Οι απάνθρωποι πανηγυρισμοί ορισμένων πολιτών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τους Τούρκους νεκρούς από το πολύνεκρο ναυάγιο στα ανοιχτά της Κερύνειας, προκάλεσαν αποτροπιασμό σε μεγάλη μερίδα της κοινωνίας. Κάποιοι θεώρησαν ότι έχουμε να κάνουμε με κακούς ανθρώπους. Ωστόσο, είναι σχετικά εύκολο να θεωρήσουμε ότι αυτά τα σχόλια έγραψαν απαίσιοι άνθρωποι. Το δύσκολο είναι να αναρωτηθούμε ποιος έμαθε σε αυτούς τους ανθρώπους να σκέφτονται με αυτό τον τρόπο.
Κανένας άνθρωπος δεν γεννιέται με την αντίληψη ότι αξίζει τον θάνατο κάποιος επειδή είναι Τούρκος. Αυτή η αντίληψη διαμορφώνεται από τα εθνικιστικά συλλογικά αφηγήματα που εισχωρούν μέσα στην οικογένεια, τα σχολεία, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και άλλους θεσμούς. Είναι ο καρπός των σπόρων που φυτεύουν μέσα στην κοινωνία οι ακραίοι πολιτικοί στην προσπάθειά τους να αναρριχηθούν σε θέσεις εξουσίας. Η απάνθρωπη στάση αυτών των πολιτών φανέρωσε το άσχημο πρόσωπο του εθνικισμού.
Σίγουρα οι άνθρωποι οφείλουν να σκέφτονται αυτόνομα, προβάλλοντας αντίσταση σε ακραίες ιδεολογίες και συνθήματα μίσους. Δεν μπορούν να θεωρούνται απλώς τα θύματα μιας κοινωνικά κατασκευασμένης ρατσιστικής αντίληψης για ορισμένα έθνη. Ούτε πρέπει να πιστεύουμε ότι είναι αναπόφευκτο ο άνθρωπος να αποτελέσει προϊόν του κοινωνικού περιβάλλοντος. Ειδικά οι ενήλικες, έχουν ατομική ευθύνη.
Όμως πόσο εύκολο είναι για έναν άνθρωπο να σκεφτεί διαφορετικά σε μια κοινωνία στην οποία το αντιτουρκικό αίσθημα παραμένει ισχυρό; Είναι πάρα πολύ δύσκολο να επεξεργαστείς τα πάθη και να ξεπεράσεις το μίσος όταν υπάρχει ιστορικό υπόβαθρο. Ειδικά όταν απουσιάζει η αυτοκριτική και η επίσημη Ιστορία είναι μονοδιάστατη, χτίζοντας συνεχώς το δίπολο «εμείς» και «αυτοί». Ο τρόπος που διδάσκεται η Ιστορία μαθαίνει στα άτομα να βλέπουν έναν εχθρό πριν δουν έναν άνθρωπο.
Ως κοινωνία έχουμε παγιδευτεί σε έναν φαύλο κύκλο. Η συλλογική μνήμη μετατρέπεται σε κληρονομικό μίσος και οι επόμενες γενεές κληρονομούν έναν εχθρό. Ακολούθως, αξιοποιείται αυτό το κοινό αίσθημα από κάποιους που προσπαθούν να κάνουν πολιτική καριέρα. Ποιος θα σπάσει αυτόν τον κύκλο; Κατά καιρούς γίνονται προσπάθειες από ορισμένους συνειδητοποιημένους πολίτες και πολιτικούς. Εντούτοις, κάθε φορά εκδηλώνεται σθεναρή αντίσταση από τους εθνικιστές και όλους όσους έμαθαν να αξιοποιούν προς ίδιον όφελος το μίσος. Αυτό το εγχείρημα δεν μπορεί να πετύχει εάν δεν αποτελέσει κάποια στιγμή ειλικρινή στόχο της Πολιτείας και δεν βρει ισχυρούς συμμάχους εντός της κοινωνίας.
Ο στόχος δεν είναι η διαγραφή της Ιστορίας ούτε η αθώωση της Τουρκίας για την εισβολή και τους νεκρούς του 1974. Το ζητούμενο είναι να μάθουμε να διαχωρίζουμε το κράτος που εισέβαλε στην Κύπρο το 1974 από τους σημερινούς κατοίκους της Τουρκίας. Τι σχέση έχει ένας Τούρκος ψαράς σήμερα με τους στρατιώτες του 1974; Δεν μπορούμε να θεωρούμε ένοχο έναν άνθρωπο επειδή γεννήθηκε στην Τουρκία. Ούτε εμείς θα δεχόμασταν να μας χρεώσουν εγκλήματα του παρελθόντος. Αυτές οι διακρίσεις επιβάλλονται από την κριτική σκέψη.
