιστεί από την κορυφή του φαραγγιού και σύρθηκα προς τα πάνω και έφτασα στην κορυφή του φαραγγιού. Στάθηκα στο ένα πόδι, εξέτασα προσεκτικά την περιοχή και είδα ότι στα νοτιοανατολικά μου υπήρχαν δύο σπίτια, κοντά στον κύριο δρόμο. Ήταν περίπου 10.30 π.μ. Εξαντλημένος όπως ήμουν (είχε πάει 6 η ώρα μέχρι να φτάσω στο κάτω μέρος του φαραγγιού), αποφάσισα να κοιμηθώ για να κερδίσω δυνάμεις και να συνεχίσω το επόμενο πρωί συρόμενος στην κορυφή του φαραγγιού, πιο κοντά σε αυτά τα σπίτια. Καθώς πλησίαζα στο σπίτι, ένα αυτοκίνητο με σήμανση GB περνούσε από το δρόμο. Φώναξα στα αγγλικά και δύο μεσήλικες άντρες ήρθαν προς εμένα και μου έφεραν νερό. Προσφέρθηκαν να με μεταφέρουν στο Νοσοκομείο της Κερύνειας, αλλά τους ζήτησα να μην το κάνουν, καθώς υπέθεσα ότι το νοσοκομείο ήταν υπό τη διοίκηση του τουρκικού στρατού. Δεν με άκουσαν, ίσως επειδή δεν ήθελαν να τους δουν να βοηθούν Ελληνοκύπριους στρατιώτες. Όταν φτάσαμε εκεί, μας έδιωξαν και με πήραν στο ξενοδοχείο Dome. Από εκεί τα Ηνωμένα Έθνη με πήραν στο Νοσοκομείο Λευκωσίας. Προσπάθησα να προσδιορίσω τη θέση που βρισκόμασταν για να αναφέρω τη δολοφονία αυτών των ανδρών αλλά ποτέ δεν τα κατάφερα, ενώ ούτε τα δύο σπίτια μπόρεσα να βρω που ανήκαν σε Άγγλους υπηκόους. Ίσως η περιοχή μετατράπηκε σε στρατώνα, δεν υπάρχει πρόσβαση. Γι' αυτό όταν άκουσα για σας, σκέφτηκα να σας το πω έτσι ώστε να μπορέσετε να ρίξετε περισσότερο φως σε αυτήν την υπόθεση. Ο στόχος μου είναι να καταφέρω να δω αν αυτά τα νεκρά άτομα συλλέχθηκαν κάποια στιγμή και πού θάφτηκαν. Όταν η πανδημία επιτρέπει διακινήσεις, θα ήθελα να συναντηθώ μαζί σας για να επισκεφθούμε μαζί το μέρος, έτσι ώστε οι οικογένειες να πάρουν τα οστά τους».

 



Ο χώρος εκσκαφής στο Κιόνελλι.

 

Τα δύο σπίτια

Μιλώντας και μαζί του και με τους λειτουργούς της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων κανονίσαμε συνάντηση. Ευχαριστώ τον Ελληνοκύπριο κ. Λεωνίδα Παντελίδη, μέλος της ΔΕΑ, που βοήθησε να γίνει η συνάντηση, Θα κανονίσουν να επισκεφθούν μαζί την περιοχή για να εντοπίσουν τα μέρη στα οποία αναφέρεται. Θυμάμαι ότι είχαμε ερευνήσει δύο σπίτια που το 1974 ανήκαν σε κάποιους Άγγλους και γράφω σε έναν φίλο στο Λονδίνο του οποίου ο πατέρας εργαζόταν εκεί ως κηπουρός. Καλώ επίσης τον εγγονό του Τουρκοκύπριου κηπουρού που έχει πεθάνει και ο εγγονός στη Λευκωσία ρωτά τον πατέρα του, και ο πατέρας του ξέρει πού είναι αυτά τα δύο σπίτια. Αν είναι τα ίδια σπίτια, τότε θα βοηθήσουμε στον εντοπισμό της περιοχής όπου κάποιοι από εκείνους τους «αγνοούμενους» Ελληνοκύπριους μπορεί να έχουν θαφτεί. Θα προσπαθήσω να κανονίσω μία επίσκεψη σε αυτά τα δύο σπίτια μαζί με τον γιο του κηπουρού που ζει στη Λευκωσία και να τα δείξουμε στους λειτουργούς της ΔΕΑ πριν από την επίσκεψη στην περιοχή, ώστε να γνωρίζουν εκ των προτέρων πού βρίσκονται τα δύο σπίτια, εφόσον ο μάρτυρας μιλά για τα ίδια.

