Δέκα χρόνια μετά που υποσχόταν την Κύπρο που μας αξίζει -και μας την έδωσε- κάνοντας, εξερχόμενος του προεδρικού, τον πρώτο εν συντομία απολογισμό της θητείας του, ο Νίκος Αναστασιάδης εξέφρασε την πεποίθηση πως ως Πρόεδρος ανταποκρίθηκε στον μέγιστο βαθμό. Προφανώς, για τον λόγο αυτόν, έσπευσε να ενημερώσει πως παραμένει ενεργός στην πολιτική, προαναγγέλλοντας τη δημιουργία Πολιτικού Γραφείου. Αργότερα, σε συνέντευξή του στον Τάσο Τρύφωνος, δήλωσε απόλυτα ήσυχος με τη συνείδησή του πως έπραξε το καθήκον του προς τη χώρα στο ακέραιο. Για την ήττα του κόμματος στις εκλογές έψεξε τον Αβέρωφ Νεοφύτου επειδή παγιδεύτηκε σε προσωπικές φιλοδοξίες, υποδεικνύοντας: «αν δεν μπορείς να γίνεις βασιλεύς, γίνε ο πατέρας του βασιλιά», ενώ ως μόνο λάθος του παραδέχθηκε 1-2 ατυχείς διορισμούς. Τι αφήνει όμως φεύγοντας;
Αφήνει ένα κράτος κατά γενική ομολογία διεφθαρμένο και την εικόνα της χώρας στα τάρταρα. Η διακυβέρνησή του στιγματίστηκε περισσότερο από κάθε άλλη από φαινόμενα διαφθοράς τα οποία δεν αφορούσαν μεμονωμένες περιπτώσεις αλλά έλαβαν θεσμικό χαρακτήρα. Με τη χώρα να γίνεται παγκοσμίως γνωστή από το βίντεο του Al Jazeera που έφερε ολόκληρο σχεδόν τον μηχανισμό του κράτους και τους θεσμούς να διαπλέκονται, για να δοθεί διαβατήριο στον κάθε απατεώνα που το ζητούσε, μέσω ενός προγράμματος που λειτουργούσε χωρίς κανέναν κανονισμό και το οποίο αξιοποίησε και το δικηγορικό γραφείο Αναστασιάδη. Μπορεί εξερχόμενος από το προεδρικό να επέμενε πως «θα φανεί ποιος είχε δίκαιο στα θέματα της διαφθοράς», αυτό όμως ήδη φάνηκε. Καταγράφεται από τον κόσμο, σε κάθε «Δείκτη Αντίληψης της Διαφθοράς», όπως καταγράφεται και από τα ίδια τα γεγονότα. Επί θητείας του, η Κύπρος βρέθηκε στη μαύρη λίστα του ΟΟΣΑ, η ΕΕ ξεκίνησε διαδικασία επί παραβάσει κατά της χώρας, με το 10% περίπου των υποθέσεων διαφθοράς κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης να συνδέονται με την Κύπρο. Ενώ το όνομά του βρέθηκε στα Pandora Papers και ο ίδιος έγινε ο πρώτος Πρόεδρος με ονομαστική αναφορά σε ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου για τη διαφθορά.
Φεύγοντας, αφήνει το Κυπριακό -όπως ο ίδιος παραδέχθηκε- στη χειρότερη φάση της ιστορίας του. Στη συνέντευξή του στον Τρύφωνος, χρέωσε το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά εξ ολοκλήρου στην τουρκική αδιαλλαξία. Ακόμα όμως κι αν κάποιος υιοθετήσει το συγκεκριμένο αφήγημα, ακολούθησε μια περίοδος πέραν των πέντε χρόνων η οποία -ως αποτέλεσμα του αμφιλεγόμενου τρόπου που πολιτεύτηκε- οριστικοποίησε τα αποτελέσματα του ναυαγίου. Εισήλθε σε μια άνευ προηγουμένου κόντρα με τον αντιπρόσωπο του ΓΓ του ΟΗΕ, «μοίρασε» την ΑΟΖ της χώρας, ανέδειξε το ζήτημα λειτουργικότητας με τρόπο που ερχόταν σε σύγκρουση με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, άνοιξε τη συζήτηση λύσης δύο κρατών. Με τη ρητορική και τις ενέργειές του γιγάντωσε τη διαίρεση και σφράγισε τη συνέχιση της κατοχής.
