Οι κλέφτες τους κλέφτες

Αυτή είναι, χωρίς αμφιβολία, η πιο εξωφρενική είδηση που διάβασα εδώ και πολύ καιρό. Τέσσερα άτομα οδηγήθηκαν, λέει, σε «δικαστήριο» της «ΤΔΒΚ», με την κατηγορία ότι μπήκαν στην περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου και έκλεψαν αντικείμενα από σπίτια, καθώς και καλώδια χαλκού.

Ο ανακριτής της «αστυνομίας», μάλιστα, χαρακτήρισε «συγκλονιστικό» (sic) το γεγονός ότι οι κλοπές οι οποίες, όπως υποστήριξε, διαπράχθηκαν σε διαφορετικές ημερομηνίες εντός του 2021, έγιναν παρά τα μέτρα ασφαλείας του στρατού και της «αστυνομίας», αλλά και τις κάμερες οι οποίες τοποθετήθηκαν παντού στο Βαρώσι.

Όποιος έχει επισκεφθεί την περίκλειστη πόλη, μετά που η παρούσα ηγεσία των Τουρκοκυπρίων και η Άγκυρα την άνοιξαν και την μετέτρεψαν σε ένα μνημείο παραλογισμού και βαρβαρότητας, παρά τις ενστάσεις των υποστηρικτών της λύσης στην άλλη κοινότητα, αλλά και τις περί «πυροτεχνημάτων» εκτιμήσεις των εξοικειωμένων με τη διχοτόμηση στη δική μας, όποιος λοιπόν έχει πάει εκεί, ξέρει απλά πως δεν υπάρχει και κάτι το ιδιαίτερο που μπορεί να κλέψει πια κανείς.

Ό,τι υπήρχε κλάπηκε μετά την εισβολή, φορτώθηκε σε πλοία και μεταφέρθηκε σε ξενοδοχεία και άλλες εγκαταστάσεις του τουρκικού στρατού, όπως και σε σπίτια στρατιωτικών. 

Χρειάστηκε πολύς καιρός για να ολοκληρωθεί το πλιάτσικο και να λεηλατηθεί η πόλη, ενώ πίσω απέμειναν μόνο τα βιβλία των Αμμοχωστιανών, που δεν ήθελε κανείς, και τα ρούχα που βρήκα στην πρώτη μου επίσκεψη, μετά το άνοιγμα της πόλης, στο Λύκειο Ελληνίδων, όταν παραβίασα μια πόρτα στο πίσω μέρος, την ώρα που δεν με έβλεπε κανείς.

Για όσους δεν έμαθαν τότε ή έπειτα την ιστορία πίσω από αυτήν τη φωτογραφία, τα ρούχα αυτά είχαν μαζευτεί από Αμμοχωστιανούς μετά την πρώτη φάση της εισβολής, προκειμένου να δοθούν στους Κερυνιώτες πρόσφυγες. Χωρίς, βέβαια, και οι Βαρωσιώτες να γνωρίζουν ποια μοίρα θα είχαν και οι ίδιοι, ένα δεκαπενθήμερο μετά. 

Στην πρώτη μου εκείνη επίσκεψη, είχα τη μεγάλη τύχη να γνωρίσω επίσης τη Μαρία, με την οποία μπήκαμε μαζί, παραβιάζοντας την απαγόρευση και εκμεταλλευόμενοι το γεγονός ότι δεν υπήρχαν πολλές κάμερες τότε, στο πατρικό της σπίτι, στην οδό Ιπποκράτους.

Το να δει κανείς το Βαρώσι μέσα από τα μάτια των κατοίκων του είναι μια εμπειρία που σε κάνει κομμάτια. Δύσκολα μπορείς να τη φανταστείς αυτήν την εμπειρία, εάν δεν τη βιώσεις και εάν δεν προσέξεις κάποιες λεπτομέρειες.

Η σημαντικότερη ίσως είναι η αγωνία με την οποία ψάχνουν να βρουν οτιδήποτε στα σπίτια τους. Θυμάμαι πώς η Μαρία περιεργαζόταν τις σκισμένες κουρτίνες, ή τα κουρέλια τους καλύτερα, που είχαν μείνει στα παράθυρα, την προσοχή με την οποία σήκωσε μια ξεχαρβαλωμένη ομπρέλα παραλίας, τη χαρά που έκανε όταν βρήκαμε ένα βιβλίο της το οποίο κρύψαμε με προσοχή ωσάν να ήμασταν εμείς οι κλέφτες και το βγάλαμε μετά έξω.

