Μήπως πρέπει να δούμε τους Τουρκοκύπριους διαφορετικά;

 

Ο Ερσίν Τατάρ, μιλώντας στον Μπαιράκ για το Κυπριακό τη βδομάδα που πέρασε, επανέλαβε τη θέση ότι δεν υπάρχει δυνατότητα επιστροφής σε συνομιλίες αν δεν αναγνωριστεί εκ των προτέρων η κυριαρχική ισότητα των Τουρκοκυπρίων. Ισχυρίστηκε επίσης ότι η ε/κ πλευρά έχει στόχο την εξάλειψη της «τδβκ» ώστε οι Τ/Κ να γίνουν μπάλωμα στην Κυπριακή Δημοκρατία. «Εμείς λέμε δύο κράτη. Υπάρχει μία νότια Κύπρος που ζει με την ΕΕ. Μπορούν να υπάρξουν δύο κράτη εντός της ΕΕ».

Πώς θα μπορούσαν να αντικρουστούν αυτές οι θέσεις του κ. Τατάρ, οι οποίες, παρασκηνιακά τουλάχιστον, αρχίζουν τους τελευταίους μήνες να κερδίζουν διεθνώς έδαφος; Ακόμα κι αν δεχτούμε ότι λόγω της τουρκοκυπριακής ηγεσίας η λύση του Κυπριακού απομακρύνεται, τι μπορούμε να κάνουμε για να συντηρήσουμε το Κυπριακό; Μήπως πρέπει, επιτέλους, να στρέψουμε τα βλέμματά μας προς την τ/κ κοινότητα;

Η απάντηση

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και τα περισσότερα κόμματα του Εθνικού Συμβουλίου απαντούν στον κ. Τατάρ και στη διεθνή κοινότητα καταγγέλλοντας τον Τ/Κ ηγέτη ότι έχει εγκαταλείψει τη βάση διαπραγματεύσεων όπως καθορίστηκε από τον ΟΗΕ. Καλούν μάλιστα τον Γενικό Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες, διά του διορισμού ειδικού αντιπροσώπου, να επαναφέρει τις συνομιλίες απ' εκεί που έμειναν στο Κραν Μοντανά και να απορρίψει δημόσια τις τ/κ θέσεις. Επειδή δεν το κάνει, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης πρόσφατα τον κατήγγειλε ως «επιτήδειο ουδέτερο».

Αυτό που δυσκολεύεται να κατανοήσει η ε/κ πλευρά είναι ο ρόλος του ΟΗΕ στο Κυπριακό. Με βάση τα ψηφίσματα, ο Γενικός Γραμματέας καλείται να προσφέρει τις καλές του υπηρεσίες για επίλυση του προβλήματος. Όχι για να δικαιώσει τη μια ή την άλλη πλευρά όταν διαφωνούν, είτε επί της διαδικασίας, είτε επί της ουσίας. Οφείλει λοιπόν να είναι εποικοδομητικά ουδέτερος για να μπορεί να συνομιλεί με όλους.

Από την άλλη, αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι, ο κ. Γκουτέρες δεν υπήρξε εποικοδομητικά ουδέτερος. Σε κάποιες περιπτώσεις ήταν ξεκάθαρος: Μετά τις συνομιλίες στο Κραν Μοντανά τοποθετήθηκε και υπέδειξε ότι οι Ε/Κ και οι Τ/Κ δεν διαπραγματεύτηκαν με καλή πίστη. Ευχήθηκε μάλιστα στους Κυπρίους καλή τύχη. Προέβη στις ίδιες παρατηρήσεις σε όλες τις εκθέσεις του στη συνέχεια, αναφέροντας ότι οι δύο πλευρές στην Κύπρο διαπραγματεύονται με εντελώς αντιπαραγωγικό τρόπο. Κάλεσε μάλιστα τους πολίτες των δύο κοινοτήτων να πάρουν στα χέρια τους τη λύση του Κυπριακού, στέλνοντας το μήνυμα στις ηγεσίες τους. Με λίγα λόγια, αυτό που υποδεικνύει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ είναι ότι στην Κύπρο δεν υπάρχουν αξιόπιστοι συνομιλητές στο Κυπριακό, αφού οι τοποθετήσεις τους έχουν πλέον φτάσει στα άκρα. Ο κ. Τατάρ κάνει ανοικτά λόγο για λύση δύο κρατών και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ζητά επιστροφή στις Συνθήκες Ζυρίχης -Λονδίνου.

