Αγαπητή Αθηνά,
Σε συγχαίρω θερμά για το νέο σου πόστο ως υπουργού της Παιδείας μας και σου εύχομαι τα καλύτερα επειδή σε γνωρίζω πολύ καλά λόγω της αγαστής συνεργασίας μας από τη θέση του επιθεωρητή και πρώτου λειτουργού Εκπαίδευσης και είμαι στην ευχάριστη θέση να δηλώσω ότι έχεις τις ικανότητες, τη διάθεση, το ήθος και το πείσμα να πετύχεις στην εξέλιξη της παιδείας του τόπου, αφού το έχεις αποδείξει περίτρανα με τις καινοτόμες αλλαγές που επέφερες ως διευθύντρια του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Δυστυχώς, αγαπητή Αθηνά, παραλαμβάνεις μια ερειπωμένη παιδεία που έμεινε στάσιμη λόγω της αλαζονείας του παλιμπαιδισμού και του «γινατιού» του προκατόχου σου, που έχει μετατρέψει την παιδεία σε ένα εργοστάσιο εξετάσεων χωρίς να λύσει τόσα προβλήματα που ταλανίζουν την παιδεία μας. Εσύ, Αθηνά μου, φέρεις και το όνομα της θεάς της σοφίας και μπορείς αυτή τη σοφία να χρησιμοποιήσεις για αλλαγές που θα οδηγήσουν μπροστά την παιδεία του τόπου μας σε μια φωτεινή πορεία, μακριά από τον σκοταδισμό του «προδρομισμού» που οδηγήθηκε τα τελευταία χρόνια. Γνωρίζεις καλά ότι η παιδεία είναι το Α και το Ω για την ανάπτυξη υγιούς πνεύματος στους μαθητές μας μακριά από εθνικιστικές τάσεις.
Γνωρίζεις, επίσης, πολύ καλά ότι η τουρκική σημαία που μας καλημερίζει καθημερινά από τον Πενταδάκτυλο είναι προϊόν της εθνικιστικής παιδείας, του παπαδαριού, του ρατσισμού και γενικά της εθνικιστικής πορείας της πατρίδας μας που δεν υπολόγιζε ότι υπήρχε και μια κοινότητα 20% (καλός Τούρκος, νεκρός Τούρκος). Είναι για αυτό που η παιδεία έχει πολλά να προσφέρει στο εθνικό μας θέμα και στην επανένωση της πατρίδας μας. Σε καλωσορίζω με ένα απόφθεγμα του μεγάλου Ευρωπαϊστή Jean Monnet : «Αν είχα την ευκαιρία να δημιουργήσω την Ευρώπη από την αρχή, θα άρχιζα από την παιδεία». Εμείς θα προσθέταμε δημοκρατική παιδεία της κριτικής σκέψης, κάτι που λυπούμαι να παρατηρήσω ότι τα δύο αυτά στοιχεία ελλείπουν από το εκπαιδευτικό μας σύστημα, παρά τις δικές σου προσπάθειες που κατέβαλες ως διευθύντρια του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Και εξηγούμαι: Πέρασαν σχεδόν δώδεκα χρόνια από την προσπάθεια για εφαρμογή της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης και ακόμα γίνονται προσπάθειες από το ΥΠΑΝ για αλλαγές που μας βάζουν σε υποψίες όσον αφορά την ορθή προσέγγιση των πλάνων της ως άνω μεταρρύθμισης. Τα αναλυτικά προγράμματα, που τα είχαν επεξεργαστεί πανεπιστημιακοί, πελαγοδρομούν σήμερα με τις νέες επιτροπές με ασαφείς στόχους. Τι έγινε με τα βιβλία της ιστορίας; Τίποτα. Πόσα θεατρικά έργα και ντοκιμαντέρ με θέμα την επανένωση, μετά από προτροπή του Προέδρου, παρουσιάστηκαν στα σχολεία; Τίποτα. Δυστυχώς, από την πρώτη μέρα εδώ και εφτά χρόνια με την κυβέρνηση στην εξουσία το ΥΠΑΝ θέτει καθεχρονικούς στόχους με «μπασταρδεμένους» προσανατολισμούς, με την επανένωση σε δεύτερη και τρίτη μοίρα. Η γνήσια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, πέραν της ακαδημαϊκής διάστασης που προκαλεί τριγμούς