Τα προβλήματα των νέων μας όπως η παραβατικότητα, η σχολική παραβατικότητα, η διαφορετικότητα, η προσαρμοστικότητα, η ανισότητα στη σχολική τάξη, καθώς και άλλες δυσκολίες που παρουσιάζονται στην αγωγή των νέων μας, μας απασχολούν τα μάλα και γίνονται προσπάθειες για αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσα από την παιδεία. Τονίζουμε τις ευθύνες μας ως οικογένεια, σχολείο και κοινωνία απέναντι στα παιδιά μας και πολλάκις παραθέσαμε τρόπους για αντιμετώπιση των πιο πάνω προβλημάτων που σίγουρα δεν λύνονται «εν μια νυκτί», αλλά με σωστό προγραμματισμό και προπάντων με επιμονή και αγάπη για τα παιδιά μας.
Στο σημερινό μας άρθρο -επειδή πιστεύουμε στη σημαντικότητα των αρχικών σταδίων της ζωής του παιδιού- θα μεταφερθούμε «πίσω» στα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού και στην έλλειψη βασικών ερεθισμάτων κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης περιόδου, που πιστεύω ότι αποτελούν μία από τις αιτίες δημιουργίας προβλημάτων και δυσκολιών στη μετέπειτα ζωή του παιδιού και οδηγούν στον κοινωνικό τους αποκλεισμό.
Η μάθηση στο σπίτι
Οι δυσκολίες και τα προβλήματα που δημιουργούνται από το περιβάλλον του σπιτιού του παιδιού κάνουν το έργο του σχολείου υπερβολικά δύσκολο μιας και ο ρόλος του σπιτιού ως βασική εστία εκπαίδευσης παίζει αποφασιστικό ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού. Δεν θα ήμουν μακράν της πραγματικότητας αν ισχυριζόμουν ότι παιδιά που δεν είχαν τις ευκαιρίες να βιώσουν τις εμπειρίες και να εκτεθούν στο λεξιλόγιο που θεωρούνται φυσιολογικά για την αγωγή τους, είναι ανίκανα να επανέλθουν στη φυσιολογική πορεία αργότερα.
Είναι γεγονός ότι παιδιά χαμηλών κοινωνικών στρωμάτων ανατρέφονται σε ένα φτωχό κοινωνικό και πνευματικό περιβάλλον με μηδαμινές ευκαιρίες για επαφή με βιβλία ή εξάσκηση στο κατάλληλο επίπεδο γλώσσας που απαιτείται για την εκπαίδευσή τους. Επιπλέον τους λείπει η ζεστασιά, και η αίσθηση ασφαλείας καθώς και τα αναγκαία συναισθηματικά και πνευματικά ερεθίσματα νιώθοντας έτσι εκτεθειμένα χωρίς καμιά προστασία.
Είναι φανερό ότι η επίδραση του σπιτιού σαν η πρώτη και κυριότερη εστία μόρφωσης διαρκεί σ' όλη τη ζωή του παιδιού και αποτελεί μια φυσική πηγή ζεστασιάς, ασφάλειας και αγωγής που είναι σίγουρα τόσο ζωτικής σημασίας στη διαδικασία μάθησης η οποία οδηγεί στην πλήρη ανάπτυξη του παιδιού. Αν οι προαναφερθείσες λειτουργικότητες του σπιτιού πάψουν να υπάρχουν τότε ο κίνδυνος δημιουργίας προβληματικών παιδιών είναι ορατός και οδηγεί σε ανεπάρκειες πολύ νωρίς και αργότερα σε συσσωρευμένες αποτυχίες στο σχολείο.
Προσχολικά χρόνια
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα προσχολικά χρόνια είναι πολύ κρίσιμα για την ανάπτυξη του παιδιού και αν υπάρξει έλλειψη κινήτρων και πνευματικών και συναισθηματικών ερεθισμάτων για το παιδί, τότε σίγουρα θα δημιουργηθεί ένα δυσαναπλήρωτο κενό με τρομακτικές επιπτώσεις στην κοινωνική συναισθηματική και πνευματική του ανάπτυξη.
Ως εκ τούτου το αναλυτικό πρόγραμμα καθώς και οι μέθοδοι διδασκαλίας πρέπει να αναθεωρηθούν αφού ληφθεί σοβαρά υπόψη η διαφορετικότητα του επιπέδου που υπάρχει σε μια τάξη. Είναι επίσης βασική η ενδυνάμωση του συνδετικού κρίκου μεταξύ γονιών και σχολείου για εποικοδομητική συνεργασία προς όφελος των παιδιών.
Ο ρόλος επίσης που το νηπιαγωγείο μπορεί να παίξει προς αυτή την κατεύθυνση είναι αποφασιστικής σημασίας ειδικά τώρα που η εισδοχή σ' αυτό θα γίνεται νωρίτερα και υποχρεωτικά. Με αυτό τον τρόπο θα δοθούν σε αυτά τα παιδιά όλες οι ευκαιρίες για επικοινωνία, σωστή εκμάθηση της γλώσσας, εποικοδομητικό παιχνίδι και όλα τα βασικά ερεθίσματα που χρειάζονται για να αναπτυχθούν ομαλά, σε ένα πλούσια διαφοροποιημένο περιβάλλον του οποίου η αξία στην ανατροφή των παιδιών είναι ανυπολόγιστη.
Ζώντας σε έναν κόσμο υλιστικό και αλλοτριωμένο όπου οι πνευματικές και ηθικές αξίες έχουν ρευστοποιηθεί και υποβαθμιστεί είναι εκ των ων ουκ άνευ η επεξεργασία σχεδίων για αλλαγές στο εκπαιδευτικό μας σύστημα που πρώτιστα να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των παιδιών που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση στο άλλο άκρο του ακαδημαϊκού φάσματος που σίγουρα θα βοηθήσει στην αποτροπή του κοινωνικού τους αποκλεισμού.
