Η Κύπρος βλέπει ευκαιρία μέσα στην ενεργειακή αβεβαιότητα της Ευρώπης - Εναλλακτική πηγή τα κυπριακά κοιτάσματα;

Καθώς οι τιμές της ενέργειας εκτοξεύονται, ο πόλεμος Ρωσίας - Ουκρανίας συνεχίζεται αμείωτος και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας παραμένει επισφαλής στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ και Ορμούζ, η Κύπρος επιδιώκει να αναδείξει τα δικά της κοιτάσματα υδρογονανθράκων ως πιθανή εναλλακτική πηγή ενέργειας για την Ευρώπη.

Η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, στην Αθήνα ανέδειξε την προσπάθεια ανάπτυξης εναλλακτικών πηγών ενέργειας για την Ευρώπη, με τον Αμερικανό αξιωματούχο να δίνει βαρύτητα στην ανάπτυξη ενεργειακών διαδρόμων όπως ο «Κάθετος Διάδρομος» στην Ελλάδα, ο οποίος τροφοδοτεί με φυσικό αέριο τη νότια και ανατολική Ευρώπη, αλλά και στη διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας Ελλάδας-Κύπρου μέσω του Great Sea Interconnector (GSI).

Από την πλευρά της, η κυπριακή κυβέρνηση έχει επιχειρήσει να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο, προωθώντας την προοπτική μεταφοράς κυπριακού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Breitbart News, ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι το κυπριακό φυσικό αέριο δεν θα διοχετευθεί μόνο στην Κύπρο αλλά και στις ευρωπαϊκές αγορές.

Ωστόσο, αυτό προϋποθέτει δύο πράγματα: α) ότι η Κύπρος θα είναι έως τότε σε θέση να παραλαμβάνει υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) στο Βασιλικό, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν σχέδια σύνδεσης του κυπριακού αερίου με το νησί μέσω αγωγού, και β) ότι οι εμπορικοί διαχειριστές των υπεράκτιων κοιτασμάτων θα επιλέξουν να πωλήσουν το αέριο σε Ευρωπαίους αγοραστές και όχι σε άλλες αγορές όπου ενδέχεται να εξασφαλίσουν υψηλότερες τιμές.

Ο ίδιος προανήγγειλε επίσης «μια σημαντική ανακοίνωση» σχετικά με την παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στην αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ) της Κύπρου εντός του πρώτου δεκαπενθημέρου του Οκτωβρίου.

Αυτό ενδέχεται να σχετίζεται με την ExxonMobil ή τη Chevron και την απόκτηση επιπρόσθετων αδειών έρευνας. Η ExxonMobil, διαχειρίστρια των κοιτασμάτων «Γλαύκος» και «Πήγασος» σε συνεργασία με την QatarEnergy, φέρεται να ενδιαφέρεται να προσθέσει τα τεμάχια 4 και 10Α στην υφιστάμενη άδεια που κατέχει στο τεμάχιο 10.

Η Ευρώπη προσφέρει ελκυστικές τιμές

Ο υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός, συμμετείχε πρόσφατα σε συζήτηση του East Mediterranean Gas Forum στην Αθήνα, στο περιθώριο της οποίας συναντήθηκε με τους ομολόγους του από την Ελλάδα και την Αίγυπτο για να συζητήσουν αντίστοιχα τον GSI και την ανάπτυξη των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ.

Μιλώντας στην Πολίτη, ανέφερε ότι συζήτησε τα κοιτάσματα «Κρόνος» και «Αφροδίτη» με τον Αιγύπτιο υπουργό Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων, Καρίμ Μπαντάουι.

Παρότι αναγνώρισε ότι η απόφαση για το πού θα πωληθεί το φυσικό αέριο του «Κρόνος» ανήκει τελικά στους εμπορικούς εταίρους του έργου, ο υπουργός υποστήριξε ότι η Ευρώπη θα αποτελέσει ελκυστική επιλογή από πλευράς τιμών.

