Ο αγώνας της αναζήτησης «αγνοουμένων»

 

 

Οι αναγνώστες μου, μου τηλεφωνούν και μου στέλνουν μηνύματα για να μου δώσουν πληροφορίες σχετικά με πιθανούς τόπους ταφής «αγνοουμένων» και να μοιραστούν όσα γνωρίζουν και όσα έχουν δει.

«Όταν ήρθαμε ως πρόσφυγες στον Καραβά το 1975, μια οικογένεια προσφύγων από τη Λάρνακα που είχε εγκατασταθεί στον Καραβά είχε βρει το πτώμα ενός Ελληνοκύπριου ιερέα μέσα στο σπίτι που είχαν εγκατασταθεί και  το έθαψαν στην αυλή της εκκλησίας. Αυτή ήταν η εκκλησία της Παναγίας του Καραβά. Ο παπάς θάφτηκε πρόχειρα, φαινόταν το παπούτσι του. Και ως παιδιά πηγαίναμε και κοιτούσαμε αυτό το παπούτσι. Υπήρχε ακόμα και μια χρυσομηλιά εκεί όπου είχε θαφτεί ο παπάς και επομένως, κανένας δεν έτρωγε από αυτά τα χρυσόμηλα, εφόσον ο παπάς είχε θαφτεί εκεί. Μετά κυκλοφορούσαν φήμες ότι το σώμα του ιερέα είχε μεταφερθεί από εκεί και θάφτηκε αλλού. Και υπήρχε το πτώμα μιας νεαρής κοπέλας στη χαβούζα (λιμνούλα) ενός κήπου στον Καραβά.

Πρόσφυγες από τα Μανδριά είχαν εγκατασταθεί στον Καραβά και όλοι είδαν αυτά τα πτώματα, αλλά δεν ξέρω αν κάποιος από αυτούς ξέρει πού τα μετάφεραν και πού τα έθαψαν». Η αναγνώστρια μου έγραψε ξανά και μου είπε ότι η μητέρα της τής είπε ότι το άτομο που είναι θαμμένο εκεί δεν ήταν ιερέας. Και ότι δεν ήταν σίγουροι αν τα οστά είχαν μετακινηθεί.

Άη Λουκάς

Ένας άλλος αναγνώστης από την Αμμόχωστο μου στέλνει φωτογραφίες και έχει να μοιραστεί τα εξής:

«Στην Αμμόχωστο, στην περιοχή του Άη Λουκά δίπλα στο Γυμνάσιο Chanakkale υπάρχει ένα σπίτι που ανήκει στον…..  Και δίπλα από κάτι σκαλιά είχε θαφτεί ένας 'αγνοούμενος'. Πρέπει να γίνουν εκσκαφές δίπλα στα σκαλιά εκεί. Και πρέπει να σκαφτεί καλά. Αφού μπείτε από το κιγκλίδωμα, πρέπει να σκαφτεί ιδιαίτερα το μπροστινό μέρος των σκαλοπατιών. Το έχουν σκεπάσει με τσιμέντο. Οι ομάδες εκσκαφής πρέπει να φτάσουν κάτω από εκείνο το τσιμέντο. Είχα δώσει αυτές τις πληροφορίες στην Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων πριν από χρόνια, αλλά δεν βρήκα ικανοποιητικές τις εκσκαφές τους. Στέλνω και φωτογραφίες με το σημείο. Μετά που ήρθαν στην περιοχή πρόσφυγες σε αυτή την περιοχή οι άνθρωποι από το Καντού, οι Τουρκοκύπριοι άρχισαν να αποκαλούν την περιοχή αυτή Chanakkale».

Πριν από χρόνια, ένας άλλος αναγνώστης είχε δώσει πληροφορίες για αυτόν τον πιθανό τόπο ταφής και είχα γράψει για αυτό τον Οκτώβριο του 2009. Είχαμε πάει με τον αναγνώστη μου και μου είχε δείξει αυτό το μέρος. Ενώ έπαιζε όταν ήταν παιδί είχε δει το πόδι του πτώματος που είχε θαφτεί πρόχειρα εκεί και είχε τρομοκρατηθεί. Μου είχε πει ότι αυτό το μέρος δόθηκε αργότερα σε ένα τουριστικό γραφείο και είχαν βάλει εκεί μερικούς φράχτες. Καλώ λοιπόν τη ΔΕΑ να ερευνήσει ξανά αυτό το μέρος και να ελέγξει όπως λέει ο αναγνώστης μου, κάτω από το τσιμέντο για να δουν αν μπορούν να βρουν εκεί τα οστά ενός «αγνοούμενου».