Αφήνει επίσης τη Δημοκρατία υπό πίεση, με το κράτος δικαίου σε δοκιμασία και την πολιτική ασυδοσία πλήρως κατοχυρωμένη. Ίσως καμιά άλλη κυβέρνηση στο παρελθόν δεν αμφισβήτησε τα όρια του Συντάγματος και δεν ανέδειξε τα κενά του ελέγχου όσο αυτή. Καμιά δεν επιχείρησε να ελέγξει με τέτοιο τρόπο τα ΜΜΕ και δεν αμφισβήτησε σε τέτοιο βαθμό τους ανεξάρτητους θεσμούς. Eπί διακυβέρνησής του, η χώρα βίωσε φαινόμενα πρωτόγνωρης ασυδοσίας και αυταρχικής συμπεριφοράς. Με τον ίδιο να επιμένει για ένα μεγάλο διάστημα ότι δεν υπάρχει τίποτε μεμπτό να ταξιδεύει οικογενειακώς για διακοπές με ιδιωτικά τζετ ανθρώπων που αιτούνταν και στη συνέχεια λάμβαναν πολιτογράφηση και να καταφέρεται δημοσίως εναντίον δημοσιογράφων όποτε ερωτάτο για τη διαφθορά. Η δε επιλογή του να τοποθετήσει στη θέση του γενικού και βοηθού γενικού εισαγγελέα δύο άτομα από το Υπουργικό του, στενούς συνεργάτες και φίλους του, έριξε τεράστιες σκιές στην ανεξαρτησία της Νομικής Υπηρεσίας.
Όσο για τον ΔΗΣΥ, τον αφήνει σοβαρά τραυματισμένο και με τη φυσιογνωμία του εμφανώς αλλαγμένη. Η διακυβέρνησή του αποστασιοποίησε ένα μεγάλο κομμάτι της βάσης, συμπεριλαμβανομένου του φιλελεύθερου κομματιού, και αγκαλιάστηκε από την εθνικιστική Δεξιά και το βαθύ κράτος, καθιστώντας κύριους εκφραστές του κόμματος τους Προδρόμου, Νουρή, Πελεκάνο. Ο τρόπος που διαχειρίστηκε το ζήτημα των προεδρικών εκλογών -επιχειρώντας με αδέξιες ακροβασίες να είναι αυτός που θα επιλέξει τον διάδοχό του- έφερε τον πρόεδρο και υποψήφιο της παράταξης εκτός δευτέρου γύρου και τον ΔΗΣΥ ενώπιον της μεγαλύτερης ίσως κρίσης στην ιστορία του. Ενώ ο τυχοδιωκτισμός με τον οποίο παρενέβη μετά την πρώτη Κυριακή, οδήγησε το κόμμα ένα βήμα πριν τη διάσταση.
Ο Νίκος Αναστασιάδης αποχωρεί και αφήνεται στην κρίση -πέραν του κόσμου πλέον- και της Ιστορίας. Αντιμετώπισε 3 σημαντικές κρίσεις, οι οποίες, παρά τις όποιες αστοχίες, έτυχαν καλής διαχείρισης. Ως κύριο επίτευγμα της διακυβέρνησής του δικαιούται να προτάσσει το ΓεΣΥ. Προίκα, όμως, αφήνει επίσης ένα απόλυτα πελατειακό κράτος και μια δεκαετία γεμάτη σκάνδαλα και «άριστους των αρίστων». Κάποιους εκ των οποίων διασφάλισε ως «πατέρας του βασιλιά» ότι θα βρίσκονται και στο νέο σχήμα. Φεύγει παίρνοντας 13 αστυνομικούς. Μαζί, ως παράσημο, και εκείνη τη δήλωση του τέως Αρχιεπισκόπου, «είπα στον Πρόεδρο πως θα πρέπει να σταματήσουμε να κλέβουμε». Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι φεύγει αφήνοντας μια χώρα διχοτομημένη επί του εδάφους και επί της κοινωνίας, με το πολιτικό σύστημα πλήρως απαξιωμένο, τη διαφθορά απόλυτα διαδεδομένη και αποδεκτή και την ατιμωρησία εμπεδωμένη. Αυτή είναι μάλλον και η σημαντικότερη «παρακαταθήκη» του. Αυτή θα πρέπει να διαχειριστεί ο ίδιος στο μέλλον όταν θα αναμετράται με την υστεροφημία του. Κυρίως όμως, αυτή θα κληθεί να διαχειριστεί η χώρα.
