Ο συνδυασμός των προκλήσεων που συνθέτουν τη διαφαινόμενη οικονομική πραγματικότητα, βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, απαιτούν και συνδυασμό χειρισμών από πλευράς κυβέρνησης, κεντρικής τράπεζας και των κοινωνικών εταίρων. Η συνέχιση των εξωγενών πληθωριστικών πιέσεων και τα όσα επιφέρει στην αγορά (κόστος παραγωγής και κατανάλωσης), συνδυασμένης με τη διαφαινόμενη ύφεση, ή ακόμα και την προβλεπόμενη ουσιαστική μείωση του ρυθμού ανάπτυξης και τις συνέπειές της, επιβάλλουν λεπτές και διαρκείς ρυθμίσεις που θα προσομοιάζουν περισσότερο με ακροβασία παρά με οτιδήποτε άλλο. Ακροβασία που δεν διεξάγεται καν πάνω σε τεντωμένο σχοινί, και που οι πόλοι επί των οποίων είναι δεμένο το σχοινί, θα μετακινούνται διαρκώς.
Πρόκειται για μια πράξη, δηλαδή, εξαιρετικά δύσκολη, αφού, εκτός των πιο πάνω χαρακτηριστικών, αφορά σε ακροβασία μεταξύ της διαχείρισης των επιπτώσεων, δηλαδή των συμπτωμάτων τής υπό διαμόρφωση οικονομικής «ασθένειας» και της διαχείρισης της ίδιας της οικονομικής «παθογένειας». Και εδώ, κατά τη γνώμη μου, είναι που βρίσκεται το ζητούμενο της οικονομικής πολιτικής που θα ακολουθηθεί. Επειδή η συνθήκη που διαμορφώνεται είναι τέτοια που τυχόν επικέντρωσή της μόνο στη διαχείριση των συμπτωμάτων δύναται να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην ίδια την παθογένεια. Και για να το πούμε με απλά λόγια, η διαχείριση των δύο αλληλένδετων καταστάσεων, δεν γίνεται, πάντα, με το ίδιο φάρμακο. Ασφαλώς αν αντιμετωπιστεί η παθογένεια, θα εξαλειφθούν και τα συμπτώματά της, αλλά αν επικεντρωθούμε μόνο στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της, τούτο δεν σημαίνει ότι αντιμετωπίζεται και η παθογένεια. Γι’ αυτό και η συζήτηση για την ΑΤΑ, για τα εργασιακά, για τους πλειστηριασμούς, και για κάμποσα άλλα, στην ουσία περιστρέφεται γύρω από τη διαχείριση συμπτωμάτων, αλλά όχι της ίδιας της ασθένειας. Και το επικίνδυνο του πράγματος βρίσκεται εκεί που η αντιμετώπιση ενός συμπτώματος δύναται να οδηγήσει σε επιδείνωση των «δομικών» χαρακτηριστικών της ασθένειας, καθιστώντας τη θεραπεία της ακόμα πιο δύσκολη στη συνέχεια.
Δεν χρειάζεται να αναφερθούν συγκεκριμένα παραδείγματα, αφού, ναι μεν απαιτείται διαχείριση των συμπτωμάτων, αλλά απαιτείται και διαχείριση των παθογενειών. Μπορεί η εφαρμογή της ΑΤΑ, για παράδειγμα, να δημιουργήσει μια κάποια ευχέρεια αντιμετώπισης του αυξανόμενου κόστους, αλλά, υπό κάποιες περιστάσεις, θα λειτουργήσει και αρνητικά και θα αυξήσει το κόστος παραγωγής, αν εφαρμοστεί σε ευρεία κλίμακα και αστόχευτα. Το ίδιο ισχύει και για το ενεργειακό κόστος, τα καύσιμα και τον ηλεκτρισμό, τα τραπεζικά επιτόκια, τα δάνεια και την εξυπηρέτησή τους, την κατανάλωση αγαθών, και την παραγωγή. Τα παραδείγματα είναι πολλά και γνωστά και ούτε χρειάζεται, επαναλαμβάνεται, να τα ξανακαταγράψουμε. Αντίστοιχα, η μη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των συνεπειών της υφιστάμενης οικονομικής συγκυρίας, θα αφήσει την αγορά στο έλεος του «αόρατου χεριού», που ποτέ δεν είναι μόνο ένα και ποτέ δεν είναι αόρατο, όσα και αν ισχυρίζονται αυτοί που επικαλούνται, αλλά δεν έχουν διαβάσει (σχεδόν ποτέ) και μελετήσει επαρκώς, τον Adam Smith.
Ως τελευταίο και βασικότερο ίσως όλων, αφήνεται η δημόσια διαχείριση της κατάστασης, αφού, και η απερχόμενη αλλά και η επερχόμενη κυβέρνηση, και κυρίως οι αξιωματούχοι που θα διαχειριστούν τα της οικονομίας σε συνεργασία με τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, επιμελούνται και των μηνυμάτων που συνοδεύουν το έργο τους. Και αυτά τα μηνύματα δεν είναι απλώς επικοινωνιακού χαρακτήρα, για να έχουμε εμείς οι σχολιογράφοι κάτι να διαβάζουμε. Διαμορφώνουν την αντίληψη και την ψυχολογία της αγοράς, και γι’ αυτό πρέπει να διέπονται από ειλικρίνεια προθέσεων και σαφήνεια θέσεων, ώστε να δημιουργούν, πρωτίστως, αίσθημα εμπιστοσύνης στην αγορά. Και για τα εύκολα και για τα δύσκολα.
