Αν κάποιος ξένος παρακολουθούσε μόνο τους τίτλους ειδήσεων των τελευταίων ημερών, θα πίστευε ότι το Κυπριακό βρίσκεται ένα βήμα πριν από τη λύση. Αυτή την εξέλιξη θα ζήλευε ακόμα και αυτός ο Έσπεν Μπαρθ Άιντε ο οποίος έμεινε στην ιστορία γιατί έφερε το Κυπριακό ένα μίλι πριν τη λύση το 2017 στο Κραν Μοντανά. Τότε ο Αναστασιάδης θυμήθηκε ότι ήθελε και δεύτερη θητεία οπότε και επέστρεψε στην Κύπρο για να παραστεί στο προεκλογικό τεκίλα πάρτι που έκανε η κόρη του. Κάπως έτσι τα κατάφερε και ξαναβγήκε.
Σήμερα η κατάσταση είναι διαφορετική. Σήμερα ζούμε στην εποχή του μαθητή του, δηλ. του Μικρού Νίκου ο οποίος στέλνει το μήνυμα ότι όπου να 'ναι πάμε για συμφωνία. Αισιοδοξία εδώ, συγκρατημένη αισιοδοξία εκεί, θετικά μηνύματα παρακάτω, δυναμική, κινητικότητα, προετοιμασία, κρυφές συναντήσεις, ανταλλαγή ιδεών και ευρωπαϊκή εμπλοκή σε ανώτατο επίπεδο. Μόνο που υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα: κανείς δεν φαίνεται να έχει ενημερώσει τον ίδιο τον κόσμο ότι πάμε για λύση. Κάπως έτσι οι Κύπριοι ασχολούνται με τη «Σάντη», το Videogate και το Κράτος Μαφία, παρακολουθώντας ανελλιπώς τα διαγγέλματα της Άννυ Αλεξούι από τη Μόσχα.
Συναντήσεις
Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν πάντως ήρθε στην Κύπρο, συνάντησε τον Πρόεδρο, συνάντησε τον Τουρκοκύπριο ηγέτη και δήλωσε αισιόδοξη. Εννοείται ότι θα ξανασυναντήσει τον Πρόεδρο, θα ξανασυναντήσει τον Τουρκοκύπριο ηγέτη και μετά θα φύγει για Τουρκία, Ελλάδα, Βρυξέλλες και πιθανώς όπου αλλού υπάρχει αεροδρόμιο και καφές καλής ποιότητας. Προτιμά το κολομβιανό χαρμάνι προφανώς γιατί είναι το καλύτερο. Εκείνο που δεν κατάφερε είναι να βάλει τους δύο ηγέτες στο ίδιο δωμάτιο να συζητήσουν, αλλά ποιος νοιάζεται; Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, εξάλλου, όλοι γνωρίζουν ότι οι σωστές συναντήσεις πραγματοποιούνται τα καλοκαίρια σε πεντάστερα θέρετρα της Ελβετίας και όχι μέσα στον κολόπυρο της Λευκωσίας. Στο χαλαμάντουρο του ειδικού αντιπροσώπου του ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών Κασίμ Ντιάν στη νεκρή ζώνη το κλιματιστικό τα έχει παίξει, η στέγη στάζει ποντίκια, ενώ η καντίνα υπολειτουργεί αφού στην ομάδα του ΟΗΕ στην Κύπρο έμειναν τρεις κι ο κούκος.
Το Κυπριακό έχει γενικά περάσει σε άλλη διάσταση, αφού έχει αναδειχθεί στο μόνο πρόβλημα παγκοσμίως με το οποίο ασχολείται ο ΟΗΕ. Είναι το πρόβλημα με το οποίο ξεκίνησε την καριέρα του ο Αντόνιο Γκουτέρες και με το οποίο προβλέπεται να την τελειώσει. Πρόκειται ίσως για το μοναδικό ειρηνευτικό εγχείρημα στον κόσμο όπου όλοι συζητούν για τη συνάντηση που θα γίνει αργότερα, για να προετοιμάσουν την επόμενη συνάντηση που θα καθορίσει αν μπορεί να γίνει άλλη μία συνάντηση πολύ πιο αργότερα. Η συνάντηση της συνάντησης, ω συνάντηση!