Αδιέξοδο

Εν ολίγοις, δεν υπάρχει πρόσφορο έδαφος για διαπραγματεύσεις. Ο κ. Αναστασιάδης πήρε από το Μοντ Πελεράν τον χάρτη στο εδαφικό από τον Μουσταφά Ακιντζί, αλλά ούτε στη Γενεύη και τον Κραν Μοντανά το 2017 έδωσε την πολιτική ισότητα στους Τ/Κ, όπως προνοούσε το πλαίσιο Γκουτέρες. Μέσα από αυτή την ανακολουθία φαγώθηκε ο Μουσταφά Ακιντζί. Ο Τατάρ, με τη σύμφωνο γνώμη της Τουρκίας, επέλεξε να κινηθεί επίσης ακραία, ζητώντας να αναγνωρισθεί η κυριαρχική ισότητα των Τ/Κ πριν καν ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις. Πώς εκλαμβάνουν αυτή την κατάσταση οι άνθρωποι των Ηνωμένων Εθνών; Θεωρούν ότι και οι δύο πλευρές έχουν εκφύγει από τη βάση των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε αποδεχτεί την πολιτική ισότητα, στη Γενεύη μάλιστα ήταν έτοιμος να αποδεχτεί την τ/κ θετική ψήφο σε όλα τα ομοσπονδιακά σώματα. Στο Κραν Μοντανά, τον Ιούλιο του 2017, αποφάσισε ότι βρισκόμαστε πολύ κοντά στις προεδρικές του 2018, οπότε ήταν προτιμότερο φορώντας τον μανδύα του πατριώτη να τις κερδίσει παρά να ρισκάρει το αποτέλεσμα ενός δημοψηφίσματος στο τέλος του φθινοπώρου του 2017. Εν τέλει επέλεξε να καταστεί έρμαιο κάποιων κομμάτων στην Κύπρο και ουραγός των ανακολουθιών και των φαντασιώσεων του κ. Κοτζιά. Κάπως έτσι εξελέγη Πρόεδρος, αφού προτίμησε να είναι ωφέλιμος προς στις φιλοδοξίες του και όχι προς την πατρίδα του.

Μετά την ήττα Ακιντζί για μερικές εκατοντάδες ψήφους, η τουρκοκυπριακή κοινότητα έχασε τον ρόλο που της αναλογούσε στον καθορισμό των εξελίξεων στο Κυπριακό. Ο Ερσίν Τατάρ αποδέχτηκε να χορεύει στους ρυθμούς της Τουρκίας. Η οποία έχει υπαγάγει πλέον το Κυπριακό στα θέματα εσωτερικής πολιτικής ενόψει και των εκλογών στη χώρα, που προγραμματίζονται το 2023. Στην πορεία προέκυψαν και οι τ/κ εκλογές την ερχόμενη άνοιξη, ενώ επί θύραις βρίσκονται και οι προεδρικές στην Κυπριακή Δημοκρατία. Εκλογές στην περιοχή μας σημαίνει χυδαίος λαϊκισμός και πάγωμα όλων των σοβαρών προβλημάτων.

Μακριά

Το Κυπριακό πλέον, είτε ο Γενικός Γραμματέας διορίσει κάποιον εκπρόσωπό του είτε όχι, βρίσκεται σε τροχιά αποτελμάτωσης, με τους πιο αισιόδοξους να μην ελπίζουν ότι μπορεί να γίνει κάτι πριν το καλοκαίρι του 2023.

Υπάρχουν και οι απαισιόδοξοι. Οι οποίοι υποστηρίζουν ότι ο κύκλος των συζητήσεων για εξεύρεση λύσης Ομοσπονδίας έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Οπότε, θα πρέπει να τεθούν προς το παρόν κάποιες άλλες προτεραιότητες επί του εδάφους.

* Για τους Ελληνοκύπριους, αυτό που προέχει είναι η διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας σε όλα τα επίπεδα: Οικονομία, μεταρρυθμίσεις, κράτος δικαίου. Πρέπει επίσης το Κυπριακό να παραμείνει ζωντανό.

* Για τους Τ/Κ, τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα. Πέρα από τα οικονομικά προβλήματα που έχουν λόγω της άμεσης διασύνδεσής τους με την παραπαίουσα τουρκική οικονομία, υπάρχει και ένα θέμα δημογραφικό λόγω εποικισμού, το οποίο κατατείνει στη σταδιακή εξάλειψη των Τ/Κ ως είδος.

Οι δάσκαλοι

Σε πρόσφατη δημοσιογραφική διάσκεψη που διοργάνωσαν οι συντεχνίες των δασκάλων στα κατεχόμενα, ο γ.γ. της συντεχνίας Σενέρ Ελτζίλ έφερε στην επιφάνεια ένα κρίσιμο θέμα το οποίο η Κυπριακή Δημοκρατία συστηματικά αγνοεί. Έχει να κάνει με την άρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας να χορηγήσει ταυτότητες και διαβατήρια σε ζευγάρια μεικτών γάμων που ζουν στη βόρεια Κύπρο. Ο κ. Ελτζίλ είπε ότι ήδη ετοιμάζονται αγωγές κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας (έχουν λάβει 1.000 αιτήσεις) και εκτίμησε ότι σύμφωνα με πληροφορίες υπάρχουν 17.500 μεικτοί γάμοι. «Γι’ αυτό χρειάζεται μια ομαδική προσφυγή και αγώνας», δήλωσε, λέγοντας ότι έχουν προβεί σε ενέργειες για το θέμα και προς την ΕΕ.