Τα δύο πιθανά σημεία

Παράλληλα επισκέφθηκα και δύο χώρους ταφής όπου οι ομάδες της ΔΕΑ βρήκαν οστά. Ένας από αυτούς είναι στο Μπογάζι Κερύνειας στα βουνά, όπου προηγουμένως, με τη βοήθεια ενός από τους καλούς μας Τουρκοκύπριους αναγνώστες, βρέθηκαν τα οστά πέντε «αγνοούμενων» Ελληνοκυπρίων μέσα σε ένα καμίνι. Η περιοχή που έσκαβαν βρίσκεται κοντά στο καμίνι και έχουν βρει τα οστά τριών «αγνοουμένων» διάσπαρτα στην περιοχή. Προφανώς αυτό ήταν το ρέμα και κατεβαίνοντας προς τα κάτω τα οστά πιάστηκαν ανάμεσα στις ρίζες των δέντρων. Δεν είμαι σίγουρη αν ήταν στην ίδια ομάδα των πέντε «αγνοούμενων» των οποίων τα οστά βρέθηκαν στο καμίνι ή όχι – μόνο η ανάλυση DNA θα μας δείξει στα σίγουρα ποιοι ήταν. Το άλλο μέρος που επισκέφθηκα, είναι έξω από το Κιόνελι, στον παλιό δρόμο από το Κιόνελι προς την Κερύνεια, που ήταν ο παλιός κύριος δρόμος της Κερύνειας πριν κατασκευαστεί ο καινούργιος μετά το 1974. Στην αριστερή πλευρά του δρόμου είχαν βρεθεί τα οστά ενός «αγνοούμενου» ατόμου από την ομάδα εκσκαφών της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων. Όταν επισκέφθηκα το μέρος, οι λειτουργοί φορούσαν λευκές φόρμες, αφού ήταν ένας σκουπιδότοπος που υπήρχε αμίαντος.

Στο ίδιο σημείο εκεί κοντά βρίσκεται το «Plumer Forest», όπου θυμούμαι ότι κάποτε διοργανώνονταν αγώνες με μοτοσυκλέτες και ήταν μία περιοχή που είχε μερικά δέντρα, γι' αυτό και τον χρησιμοποιούσαν οι μοτοσυκλετιστές ως πίστα. Υπάρχει ομοιότητα με τον άλλο τόπο ταφής στο Μπογάζι Κερύνειας: Ένα ρυάκι… Άραγε το «αγνοούμενο» άτομο προσπαθούσε να ξεφύγει ακολουθώντας αυτό το ρυάκι για να φτάσει στη Λευκωσία από την Κερύνεια; Ή ήταν από άλλο χωριό της περιοχής; Και πάλι, θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε τα αποτελέσματα της ανάλυσης DNA

 

 



Μαζί με τη ομάδα εκσκαφών της ΔΕΑ στο Μπογάζι της Κερυνειας.

 

Σημαντική η επαφή με τους ανθρώπους

 

Αισθάνομαι χαρούμενη και ταυτόχρονα λυπημένη… Νιώθω χαρούμενη που έρχονται άνθρωποι σε εμένα και μου μιλούν και είμαστε σε θέση να κανονίσουμε να συναντηθούν με τους λειτουργούς της ΔΕΑ για περαιτέρω έρευνες... Αλλά πάντα με συνοδεύει μια απίστευτη θλίψη σαν φόντο – δεν μπορώ να φανταστώ τι είδος κόλασης πέρασε αυτός ο μάρτυρας το 1974 και, το χειρότερο, μετά όλα αυτά τα χρόνια, όταν σκέφτεται τι είχε συμβεί, πώς συνέβηκε, ξαναζώντας τις αναμνήσεις ξανά και ξανά... Κανένας δεν θεράπευσε αυτές τις πληγές της ψυχής μας και τις κουβαλάμε σαν δεύτερο δέρμα…Γι αυτό πρέπει να διασφαλίσουμε ότι δεν θα ξανασυμβεί καμιά τέτοια σύγκρουση σε αυτή τη γη…Και να κάνουμε ό,τι είναι δυνατό για να το αποτρέψουμε…Ευχαριστώ από καρδιάς αυτόν τον μάρτυρα που μου έγραψε – ξέρω ότι χρειάστηκε πολύ θάρρος και σκέψη για να γίνει αυτό, αλλά είμαι αιώνια ευγνώμων σε αυτόν που έκανε αυτό το βήμα… Ευχαριστώ επίσης τους λειτουργούς της ΔΕΑ που συναντήθηκαν μαζί του και φρόντισαν να ξεκινήσουν να ερευνούν όλα όσα μας είπε…