Η κατάσταση θυμίζει ακόμα οικογένεια που προετοιμάζει γάμο εδώ και δέκα χρόνια, η νύφη και ο γαμπρός έχουν βγάλει τα μάτια τους 100 φορές, αλλά επισήμως και ενώπιον της υπόλοιπης οικογένειας δεν έχουν πιει ακόμη μαζί έναν καφέ. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι η κινητικότητα είναι πραγματικά τεράστια. Απλώς συμβαίνει παντού αλλά όχι μεταξύ των ανθρώπων που πρέπει να πάρουν τις τελικές αποφάσεις. Για να αντιληφθείτε τι συμβαίνει, ο Κύπριος ΥΠΕΞ τη βδομάδα που πέρασε, επισκέφθηκε όλες τις τουρκογενείς δημοκρατίες. Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν, Τατζικιστάν, Τουρκμενιστάν και όλα τα εις ταν, όπου συζήτησε μεταξύ άλλων και το Κυπριακό. Μόνο στην Κύπρο ο Χριστοδουλίδης δεν συναντήθηκε με τον Έρχιουρμαν για να συζητήσουν τετ-α-τετ το Κυπριακό.
Κατά τα άλλα η Ολγκίν θα πετάξει για την Αθήνα και μετά την Άγκυρα. Ακολουθεί ταξίδι στις Βρυξέλλες και στο Λονδίνο. Την ίδια στιγμή ο Γκουτέρες μιλά με τον Κόστα, ενώ η Φον ντερ Λάιεν θέλει να μιλήσει με τον Ερντογάν. Η ΕΕ συζητά τι μπορεί να δώσει στην Τουρκία. Η Τουρκία σκέφτεται τι μπορεί να πάρει από την ΕΕ. Όλοι συζητούν με όλους και για όλα, με την Τουρκία να θεωρεί ότι όλος ο πλανήτης της χρωστά.
Στην Κύπρο βέβαια οι άμεσα ενδιαφερόμενοι παραμένουν σε ασφαλή απόσταση ο ένας από τον άλλο. Ο Χριστοδουλίδης συζητά το Κυπριακό με τον Λετυμπιώτη και τον Κόμπο και προβληματίζεται πώς η κινητικότητα στο Κυπριακό θα τον βοηθήσει να επανεκλεγεί το 2028. Ο Έρχιουρμαν προσέχει πώς δεν θα δυσαρεστήσει την Άγκυρα γι' αυτό και δεν κάνει δηλώσεις. Για να καταλάβετε ο άνθρωπος, ούτε καφέ δεν έχει πιει μέχρι στιγμής με Ελληνοκύπριο δημοσιογράφο.
Πόρτα να βγουν
Θα μπορούσε κανείς να πει ότι το Κυπριακό έχει εξελιχθεί σε ένα είδος διπλωματικού escape room. Υπάρχουν δεκάδες συμμετέχοντες, αμέτρητα στοιχεία, πολλές κλειδωμένες πόρτες, πολλοί μεσολαβητές σε σημείο που ο ένας κουτουλά πάνω στον άλλο, αλλά κανείς δεν είναι απολύτως βέβαιος ποια είναι η έξοδος και πού είναι η πόρτα να βγουν.