Για τον μέσο Ελληνοκύπριο, το θέμα της πολιτογράφησης Τούρκων ή Ρώσων ή Παλαιστίνιων που έχουν παντρευτεί με Τουρκοκύπριους ή Τουρκοκύπριες ηχεί προκλητικό. «Δεν μπορούμε να πολιτογραφούμε εποίκους». Από την άλλη, οι νόμοι της Κυπριακής Δημοκρατίας το επιτρέπουν, αν και αν κρίνουμε από την πρόσφατη υπόθεση του Χρίστου (12 ετών) και της Θέκλειας - Γιασεμίνας (9 ετών) που ζουν στο Λιοπέτρι με Ε/Κ μητέρα και Τ/Κ πατέρα και δεν έχουν διαβατήρια και ταυτότητες του κυπριακού κράτους, οι νόμοι αυτοί μάλλον αναγιγνώσκονται επιλεκτικά.

Πολιτογραφήσεις

Γιατί ίσως θα ήταν αναγκαίο η Κυπριακή Δημοκρατία να εγκύψει επί του θέματος και να προχωρήσει στη χορήγηση διαβατηρίων και στα παιδιά των μεικτών γάμων στα κατεχόμενα; Γιατί με αυτή την κίνηση δεν τους κάνουμε Ευρωπαίους πολίτες, τη στιγμή που πολιτογραφήσαμε 6.000 ξένους υπηκόους, οι οποίοι καμιά σχέση δεν είχαν με την Κύπρο;

Ο Μουσταφά Ακιντζί έχασε στις τελευταίες εκλογές στα κατεχόμενα για μερικές εκατοντάδες ψήφους από τέτοιες οικογένειες που ζουν κυρίως στην Καρπασία. Αυτοί δεν ελπίζουν σε κάτι από την Κυπριακή Δημοκρατία και κατ' επέκταση από την Ευρώπη. Οπότε, παραμένουν υποτακτικοί της Άγκυρας.

Η αντιμετώπιση και ενίσχυση της τ/κ κοινότητας που φθίνει δεν αντιμετωπίζεται μόνο με πολιτογραφήσεις. Απαιτείται ένα πρόγραμμα από την Κυπριακή Δημοκρατία το οποίο θα στοχεύει πλέον σε βάθος χρόνου, ανεξαρτήτως αν βρεθεί ή όχι λύση στο Κυπριακό. Ενα πρόγραμμα πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ενίσχυσης της τ/κ κοινότητας. Το οποίο βραχυπρόθεσμα θα εγγυηθεί τη διατήρηση των σχέσεων Ε/Κ και Τ/Κ και μεσοπρόθεσμα θα αποτελέσει τον μοχλό για εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό. Κάποια πράγματα έχουν γίνει από την κυβέρνηση, όπως π.χ. η ταυτοποίηση του χαλλουμιού με τη συμμετοχή των Τ/Κ και ο διαμοιρασμός εμβολίων λόγω πανδημίας.

Θεωρούμε ότι θα μπορούσαν να γίνουν και άλλα με άξονα την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως η χορήγηση ενισχύσεων από τα Ευρωπαϊκά Ταμεία σε τ/κ επιχειρηματίες, η ανάπτυξη κοινών ε/κ και τ/κ επιχειρήσεων, η εργοδότηση Τ/Κ επιστημόνων σε τομείς όπου υπάρχει ανάγκη.

Προς αυτή την κατεύθυνση πιέζουν και αρκετοί τεχνοκράτες της Κομισιόν που πηγαινοέρχονται τελευταία στην Κύπρο, αλλά συναντούν ανέτοιμους τους Ε/Κ πολιτικούς και τεχνοκράτες. Ο μέσος Ε/Κ πάντα θα έχει δίκαιο να αντιδρά προτάσσοντας την εισβολή της Τουρκίας και την κατοχή της βόρειας Κύπρου. Υπό τις συνθήκες βέβαια, αυτή είναι η μικρή εικόνα σήμερα. Η μεγάλη εικόνα που καλούνται να δουν οι Ε/Κ πολιτικοί ηγέτες, δείχνει ότι η μεσαία τάξη των Τ/Κ με 3.000 τουρκικές λίρες τον μήνα και αγοραστική δύναμη 300 ευρώ λόγω της συναλλαγματικής κρίσης, εξαφανίζεται. Εξαφανίζονται οι μετριοπαθείς με τους οποίους θέλουμε βρούμε λύση ή έστω να ζήσουμε ειρηνικά. Τα κατεχόμενα μετατρέπονται σε όργανο της τουρκικής μαφίας -αν κρίνουμε από τα πρόσφατα βίντεο και την πολιτική κρίση- με τη νέα γενιά των Τ/Κ να μεγαλώνουν πλέον ως Τούρκοι υπήκοοι. Η βόρεια κατεχόμενη Κύπρος μετατρέπεται σε ένα κράτος παρία στα χέρια εγκληματιών, κάτι που αργά ή γρήγορα θα αρχίσει να επηρεάζει αρνητικά και το status της ευρωπαϊκής Κύπρου. Βεβαίως, ας μην έχουμε αυταπάτες. Γι' αυτό φροντίζουν ήδη και αρκετοί Ε/Κ πολιτικοί, αν κρίνουμε από τις νέες αποκαλύψεις των Pandora Papers.