Στην Κύπρο του 2026, όπου οι κυβερνώντες μιλούν ακατάπαυστα για πράσινη ανάπτυξη, κυκλική οικονομία και βιώσιμο μέλλον, εξακολουθούμε να εφαρμόζουμε μια περιβαλλοντική πολιτική που συνοψίζεται σε τρεις λέξεις, παράγουμε, μαζεύουμε, θάβουμε. Και αν κάποιος θεωρεί αυτή τη διαπίστωση υπερβολική, ας κοιτάξει τα επίσημα στοιχεία. Το 2024 η Κύπρος παρήγαγε 669.000 τόνους αστικών αποβλήτων, αύξηση 5,6% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Από τους 566.000 τόνους που έτυχαν τελικής διαχείρισης, το 78,5% οδηγήθηκε σε χώρους απόρριψης, μόλις το 14,2% σε ανακύκλωση και το 4,4% σε κομποστοποίηση.
Το κράτος που θάβει τα σκουπίδια και μαζί τις ευθύνες του
Δηλαδή, σχεδόν τέσσερις στους πέντε τόνους αποβλήτων που διαχειριστήκαμε κατέληξαν σε χώρους απόρριψης! Και υπάρχει συνέχεια. Κάθε κάτοικος της Κύπρου παρήγαγε κατά μέσο όρο 664 κιλά αστικών αποβλήτων, έναντι 517 κιλών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η χώρα μας κατατάσσεται τέταρτη στην Ευρώπη ως προς την κατά κεφαλή παραγωγή απορριμμάτων.
Είμαστε, δηλαδή, πρωταθλητές στα σκουπίδια και ουραγοί στη διαχείρισή τους. Αυτή είναι η πραγματική εικόνα πίσω από τις κυβερνητικές εξαγγελίες και τις καλοστημένες φωτογραφίες υπουργών δίπλα σε πράσινους κάδους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει την Κύπρο για τις αποτυχίες της. Στην περιβαλλοντική αξιολόγηση του 2025 επισημαίνει ότι η χώρα βρίσκεται μακριά από τους ευρωπαϊκούς στόχους ανακύκλωσης και κινδυνεύει να μην επιτύχει ούτε τον στόχο του 55% για τα αστικά απόβλητα ούτε εκείνον του 65% για τις συσκευασίες. Ακόμη χειρότερα, οι εκκρεμότητες αποκατάστασης παράνομων χώρων ταφής παραμένουν, παρά την καταδίκη της Κύπρου από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ήδη από το 2013.
Δεκατρία χρόνια μετά, εξακολουθούμε να συζητούμε προβλήματα που έπρεπε προ πολλού να είχαν επιλυθεί. Στο μεταξύ, η κυπριακή ύπαιθρος μετατρέπεται σε ανεπίσημο σκουπιδότοπο. Μπάζα, ελαστικά, παλιά έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές και πλαστικά εμφανίζονται σε χωράφια, κοίτες ποταμών και φυσικές περιοχές. Η παράνομη απόρριψη δεν αποτελεί απλώς αισθητική προσβολή. Απειλεί τη βιοποικιλότητα, υποβαθμίζει το έδαφος και μπορεί να μολύνει τα νερά. Δεν πρόκειται μόνο για έλλειψη περιβαλλοντικής συνείδησης των πολιτών. Πρόκειται και για την ανεπάρκεια ενός συστήματος που δεν εξασφαλίζει παντού εύκολη πρόσβαση σε αποτελεσματικές υπηρεσίες συλλογής, διαλογής και αξιοποίησης αποβλήτων. Η ανακύκλωση δεν μπορεί να εξαντλείται στην τοποθέτηση μερικών κάδων. Χρειάζεται χωριστή συλλογή οργανικών αποβλήτων, πραγματική εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ», σύγχρονες εγκαταστάσεις επεξεργασίας, επαναχρησιμοποίηση υλικών, αυστηρούς ελέγχους και ουσιαστικές κυρώσεις.
Πάνω απ' όλα, όμως, χρειάζεται πολιτική βούληση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η Κύπρος χρειάζεται πρόσθετες επενδύσεις περίπου 27 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως, ειδικά για τη διαχείριση αποβλήτων. Το κόστος της αδράνειας, όμως, δεν αποτυπώνεται μόνο στους κρατικούς προϋπολογισμούς. Το πληρώνουμε με υποβαθμισμένα οικοσυστήματα, χαμένους πόρους και επιβαρυμένη ποιότητα ζωής. Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη δεν δημιούργησε μόνη της αυτό το πρόβλημα. Κληρονόμησε δεκαετίες αποτυχημένων πολιτικών. Αυτό, όμως, δεν αποτελεί άλλοθι για τη συνέχισή τους. Η πράσινη μετάβαση δεν μετριέται με εξαγγελίες, αλλά με αποτελέσματα. Και όταν σχεδόν το 80% των αποβλήτων που διαχειρίζεται μια ευρωπαϊκή χώρα καταλήγει σε χώρους απόρριψης, κανένας κυβερνητικός αξιωματούχος δεν δικαιούται να πανηγυρίζει για περιβαλλοντική πρόοδο. Γιατί τελικά, στην Κύπρο δεν θάβουμε μόνο τα σκουπίδια μας. Θάβουμε τις ευρωπαϊκές μας υποχρεώσεις, τις περιβαλλοντικές μας ευθύνες και, δυστυχώς, το μέλλον των επόμενων γενεών.
*Μέλος Κινήματος Οικολόγων
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
