«Οι χούλιγκαν, εμείς και οι κυβερνώντες» του Χρήστου Πουργουρίδη

 

Η άγρια δολοφονία του 19χρονου φοιτητή Άλκη στη Θεσσαλονίκη από σεσημασμένο χούλιγκαν προκάλεσε πολλές και ποικίλες αντιδράσεις, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο. Όπως συνήθως γίνεται, οι αντιδράσεις εκ μέρους των επισήμων αρχών, των αθλητικών παραγόντων, αλλά και των απλών ανθρώπων, καταπιάνονται με την καταδίκη της δολοφονίας και την ανάγκη σύλληψης και παραδειγματικής τιμωρίας των ενόχων. Ασχολούνται, δηλαδή, οι άνθρωποι αυτοί με τα αυτονόητα και όχι με τα αίτια της εγκληματικής συμπεριφοράς και του τρόπου αντιμετώπισης του κακού στη ρίζα του. Το πρόβλημα της βίας μέσα και έξω από τα γήπεδα είναι φαινόμενο που πάει πίσω πολλές δεκαετίες. Πολλές χώρες, όπως η Αγγλία, η Σουηδία, η Γερμανία του ευρωπαϊκού βορρά, αλλά και αλλού, έχουν αντιμετωπίσει το φαινόμενο με επιτυχία. Στην Ελλάδα και στην Κύπρο, περιοριζόμαστε σε ανούσιες συζητήσεις όταν προκύψει ένα φονικό ή ένας σοβαρός τραυματισμός και μετά από λίγες μέρες το θέμα δεν απασχολεί κανένα. Για την επιτυχή αντιμετώπιση αυτής της εφιαλτικής κατάστασης, που αμαυρώνει τον πολιτισμό μας και στέλνει νεαρά παιδιά στον τάφο ή τους αφήνει με σοβαρές αναπηρίες, είναι πολλά τα πράγματα που πρέπει ν’ αλλάξουν.

Για να γίνουν όμως οι επιβαλλόμενες αλλαγές με επιτυχία, πρέπει πρώτα να μάθουμε εμείς οι πολίτες κάποια στοιχειώδη πράγματα και ύστερα ο τόπος να αποκτήσει την ηγεσία εκείνη που θα μπορέσει να σχεδιάσει, υλοποιήσει τις αλλαγές αυτές. Όταν λέω ότι εμείς οι πολίτες πρέπει να μάθουμε κάποια στοιχειώδη πράγματα, ασφαλώς, δεν εννοώ ότι οφείλουμε να γίνουμε ειδικοί στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των αλλαγών. Θεωρώ, όμως, ότι για δύο λόγους απαιτείται να έχουμε μια γενική άποψη για τις αιτίες αποτυχίας και τις προϋποθέσεις επιτυχίας: Πρώτον, διότι αυτή η γνώση μάς είναι απαραίτητη για να αξιολογούμε και να επιλέγουμε σωστά αυτούς από τους οποίους προσδοκούμε να υλοποιήσουν αλλαγές για το κοινό συμφέρον και γι’ αυτό τους εξουσιοδοτούμε με την ψήφο μας. Δεύτερον, πολλές αλλαγές μάς αφορούν άμεσα ή έμμεσα, άρα η επιτυχία τους εξαρτάται και από τη δική μας στάση, υποστήριξη και συμμετοχή σε αυτές.

Ας δούμε, λοιπόν, τις βασικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για την αποτελεσματική υλοποίηση των αλλαγών. Η πρωταρχική και θεμελιώδης προϋπόθεση για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μιας σημαντικής ή μεγάλου μεγέθους αλλαγής, που θα οδηγήσει στην πρόοδο της κοινωνίας, είναι η ύπαρξη μιας ηγετικής ομάδας, η οποία θα έχει την εξουσία, τη βούληση και την ικανότητα να σχεδιάσει και να υλοποιήσει την αλλαγή. Δεύτερον, η ηγετική ομάδα της αλλαγής χρειάζεται να διαθέτει την εμπειρία και την ικανότητα του σχεδιασμού και της αποτελεσματικής υλοποίησης της αλλαγής. Τρίτον, η δυνατότητα της ομάδας αυτής να υλοποιήσει σημαντικές αλλαγές εξαρτάται από το πόσο έχει την εμπιστοσύνη των όσων –άμεσα ή έμμεσα– αφορά η αλλαγή, όπως είναι οι φίλαθλοι, τα στελέχη των ποδοσφαιρικών σωματείων, μιας και μιλάμε για βία στους χώρους του ποδοσφαίρου, και οι πολίτες. Παρά τις διαφορετικές μας αντιλήψεις, σχεδόν όλοι οι πολίτες –αλλά και οι πολιτικοί– γνωρίζουμε και συμφωνούμε σε πολλές σημαντικές αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο κράτος, στην παιδεία, στον χώρο του ποδοσφαίρου και γενικά του αθλητισμού και αλλού, αλλά δεν γίνονται. Στην πραγματικότητα, στη χώρα μας υπάρχει ένα τεράστιο χάσμα μεταξύ «γνωρίζω» και «κάνω».

Με βάση τα όσα προανέφερα και τα όσα για χρόνια αναδεικνύω από αυτήν τη στήλη, το χάσμα αυτό εξηγείται, πρώτον από την έλλειψη βούλησης της νομοθετικής και της εκτελεστικής εξουσίας λόγω κομματισμού, των πελατειακών σχέσεων και του αποκαλούμενου πολιτικού κόστους –που ουσιαστικά σημαίνει κομματικό κόστος. Δεύτερον, υπάρχουν σημαντικές αντιστάσεις στις αλλαγές από κατεστημένες νοοτροπίες. Ένα μόνο παράδειγμα: Πριν δύο – τρία χρόνια, η «Ανόρθωση» ενέγραψε με διαδικασίες, εξόφθαλμα παράνομες, έναν ποδοσφαιριστή στο δυναμικό της. Οι βουλευτές Αμμοχώστου του ΔΗΣΥ, αντί να απαιτήσουν την παραίτηση της Επιτροπής του ιστορικού σωματείου που προέβη στην παρανομία, βγήκαν λάβροι δημόσια υπέρ της παρανομίας! Πέραν αυτών, πολλές αλλαγές αποτυγχάνουν διότι δεν εξασφαλίζεται η ενεργή υποστήριξη της κοινωνίας, λόγω της έλλειψης εμπιστοσύνης στους πολιτικούς και μάλιστα στους κυβερνώντες, που αδυνατούν να δώσουν το παράδειγμα, να πείσουν, να εμπνεύσουν και να κερδίσουν τη δέσμευση των πολιτών. Πώς, για παράδειγμα, να πείσουν οι πολιτικοί, όταν άλλα λένε και άλλα κάνουν;