μεταξύ ΥΠΑΝ και συντεχνιών, να υπενθυμίσουμε ξανά ότι στόχο έχει την καταπολέμηση του ρατσισμού, εθνικισμού και σοβινισμού, σκοπεύοντας σ’ ένα καλύτερο μέλλον για την παιδεία του τόπου μας, για τη νέα γενιά που θα είναι οι αυριανοί στυλοβάτες της κοινωνίας μας σε μια επανενωμένη Κύπρο. Μαθητές οι οποίοι μέσα σε μια μικροκοινωνία της πραγματικής γνώσης του βάθους θα μπορέσουν να μορφωθούν κατάλληλα για τον αγώνα της ζωής σε μια κοινωνία όπου με αγωνία «ζητείται άνθρωπος» και όχι της επιφανειακής γνώσης της περιφέρειας. Μαθητές που θα γίνουν χρήσιμοι πολίτες σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία μέσα σε μια επανενωμένη πατρίδα μακριά από εθνικιστικοσωβινιστές τάσεις. Μήπως το ανθρώπινο και δημοκρατικό σχολείο δεν σχετίζεται με την ελληνική παιδεία όταν βασίζεται στην παροχή ίσων ευκαιριών για όλους και στη μόρφωση του ανθρώπου του «άνω θρώσκω», στοχεύοντας στην καλλιέργεια της ψυχής, του πνεύματος και στη δημιουργία ανθρώπων σε μια πολιτισμένη κοινωνία; Σίγουρα δεν στοχεύει στη μαζική παραγωγή ρομποτοποιημένων υπάρξεων μέσω ενός εργοστασίου εξετάσεων, αλλά στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης που θα καταστήσει ικανούς ανθρώπους να αντιλαμβάνονται τα ψεύδη των επιτήδειων και τόσα άλλα προβοκατόρικα συνθήματα, τα οποία στόχο έχουν τον έλεγχο ρομποτοποιημένων υπάρξεων για να παραμείνει η πατρίδα μας εσαεί διχοτομημένη για τα δικά τους συμφέροντα.
Συνεπώς, η αρχική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση πρέπει να συνεχιστεί με έμφαση στη νεοουμανιστική διάσταση της παιδείας μας που μεταφέρει το κέντρο βάρους από την εθνικιστικοκεντρική στη διαπολιτισμική διάστασή της, που θα εξυπηρετεί τις πολυπολιτισμικές κοινωνίες της Ευρώπης και δεν αφίσταται του πνεύματος του ελληνικού πολιτισμού, χωρίς να σημαίνει ότι το εθνοκεντρικό στοιχείο υποβιβάζεται. Εγώ θα το έθετα ως απομάκρυνση του εθνικιστικοκεντρικού στοιχείου που τόσα δεινά έχει επιφέρει στον τόπο. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πρόσβαση σε άλλες κουλτούρες και η κατανόησή τους καταπολεμά τον ρατσισμό, σοβινισμό, εθνικισμό, εξαλείφει τις προκαταλήψεις, δημιουργεί δυνατούς δεσμούς φιλίας και σίγουρα ανοίγει νέα κανάλια επικοινωνίας στην πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης σήμερα που η άνοδος των φασιστικών κομμάτων στην Ευρώπη προσπαθούν να διαλύσουν ό,τι ωραίο περιλαμβάνει το ευρωπαϊκό όνειρο.
Τελειώνοντας, θέλω να τονίσω ότι το πνεύμα του εθνικιστικοσοβινισμού που πολλοί θέλουν να επικρατήσει στην παιδεία μας πρέπει να καταπολεμηθεί, γιατί δεν συνάδει με το πνεύμα του ελληνικού πολιτισμού. Και είναι καιρός να πορευθούμε προς αυτή την κατεύθυνση αν θέλουμε να εκπληρωθούν τα όνειρά μας για την επανένωση της πατρίδας μας και την ειρηνική συνύπαρξη Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Καλή επιτυχία στο δύσκολο έργο σου κυρία υπουργέ!
* ΒΑ, ΜΑ, PhD είναι πρώην επιθεωρητή και πρώτου λειτουργού έκπαίδευσης, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού.