Πέρα από τα βιβλία και μερικά σπασμένα έπιπλα, δεν έμεινε κάτι για να κλέψει κανείς στην Αμμόχωστο. Όμως, για τους ανθρώπους αυτούς, ακόμα και εκείνα τα σπασμένα, τα σκουπίδια για τους άλλους, τα σκισμένα βιβλία αλλά και τα τετράδια των παιδικών τους χρόνων -τότε, θυμάστε, συνηθίζαμε να τα φυλάμε για χρόνια- είναι ένας θησαυρός. 

Είναι κάτι που, αν μη τι άλλο, απαλύνει τον πόνο που βίωσαν μεγαλώνοντας και επαναφέρει τη σύνδεσή τους με την πόλη αλλά και τους δικούς τους ανθρώπους, οι οποίοι δεν ζουν πια και δεν μπόρεσαν να τη δουν ξανά, ακόμα κι έτσι. Ίσως και καλύτερα, λένε κάποιοι από τους Βαρωσιώτες που πήγαν. Αν και πολλοί από αυτούς επιμένουν να πηγαίνουν ξανά και ξανά. 

Και το κάνουν, είτε μπορούν να δουν τα σπίτια τους είτε -αυτό ισχύει για τη μεγάλη τους πλειονότητα άλλωστε- δεν μπορούν. Ακόμα και όσοι είχαν κάποια «παράνομη» πρόσβαση στις αρχές, τώρα πλέον δεν μπορούν να μπουν στους δρόμους που δεν άνοιξαν. 

Στέκονται και τα φαντάζονται πίσω από τους απαγορευτικούς πασσάλους, δυό και τρεις ή και περισσότερους δρόμους μακριά, με χαζοχαρούμενους ξένους επισκέπτες να ποζάρουν συχνά δίπλα τους για σέλφις, μπροστά σ’ αυτό το μνημείο της φρίκης, σαν να είναι σε λούνα παρκ. Αγνοώντας πόσο βέβηλο είναι αυτό που κάνουν στα μάτια αυτών των ανθρώπων.

Από την πρώτη φορά που πήγα στην Αμμόχωστο, κατάλαβα ότι αυτό που διαφέρει εκεί, σε σχέση με το υπόλοιπο βόρειο κομμάτι της κοινής μας πατρίδας, είναι πως στο Βαρώσι το έγκλημα δεν σταμάτησε ποτέ. 

Εκεί δεν πήγαν άνθρωποι οι οποίοι άφησαν, απρόθυμα συνήθως, τα σπίτια τους στον νότο για να ζήσουν σε σπίτια άλλων, προσφύγων. Εκεί και μόνο εκεί νιώθει κανείς τόσο έντονα τη βαρβαρότητα αυτού που συνέβη. Και είναι μια βαρβαρότητα την οποία νιώθει εξίσου εκείνο το κομμάτι των Τουρκοκυπρίων, το οποίο δεν μοιράζεται τις αντιλήψεις του Τατάρ και των ομοίων του. Το λέει, άλλωστε.

Σκέφτομαι λοιπόν πως χρειάζεται θράσος, πολύ θράσος κι ίσως κάτι περισσότερο από αυτό, ίσως ένα αίσθημα που οι πλείστοι άνθρωποι να μην μπορούν να το προσδιορίσουν, προκειμένου να φτάνουμε στο σημείο οι άνθρωποι που άνοιξαν αυτήν την πόλη και τη μετέτρεψαν σε φρικώδες αξιοπερίεργο με ποδήλατα και πατίνια, αλλά και εκείνοι που στην πραγματικότητα τούς διατάζουν και τους χειρίζονται, χρειάζεται λοιπόν κάτι πρωτοφανές για να φτάνει στο σημείο κάποιος από αυτούς να συλλαμβάνει κάποιον άλλον, ο οποίος μπήκε σ’ αυτό το μνημείο της λεηλασίας και πήρε ό,τι βρήκε.

Είναι ίσως η πρώτη φορά που άκουσα ποτέ κλέφτες να συλλαμβάνουν άλλους κλέφτες. Εγκληματίες να συλλαμβάνουν άλλους του είδους τους. Και να είναι και περήφανοι ότι αποδίδουν δικαιοσύνη!

Δεν ξέρω τι άλλο απέμεινε να ακούσουμε πια...