Τα ερείπια της μικρής εκκλησίας που είχαμε επισκεφτεί στις 6 Ιουλίου 2010 μαζί με τον Καλλή και τον Ughur Umar, λειτουργούς της ΔΕΑ την τότε εποχή. Ο Ughur
Umar δεν ζει πλέον.

Αγκαστίνα, Έξω Μετόχι, Μόρα

Πριν από χρόνια, υπήρχαν πληροφορίες από έναν αναγνώστη μου, ότι ενώ κάποιοι εργάτες έσκαβαν για να βάλουν σωλήνες νερού δίπλα από ένα εκκλησάκι σε ένα μέρος όπου διασταυρώνονταν τρία χωριά, που είναι ανάμεσα στην Αγκαστίνα, το Έξω Μετόχι και τη Μόρα, βρήκαν κάποια οστά. Το 1974, σύμφωνα με τους αναγνώστες μου, δύο Ελληνοκύπριοι (ο ένας ίσως Έλληνας) κρύβονταν στην περιοχή αυτής της μικρής εκκλησίας. Είχα πάει μαζί του και μου είχε δείξει αυτό το εκκλησάκι, υπήρχαν απομεινάρια. Με τα χρόνια, είχε καταστραφεί και μόνο μερικοί τοίχοι παρέμειναν άθικτοι. Οι κάτοικοι του χωριού το έλεγαν «Το εκκλησάκι» αλλά δεν ξέρω καν αν ήταν εκκλησία ή όχι, ή από πού προήλθε το όνομα. Αργότερα πήγα με τους λειτουργούς της ΔΕΑ και τους έδειξα την περιοχή. Έκαναν κάποιες εκσκαφές στην περιοχή αλλά δεν βρήκαν τίποτα.

Αυτή τη βδομάδα ένας άλλος αναγνώστης έρχεται να με επισκεφτεί και έχει κάποιες νέες πληροφορίες για την περιοχή. Λέει: «Ήμουν στο καφενείο και τηλεφώνησε αυτός ο …...., που ήταν ο διοικητής της περιοχής. Είπε ότι είχαν σκοτώσει κάποιους Ελληνοκύπριους και τους είχαν θάψει σε ένα πηγάδι. Αυτό το πηγάδι είναι στην περιοχή όπου τέμνονται η Αγκαστίνα, το Έξω Μετόχι και η Μόρα, εκεί όπου υπήρχε ένα εκκλησάκι! Είχαμε πληροφορίες για την περιοχή αυτή και η ΔΕΑ δεν βρήκε τίποτα.



Ένας από τους αναγνώστες μου λέει ότι η ΔΕΑ πρέπει να ελέγξει κάτω από το τσιμέντο μπροστά από τα σκαλιά στο μέρος αυτό στον Άη Λουκά Αμμοχώστου.

Στο Έξω Μετόχι

Ένας άλλος αναγνώστης είχε βρει κάποιες νέες πληροφορίες από κάποιον από το Έξω Μετόχι και μου τηλεφωνεί για να πάμε μαζί έτσι ώστε να μου τον συστήσει. Συναντιόμαστε και πηγαίνουμε στο σπίτι του μάρτυρα. Ήταν τρομοκρατημένος κατά τη διάρκεια του πολέμου αφού ήταν μόλις 5 ή 6 χρονών. Ήταν από τη Κόση και εγκαταστάθηκαν στο Έξω Μετόχι. Όταν έφτασαν στο σπίτι που θα έμεναν, στο διπλανό σπίτι είχαν βρει το αποσυντεθειμένο σώμα μιας νεαρής γυναίκας. Ακριβώς απέναντι από αυτό το σπίτι, στην κοίτη του ποταμού είχε σκοτωθεί μια ηλικιωμένη γυναίκα. Μετά από σχεδόν πέντε δεκαετίες, εξακολουθεί να είναι τρομοκρατημένος όταν μιλάει για αυτό.