Την ίδια ώρα, η κινητικότητα συνεχίζεται και στους ουρανούς της περιοχής. Ο Έλληνας υπουργός Άμυνας επισκέπτεται την Κύπρο και οι πτήσεις του παρενοχλούνται. Ο Γάλλος υπουργός Άμυνας επισκέπτεται την Κύπρο και επίσης τυγχάνει αεροπορικής παρενόχλησης. Την ίδια στιγμή η Ελλάδα προειδοποιεί την Τουρκία για τη «Γαλάζια Πατρίδα», βγάζει υποβρύχια στο Αιγαίο και σκέφτεται να τερματίσει το συμβόλαιο του Τούρκου προπονητή Αταμάν από τον Παναθηναϊκό. Στην Τουρκία τα πράγματα έχουν πάρει επίσης ρυθμό. Τα πολεμικά πλοία πηγαινοέρχονται. Τα μη αναβαθμισμένα μαχητικά της αεροσκάφη πετούν. Τα drones του Μπαϊρακτάρη κόβουν βόλτες, οι ναύαρχοι σχεδιάζουν, οι στρατηγοί αναλύουν, οι αναλυτές γεωπολιτικής γεμίζουν τηλεοπτικά πάνελ και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, το Κυπριακό προσπαθεί να βρει μια γωνιά να καθίσει. Η ειρωνεία είναι ότι στην Ανατολική Μεσόγειο όλα κινούνται με ταχύτητα φωτός εκτός από το ίδιο το πρόβλημα που υποτίθεται ότι προσπαθούν να λύσουν. Όλα στην περιοχή συντρέχουν με μόνες στάσιμες τις συνομιλίες που παραμένουν σε κατάσταση αναμονής, σαν υπολογιστής του Δημοσίου που προσπαθεί να ανοίξει αρχείο PDF του 2026.
Από την άλλη, δεν πρέπει να είμαστε άδικοι. Δεν ακούσατε τον Χριστοδουλίδη; Υπάρχει όντως πρόοδος. Παλαιότερα ακούγαμε ότι δεν υπάρχει καμία κινητικότητα. Σήμερα ακούμε ότι υπάρχει πολλή κινητικότητα. Απλώς δεν διευκρινίζεται πάντα προς ποια κατεύθυνση. Το δε αγαπημένο λεκτικό της κυπριακής πολιτικής ηγεσίας είναι η «συγκρατημένη αισιοδοξία». Συγκρατημένα αισιόδοξοι ήταν το 2017. Συγκρατημένα αισιόδοξοι και το 2024. Συγκρατημένα αισιόδοξοι είναι οι ηγέτες μας και το 2026. Με τέτοια διάρκεια ζωής, η συγκρατημένη αισιοδοξία δικαιούται πλέον δική της έδρα στη Βουλή.
Και κάπως έτσι φτάνουμε στο καλοκαίρι. Ένα «μακρύ και ατελείωτο καλοκαίρι», όπως προειδοποίησε ο Πρόεδρος.
Το ακούμε και το πιστεύουμε. Διότι μέχρι στιγμής το καλοκαίρι προβλέπεται να είναι γεμάτο από διασκέψεις που προετοιμάζουν άλλες διασκέψεις, συναντήσεις που προετοιμάζουν άλλες συναντήσεις, επισκέψεις που προετοιμάζουν άλλες επισκέψεις και αισιοδοξία που προετοιμάζει περισσότερη αισιοδοξία. Η Ολγκίν θα ταξιδεύει από πρωτεύουσα σε πρωτεύουσα. Οι Ευρωπαίοι θα ψάχνουν κίνητρα. Οι Τούρκοι θα ψάχνουν ανταλλάγματα. Οι διπλωμάτες θα ψάχνουν φόρμουλες. Οι δημοσιογράφοι θα ψάχνουν ειδήσεις και οι Κύπριοι θα ψάχνουν να θυμηθούν πότε ήταν η τελευταία φορά που ακούσαμε τη φράση «βρισκόμαστε σε κρίσιμο σταυροδρόμι». Το μόνο βέβαιο είναι ότι η κινητικότητα δεν λείπει, ιδιαίτερα όταν φτάνουμε στο τελευταίο μίλι. Μιλάμε για μίλια από το 1963 ατελείωτα. Αν στο Κυπριακό έμπαινε και ένα πρόγραμμα Frequent Flyer μάλλον όλοι, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι σήμερα ίσως κερδίζαμε και κάτι. Ίσως ταξιδεύαμε εσαεί δωρεάν.
