Γιατί γιορτάζουμε περίλαμπρα την 1η Απριλίου;

 

Ομολογώ, μου είναι αδύνατο να αντιληφθώ γιατί εορτάζουμε κάθε επέτειο της 1ης Απριλίου με εκφωνήσεις πανηγυρικών, με παρελάσεις, με χορούς και άλλες εκδηλώσεις. Ξεχνάμε ότι ένας αγώνας κρίνεται εκ των αποτελεσμάτων του. Ο στόχος της ΕΟΚΑ, που ήταν η ένωση, απέτυχε παταγωδώς. Η κατάληξη του ένοπλου αγώνα ήταν οι Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου ως αποτέλεσμα των οποίων, αφενός μπήκε ταφόπλακα στην Ένωση και αφετέρου επαναφέραμε την στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας. Και όσο απίστευτο κι αν ηχεί, παραχωρήσαμε το δικαίωμα μονομερούς στρατιωτικής επέμβασης της Τουρκίας με όποιαν αφορμή ή πρόφαση μαγειρέψουν ή ξεφουρνίσουν οι chefs της Άγκυρας.

Δεν κάνει κάποιος γλέντι τρικούβερτο στην επέτειο του γάμου του με σαμπάνιες και χαβιάρι όταν αυτός ο γάμος έχει καταλήξει σε ένα αιματηρό και επεισοδιακό διαζύγιο. Οι απόγονοι των 2.000.000 προσφύγων της Μικράς Ασίας είναι αναμφίβολα πιο λογικοί από εμάς. Δεν πανηγυρίζουν την επέτειο της αποβίβασης ελληνικών στρατευμάτων (στις 2 Μαΐου 1919) στο λιμάνι της Σμύρνης που μια λαοθάλασσα τα καλωσόρισε με τις ιαχές «Ζήτω η Ελλάς» κα ι«ένωσις, ένωσις». Ο πόθος των Μικρασιατών Ελλήνων ήτανε η ενσωμάτωση της Ιωνίας με τη «μητέρα Ελλάδα», η οποία αναμενόταν να γίνει το 1924 μετά από δημοψήφισμα. Ο αλυτρωτικός στόχος της ένωσης της Ιωνίας με την Ελλάδα με ελληνική διπλωματική και στρατιωτική υποστήριξη ήταν ο ίδιος με εκείνον της Κύπρου. Και οι δύο στόχοι αποδείχθηκαν ανέφικτοι και αποτέλεσαν τη βαθύτερη αιτία για τις επικές καταστροφές του ελληνισμού που επακολούθησαν το 1922 και 1974. Και ενώ οι Μικρασιάτες θρηνούν ή προσπαθούν να ξεχάσουν την 2α Μαΐου, οι Κύπριοι εορτάζουν περίλαμπρα την 1η Απριλίου!

Μια καλειδοσκοπική μελέτη της ΕΟΚΑ σου παγώνει την καρδιά και το τελευταίο πράγμα που θα΄θελες να κάνεις είναι να γιορτάσεις. Ένα από τα πολλά δεινά που προκάλεσε η ΕΟΚΑ ήταν η δημιουργία της ΕΟΚΑ Β’. Είναι γνωστό τοις πάσι ότι η ΕΟΚΑ Β’ ξεφύτρωσε από την ΕΟΚΑ- ίδιος ο αρχηγός, ίδιοι οι τομεάρχες, ίδιοι οι στρατιώτες της. Η χουντική Ελλάδα δεν θα μπορούσε να κάνει την εισβολή της 15ης Ιουλίου αν δεν είχε την απαραίτητη βοήθεια της ΕΟΚΑ Β’. Επιλέγοντας τον στρατιωτικό αντί τον πολιτικό αγώνα, η ΕΟΚΑ έστρωσε το χαλί για να πραγματοποιηθούν και οι δύο εισβολές και να χάσουμε τη μισή μας πατρίδα.

Αναμφισβήτητα, ο αγώνας της ΕΟΚΑ ανέδειξε πολλούς ήρωες. Όμως, ήταν ένας ηρωισμός που όχι μόνο δεν είχε κανένα αντάλλαγμα, αλλά συνέτεινε στον ξεριζωμό 160.000 συμπατριωτών μας. Αναμφίβολα, τα παλικάρια που πολέμησαν είναι τα μοιραία θύματα του αγώνα: παρασύρθηκαν από την παπαδοκρατία και θυσίασαν τη ζωή τους πιστεύοντας ότι η κάθε έκρηξη βόμβας έφερνε πιο κοντά την Κύπρο προς την Ελλάδα, ενώ, στην πραγματικότητα, κάθε βόμβα που εκρηγνυόταν ήταν ένα καρφί στο φέρετρο της ένωσης.