Αέριο από το «Κρόνος» το 2028

Το κοίτασμα «Κρόνος» στο Τεμάχιο 6 της κυπριακής ΑΟΖ, το οποίο διαχειρίζεται η Eni σε συνεργασία με την Total, εκτιμάται ότι περιλαμβάνει περίπου 3,1 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (tcf) φυσικού αερίου. Το αέριο αυτό θα μεταφέρεται στο τερματικό υγροποίησης LNG της Νταμιέτα για επεξεργασία και από εκεί θα διοχετεύεται στις αγορές όπου θα πωλείται, σημείωσε ο υπουργός.

Οι πρώτες ποσότητες κυπριακού φυσικού αερίου αναμένεται να φτάσουν στην αγορά κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028, ανέφερε, προσθέτοντας ότι όσο ταχύτερα κατασκευαστεί ο αγωγός, μήκους 105 χιλιομέτρων, που θα συνδέει το «Κρόνος» με το αιγυπτιακό κοίτασμα «Ζορ» τόσο νωρίτερα θα πραγματοποιηθούν και οι πρώτες πωλήσεις.

Ορόσημα για το «Αφροδίτη»

Η κοινοπραξία που διαχειρίζεται την άδεια εκμετάλλευσης του κοιτάσματος «Αφροδίτη», το οποίο περιέχει περίπου 3,7 tcf φυσικού αερίου στο Τεμάχιο 12 της κυπριακής ΑΟΖ, αποτελείται από τη Chevron ως διαχειρίστρια εταιρεία, καθώς και τις Shell και NewMed. Η Shell έχει συμφωνήσει να πωλήσει τη Shell BG Cyprus Limited στον ουγγρικό όμιλο MOL έναντι ποσού που μπορεί να φτάσει τα 720 εκατ. δολάρια, υπό την προϋπόθεση των απαραίτητων εγκρίσεων. Ο υπουργός ανέφερε ότι η Νομική Υπηρεσία εξετάζει επί του παρόντος τη σχετική μεταβίβαση.

Παρά το γεγονός ότι το κοίτασμα «Αφροδίτη» αποτέλεσε την πρώτη ανακάλυψη φυσικού αερίου στην Κύπρο, το 2011, έχει αντιμετωπίσει σειρά καθυστερήσεων και εμποδίων.

Σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας, η κοινοπραξία υπό τη Chevron αναμένεται να ολοκληρώσει τη μελέτη Front-End Engineering Design (FEED) έως τον Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο και να λάβει την τελική επενδυτική απόφαση (FID) εντός του 2027. Στόχος είναι η έναρξη παραγωγής φυσικού αερίου το 2031.

Το «Ισάι» παραμένει σε εκκρεμότητα

Ένα από τα στοιχεία που επηρεάζουν αυτή την πορεία είναι η επίτευξη συμφωνίας για την ισραηλινή άδεια εκμετάλλευσης «Ισάι», η οποία γειτνιάζει με το κοίτασμα «Αφροδίτη». Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και αρκετό καιρό, με τη συμμετοχή των κυβερνήσεων της Κύπρου και του Ισραήλ, καθώς και των εμπορικών εταίρων στα κοιτάσματα «Αφροδίτη» και «Ισάι». Οι εμπορικοί όροι έχουν συμφωνηθεί, ωστόσο οι νομικοί όροι παραμένουν υπό διαπραγμάτευση, δήλωσε ο υπουργός.

Χθες πραγματοποιήθηκε συνάντηση για το θέμα, όμως ο υπουργός εμφανίστηκε λιγότερο αισιόδοξος ότι η υπόθεση θα κλείσει μέχρι το τέλος του μήνα, όπως ήλπιζαν οι δύο κυβερνήσεις. Καθώς στο Ισραήλ είναι προγραμματισμένες βουλευτικές εκλογές στις 27 Οκτωβρίου, μένει να διαφανεί κατά πόσο αυτό το κεφάλαιο θα κλείσει οριστικά ή θα παραμείνει σε εκκρεμότητα και, σε μια τέτοια περίπτωση, ποιος θα είναι ο αντίκτυπος στην πορεία των εξελίξεων.