Με κλήρωση και όχι στη βάση αξιολόγησης φακέλου και προσωπικής συνέντευξης γίνεται η εισδοχή μαθητών στα Ολοήμερα Σχολεία Διαθεματικής – Διεπιστημονικής Μάθησης (ΟΣΔΔΜ), παρά τα όσα προβλέπει η εγκεκριμένη πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου.
Το ζήτημα αναδεικνύει η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, Έλενα Περικλέους, σε νέα έκθεσή της για τη λειτουργία των Αθλητικών, Μουσικών και Ολοήμερων Σχολείων Διαθεματικής – Διεπιστημονικής Μάθησης, θέτοντας παράλληλα θέμα διαφάνειας της διαδικασίας που ακολουθείται.
Σύμφωνα με την έκθεση, η εγκεκριμένη πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου προέβλεπε ότι η επιλογή των παιδιών θα διενεργείται από ειδική Επιτροπή, στη βάση αξιολόγησης του φακέλου κάθε ενδιαφερόμενου παιδιού και προσωπικής συνέντευξης. Στην πράξη, ωστόσο, η διαδικασία διεκπεραιώνεται μέσω κλήρωσης.
Η Επίτροπος σημειώνει ότι, σύμφωνα με αναφορές πολιτών αλλά και την εμπειρία από την εφαρμογή του θεσμού, μέσω της κλήρωσης ενδέχεται να μένουν εκτός παιδιά με πραγματικό ενδιαφέρον για το πρόγραμμα, ενώ επιλέγονται παιδιά των οποίων οι γονείς προτιμούν το σχολείο κυρίως λόγω της ολοήμερης φοίτησης.
Την ίδια ώρα, διαπιστώνει ότι η κλήρωση δεν διενεργείται με τρόπο που να διασφαλίζει τη διαφάνεια. Εισηγείται, ως εκ τούτου, αξιολόγηση της διαδικασίας και του κατά πόσο αυτή εξυπηρετεί τους στόχους του συγκεκριμένου τύπου σχολείου.
Κριτήρια χωρίς αποκλεισμούς
Εφόσον κριθεί ότι η κλήρωση αποτελεί την αποτελεσματικότερη μέθοδο εισδοχής, η Επίτροπος ζητά να καθιερωθεί διαφανής διαδικασία, με κριτήρια που θα διασφαλίζουν ισότιμη εκπροσώπηση στη βάση του φύλου, της γεωγραφικής περιοχής, των μαθησιακών αναγκών και των συνθηκών ευαλωτότητας.
Παράλληλα, εισηγείται την αφαίρεση των γενικόλογων αναφορών σε δεξιότητες γραφής, ανάγνωσης και αριθμητικής από τις προϋποθέσεις εισδοχής. Όπως επισημαίνει, τέτοια κριτήρια ενδέχεται να αποκλείουν παιδιά με μεταναστευτικό ή προσφυγικό υπόβαθρο, καθώς και παιδιά με αναπηρία, την ώρα που βασική επιδίωξη της εκπαίδευσης STEAM είναι η μείωση των ανισοτήτων.
Η έκθεση ζητά επίσης να τροποποιηθούν τα έγγραφα που δημοσιεύονται ή κοινοποιούνται στους γονείς, ώστε να αναγράφεται με σαφήνεια η πραγματική διαδικασία εισδοχής. Εάν διατηρηθεί η κλήρωση, θα πρέπει να τροποποιηθεί και η σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.
Εξαντλητικό πρόγραμμα
Πέραν των ΟΣΔΔΜ, η έκθεση βάζει στο μικροσκόπιο τη λειτουργία των Αθλητικών και Μουσικών Σχολείων, αναγνωρίζοντας μεν τη συμβολή τους στην ανάπτυξη των ιδιαίτερων κλίσεων των παιδιών, καταγράφοντας δε σοβαρές αδυναμίες.
Η λειτουργία τους στο πλαίσιο της γενικής εκπαίδευσης, χωρίς ανάλογη προσαρμογή του ωρολογίου προγράμματος, των υποδομών και της αξιολόγησης, δημιουργεί, σύμφωνα με την Επίτροπο, δυσανάλογη επιβάρυνση για τα παιδιά. Περιορισμένος χρόνος για τα μαθήματα, εξωσχολική ενίσχυση και πρόβες στα διαλείμματα, τα απογεύματα ή ακόμη και τα Σαββατοκύριακα συνθέτουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πρόγραμμα.
Για τα Αθλητικά Σχολεία καταγράφεται αυξημένο άγχος και ψυχολογική πίεση, με την έκθεση να προειδοποιεί ακόμη και για κίνδυνο τραυματισμών, εξουθένωσης και απώλειας ενδιαφέροντος για τον αθλητισμό. Προτείνονται αύξηση του προπονητικού χρόνου, χρόνος αποκατάστασης μετά την πρωινή προπόνηση, φυσιοθεραπεία και οργανωμένη αναπλήρωση της ύλης που χάνεται λόγω διοργανώσεων.
Για τα Μουσικά Σχολεία υπογραμμίζεται η ανάγκη θεσμοθέτησης της λειτουργίας τους και αντιμετώπισης των δυσκολιών που βιώνουν παιδιά από απομακρυσμένες περιοχές, λόγω μετακινήσεων και βαρυφορτωμένου ημερήσιου προγράμματος.
Η έκθεση στηρίχθηκε στις απόψεις 155 παιδιών και 51 εκπαιδευτικών και έχει ήδη διαβιβαστεί στο Υπουργείο Παιδείας και στη Βουλή.
