Δυστυχώς το σενάριο να επαναρχίσουν οι συνομιλίες στην βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, χωρίς περαιτέρω υποχωρήσεις από την δική μας πλευρά, φαντάζει απίθανο. Η άλλη πλευρά αντιλαμβάνεται την δεινή θέση στην οποία μας έφερε η πολύχρονη απραξία στο κυπριακό και το εκμεταλλεύεται προτάσσοντας μαξιμαλιστικές θέσεις. Βέβαια η στάση τους αυτή δεν ξεκίνησε τώρα αλλά ακριβώς μετά το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά.
Από ότι δείχνουν οι εξελίξεις ούτε τα ΗΕ πιστεύουν πλέον σε αυτήν την προοπτική. Η αποστολή Ολγκίν έληξε άδοξα με το συμπέρασμα να είναι καταστροφικό, για όσους βέβαια προσδοκούν σε λύση του κυπριακού. Δεν υπάρχει κοινό έδαφος και από ότι δείχνουν τα πράγματα δεν θα υπάρξει. Πλέον είναι αυταπόδεικτο το ότι το τέλος του Κυπριακού, όπως το γνωρίζαμε, σήμανε στο Κραν Μοντανά με δική μας ευθύνη.
Η ιστορία των χαμένων ευκαιριών συνεχίζεται. Παρουσιάζεται μια προοπτική, την τορπιλίζουμε και ακολουθεί το μεγάλο δίλημμα. Ή αποδεχόμαστε τα τετελεσμένα της εισβολής, δηλαδή την οριστική διχοτόμηση ή υποχωρούμε περαιτέρω για μια νέα προοπτική την οποία όμως δεν εκμεταλλευόμαστε και το θέατρο του παραλόγου συνεχίζεται. Το 1972 χάσαμε, λόγω της αδιαλλαξίας του εθνάρχου στο θέμα των δήμων, την ευκαιρία για λύση. Ακολούθησε η Τουρκική εισβολή και αναγκαστήκαμε υποχωρήσουμε στην Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία την οποία και πάλι δεν εκμεταλλευτήκαμε γιατί το 1978 απορρίψαμε το δυτικό σχέδιο. Το ίδιο με τις προτάσεις Γκουεγιάρ το 1985. Αποκορύφωμα το 2004 με την απόρριψη του σχεδίου Ανάν. Μιλούσαμε για 50,000 έποικους και στο Κραν Μονατανά τους δεχθήκαμε όλους αλλά και πάλι, λόγω των δικών μας λανθασμένων χειρισμών, χάθηκε και αυτή η προοπτική.
Αυτή η τραγική πορεία, όσο κουβαλάμε τα ίδια μυαλά, δεν πρόκειται να σταματήσει.
Το σημερινό δίλημμα είναι και πάλι ασφυκτικό. Είτε παίρνουμε τολμηρές αποφάσεις είτε το τέλμα συνεχίζεται και τα τετελεσμένα εδραιώνονται περαιτέρω. Αν υπήρχε τρόπος να διαχειριστούμε το υφιστάμενο στάτους κβο σίγουρα δεν θα έπρεπε να υποχωρήσουμε και πάλι. Όμως τρόπος δεν υπάρχει. Η υφιστάμενη κατάσταση είναι μη διαχειρίσιμη και το κυριότερο, μη βιώσιμη.
Νομίζω ήρθε η ώρα ο ΠτΔ να κάνει πράξη την διακήρυξή του περί τολμηρών αποφάσεων. Σίγουρα οι αποφάσεις αυτές δεν μπορούν να είναι λύση δυο κρατών. Τα τολμηρά βήματα θα μπορούσαν να είναι να αποδεχθούμε αυτό που η διεθνής κοινότητα θεωρεί αυτονόητο. Ότι δηλαδή, στην περίπτωση που επαναρχίσουν οι συνομιλίες και οδηγηθούν σε ναυάγιο, λόγω δικής μας ευθύνης, τότε θα πρέπει άμεσα να σταματήσει η απομόνωση των Τ/κ, η οποία κρατά από το 1963 και πάλι λόγω δικών μας καταστροφικών συμπεριφορών.
Η άλλη επιλογή είναι οι φωνές του απορριπτικού μετώπου για νέους μακροχρονίους, κλείσιμο οδοφραγμάτων, για να πληγεί η οικονομία των Τ/κ και άλλα παρόμοια μέτρα τα οποία οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην εθνική καταστροφή. Άλλωστε αυτό δοκιμάστηκε στο παρελθόν με το «Δεν θα ανθέξουν» του Εθνάρχη και καταλήξαμε στην Τουρκική εισβολή. Επιπρόσθετα αν αυτές οι θέσεις υλοποιηθούν τότε το μόνο που θα καταφέρουμε είναι η ενίσχυση του επιχειρήματος της άλλης πλευράς περί απομόνωσης κάτι που η διεθνής κοινότητα θα το κατανοήσει, αν και ήδη το κατανοεί, και θα βρει τρόπους να το τερματίσει. Τρόποι υπάρχουν. Απευθείας πτήσεις, απευθείας εμπόριο, και απευθείας σχέσεις με τον διεθνή παράγοντα, δηλαδή Ταϊβανοποίηση της Κύπρου.