Έπειτα είναι το γεγονός ότι μια χούφτα ακροδεξιών ανθρώπων ίδρυσε την ΕΟΚΑ στην Αθήνα που δεν είχε την παραμικρή ιδεολογική συγγένεια με το διεθνές αντιαποικιακό κίνημα. Ρίγη φρίκης διαπερνούν όποιον δημοκράτη διαβάσει το βιογραφικό των ιδρυτών της που ήταν όλοι τους μοναρχοφασίστες, ενώ κάποιοι (π.χ. οι Γρίβας και Βεζανής) ήταν σεσημασμένοι δοσίλογοι. Η ιδεολογία τους ήτανε ένα αμάλγαμα από εθνικισμό, σοβινισμό, μεγαλοϊδεατισμό, προγονολατρία και αντικομουνισμό. Νομοτελειακά, λοιπόν, τα μέλη της ΕΟΚΑ προέρχονταν αποκλειστικά από την ακροδεξιά. Όπως λέει ο Νίκος Κρανιδιώτης, «η στρατολογία των αγωνιστών της ΕΟΚΑ έγινε από συντηρητικά στοιχεία της κυπριακής νεολαίας, και ιδιαίτερα από εφήβους που ανήκαν σε εκκλησιαστικές οργανώσεις και θρησκευτικά σωματεία, και ήσαν, ως εκ τούτου, εμποτισμένοι με τα 'εθνικόφρονα' δεξιά ιδεώδη και τις μεγαλοϊδεατικές παραδόσεις της Εκκλησίας. Ο Γρίβας είχεν αποκλείσει τη συμμετοχή στην Οργάνωση αριστερών στοιχείων. Έτσι η Οργάνωση είχε μονομερή χαρακτήρα, και ο αγώνας έμεινε έξω από τα πλαίσια των απελευθερωτικών κινημάτων της εποχής του» («Δύσκολα χρόνια - Κύπρος 1950 – 1960», εκδόσεις ΕΣΤΙΑ, σελ. 74-75).

Συνεπώς, δεν πρέπει να σοκάρει που το 1958 η ΕΟΚΑ άνοιξε μέτωπα εναντίον των αριστερών δολοφονώντας εν ψυχρώ ουκ ολίγους. Σταθήκαμε τυχεροί που η δράση της τερματίστηκε αρχάς του 1959 με τις Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου, διαφορετικά θα είχαμε έναν εμφύλιο σπαραγμό με κατακλυσμιαίες συνέπειες.

Το γεγονός ότι είχε αποκλειστεί η Αριστερά, δεν ήταν απλώς μια αδυναμία του αγώνα, αλλά και μια εμπλοκή μέσα στις διεθνείς αντιθέσεις της Ανατολής και της Δύσης. Σταχυολογώ πάλι από το βιβλίο του Ν. Κρανιδιώτη: «Ο αγώνας δεν πήρε τον αντιαποικιακό χαρακτήρα άλλων ανάλογων αγώνων και δε στηρίχτηκε αμέσως στην αρχή της αυτοδιάθεσης, ιδιαίτερα στα πρώτα του στάδια, οπότε το αίτημα ήταν αποκλειστικά ένωση με την Ελλάδα, κίνηση που δεν ευνοούσαν η Αμερική, η Μ. Βρετανία, η Τουρκία, η Σοβιετική Ενωση και τα Ηνωμένα Έθνη, και που, μοιραία, οδήγησε σε σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, και κατ' επέκταση, μεταξύ Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων» («Δύσκολα χρόνια » σελ. 77).

Το βαθύ κράτος στην Κύπρο φροντίζει να διατηρεί το χάσμα μεταξύ ιστορικής αλήθειας και εθνικού αφηγήματος. Γι΄ αυτό στρατολογεί μύρια παπαγαλάκια κάθε χρόνο να επαναλάβουν μύριες φορές ότι «αν σήμερα αναπνέουμε τον αέρα της ελευθερίας το χρωστάμε στον αγώνα της ΕΟΚΑ» και άλλα τοιαύτα. Αμ βέβαια! «Αν θέλεις να κερδίσεις τη συμπάθεια της μάζας, πρέπει να της λες τα πιο ηλίθια και τα πιο ωμά ψέματα», έγραφε ο μέγας πρωθιερέας του φασισμού Αδόλφος Χίτλερ στον «Αγώνα» του.

Οικονομολόγος, κοινωνικός επιστήμονας