«Ο .... από την Επήχω είχε έρθει εδώ με τους φίλους του και σκότωσε την ηλικιωμένη που ζούσε σε εκείνο το σπίτι εκεί με τα κόκκινα κεραμίδια. Ήταν έξω στον δρόμο και την πήρε και την σκότωσε και μετά ήθελε τα χρυσά βραχιόλια από τα χέρια της και δεν μπορούσε να τα πάρει και ξέρετε τι έκανε; Την πέταξαν έξω στην κοίτη του ποταμού και τα οστά της έμειναν εκεί για πολύ καιρό. Αργότερα μετάφεραν τα οστά της από εκεί. Είχαν μαζέψει τα πτώματα και τα έβαλαν σε ένα φορτηγό - το είδαμε αυτό. Αλλά δεν ξέρουμε πού τα πήγαν».

Τρία άτομα είχαν θαφτεί όχι πολύ μακριά από το σπίτι και ο τοίχος ενός πλίνθινου σπιτιού γκρεμίστηκε, αναφέρει. Ένα καινούργιο σπίτι βρίσκεται τώρα εκεί, αλλά πρέπει ακόμα να ερευνήσουμε για να δούμε αν είχαν βρεθεί οστά καθώς έχτιζαν αυτό το σπίτι ή αν είναι ακόμα κάπου εκεί.

Στη συνέχεια πάμε στην έξοδο του Έξω Μετοχίου. Αυτό είναι το σημείο όπου συναντιούνται το Έξω Μετόχι και η Επηχώ. Παρκάρουμε τα αυτοκίνητά μας και περπατούμε προς έναν ελαιώνα όπου θέλει να μου δείξει ένα πηγάδι. «Άκουσα ότι κάποιοι 'αγνοούμενοι' είχαν θαφτεί σε αυτό το πηγάδι. Μετά από χρόνια, οι νέοι ιδιοκτήτες γέμισαν αυτό το πηγάδι και το κάλυψαν. Παρακαλώ ερευνήστε το».

Τον ευχαριστώ και υπόσχομαι να κάνω ό,τι είναι δυνατό για να φροντίσω να ξεκαθαριστεί αυτό.

 



Ο μάρτυρας λέει πως άκουσε ότι κάποιοι «αγνοούμενοι» είχαν θαφτεί στο πηγάδι αυτό στο Έξω Μετόχι.

Ανάμεσα σε  Beykeuy και Κυθρέα

Η τελευταία μας στάση εκείνη την ημέρα είναι ένα σημείο μεταξύ Beykeuy και Κυθρέας. Σταματούμε στο τελευταίο σπίτι της Κυθρέας πριν μπούμε στο Beykeuy. Και πάλι, πριν από χρόνια, είχαμε δείξει στην Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων ένα μέρος γύρω από αυτήν την περιοχή που ακόμα δεν έχει σκαφτεί. Είχαμε ακούσει πως είχαν βιάσει και σκοτώσει κάποιες γυναίκες και τις είχαν πετάξει δίπλα σε αυτό το σπίτι, απέναντι σε μία όχθη. Και οι περαστικοί τις είχαν δει. Είχαν γίνει κάποιες εκσκαφές σε αυτό το χωράφι, αλλά υποθέτω ότι δεν ήταν στο σωστό σημείο, αφού δεν βρήκαν οστά. Ένας από τους αναγνώστες μου από το Beykeuy μου είχε πει ότι «είχαν σκάψει το λάθος σημείο» και αφού είχα γράψει για την πληροφορία την έδωσα στους λειτουργούς της ΔΕΑ. Έχουν περάσει δέκα χρόνια από τότε και τώρα στεκόμαστε πάλι εκεί. Ο αναγνώστης μου που με έφερε εδώ λέει ότι υπήρχαν και φήμες ότι οι γυναίκες θάφτηκαν πίσω από το σπίτι. Αργότερα, όταν ενημέρωσα τους λειτουργούς της ΔΕΑ, μάρτυρας είχε πει στη ΔΕΑ ότι ήταν θαμμένες στο χωράφι απέναντι από το σπίτι και ότι η ΔΕΑ το έβαλε στον κατάλογο για εκσκαφή. Έτσι αυτό το θέμα κινείται μετά από τόσα χρόνια και χαίρομαι.

Ευχαριστώ όλους τους αναγνώστες μου για την καλοσύνη και την ανθρωπιά τους και ελπίζω ότι θα μπορέσουμε με τη βοήθεια τους να βρούμε περισσότερους πιθανούς τόπους ταφής. Όσο περισσότερο μοιραζόμαστε αυτά που γνωρίζουμε, τόσο καλύτερο μέλλον θα έχουν τα παιδιά μας.

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518