Νομίζω η τριμερής συνάντηση δεν έχει ναυαγήσει πλήρως. Αν πράγματι, για αυτήν την συνάντηση, υπήρξε συνεννόηση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, τότε ο Τατάρ, θέλει δεν θέλει θα οδηγηθεί στην τριμερή κατόπιν πιέσεων από την Τουρκία. Ας μην ξεχνούμε ότι το ίδιο σενάριο το ζήσαμε με τον ανένδοτο Ραούφ Ντενκτάς ο οποίος, κατόπιν πιέσεων του Ερντογάν, αποδέχθηκε την επιδιαιτησία που οδήγησε στο σχέδιο Ανάν.
Σίγουρα ήταν λάθος ή πρόωρη ανακοίνωση της βολιδοσκόπησης του ΓΓ των ΗΕ για τριμερή στις 13 Αυγούστου από τον ΠτΔ. Όμως από την άλλη ας τον πιστώσουμε με την «βλακεία» ότι ήθελε να στείλει ένα ελπιδοφόρο μήνυμα στους Αμμοχωστιανούς οι οποίοι, αν και κόντεψαν τόσες φορές στην επιστροφή της θαλασσοφίλητής τους πόλης, αυτό δεν έγινε εφικτό λόγω των δικών μας εθνικών εγκλημάτων με τελευταίο αυτό στο Κραν Μοντανά.
Η άποψη ότι ανακοίνωσε την βολιδοσκόπηση εκ τους ασφαλούς, γιατί ήδη γνώριζε την απόρριψη από πλευράς Τατάρ, είναι δύσκολο να έχει βάση. Αν στόχος του ήταν να τορπιλίσει την προσπάθεια και να παίξει το παιχνίδι της επίρριψης ευθυνών τότε προς τι οι δηλώσεις του για τολμηρά βήματα και ιστορία. Δεν νομίζω να υπάρχει κανείς τόσο αφελής που να πιστεύει ότι τι η αποδοχή μιας τριμερούς αποτελεί τολμηρό βήμα. Ίσως η συζήτηση αυτή να είναι αχρείαστη και πρόωρη. Το αν ο Νίκος Χριστοδουλίδης είναι διατεθειμένος να λάβει τολμηρές αποφάσεις και να γράψει ιστορία, θα διαφανεί στο άμεσο μέλλον. Επιπλέον γνωρίζει πολύ καλά ότι, μετά το Κραν Μοντανά, ο διεθνής παράγοντας έχει στραμμένα τα βλέμματά του σε μας και δεν υπάρχει περιθώριο παιχνιδιών σε μια νέα διάσκεψη.
Τις πολύ δύσκολες μέρες που περνούμε δεν νομίζω να έχουμε άλλη επιλογή. Όχι μόνο πρέπει να στηρίξουμε τον ΠτΔ αλλά και να του δώσουμε να καταλάβει ότι μόνο οι άνθρωποι της λύσης έχουν μπέσα. Στηρίζουν τον ηγέτη της λύσης αλλά ταυτόχρονα είναι έτοιμοι να τον «λιντσάρουν», αν παρεκκλίνει της πορείας προς την επανένωση. Όλοι αυτοί που δεν έχουν ατζέντες, πλάνα Β και εμμονές, έχουν ξεγελαστεί από τον τέως, τον άνθρωπο που ναι μεν στήριξε με πάθος το σχέδιο Ανάν αλλά με το ίδιο πάθος τορπίλισε την ευκαιρία στο Κραν Μοντανά και πλέον είναι πολύ προσεκτικοί. Θα ήταν τεράστιο λάθος αν αφήναμε τον ΠτΔ μόνο έρμαιο του απορριπτισμού. Όλοι αυτοί, οι δήθεν συγκυβερνώντες, καραδοκούν και προσπαθούν να πιέσουν τον Νίκο Χριστοδουλίδη να ακολουθήσει την δική τους καταστροφική γραμμή στο εθνικό θέμα.
Είναι ηλίου φαεινότερο ότι η Ελληνική Κυβέρνηση έχει ενεργό ρόλο στο Κυπριακό. Δεν ακούμε πλέον την ρητορική του λαϊκισμού. Οι πρόσφατες δηλώσεις Γεραπετρίτη είναι μεν κίνηση στήριξης προς την δική μας ηγεσία αλλά και προειδοποίηση ότι η Ελλάδα δεν αποδέχεται να σύρεται σε δύσκολους δρόμους λόγω της εθνικής ανεπάρκειας του κάθε Κύπριου πολιτικάντη.
Σεβαστή η κριτική προς τον ΠτΔ αλλά ας περιμένουμε. Πολύ σύντονα θα κληθεί να παρακαθίσει σε «εθνικές εξετάσεις». Μπορεί μέχρι τώρα να φαίνεται ότι είναι αποφασισμένος αλλά η αποφασιστικότητα επιδεικνύεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Έχω την πεποίθηση ότι θα μας εκπλήξει ευχάριστα.
