Τα χειρότερα για την οικονομία της ευρωζώνης, δηλαδή η είσοδος σε ύφεση έστω και ρηχή από τα τέλη του 2022, δεν επαληθεύτηκαν. Οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας περιορίστηκαν (αν και παραμένουν σε υψηλά επίπεδα), οι προοπτικές μοιάζουν καλύτερες και τα κράτη μέλη της ευρωζώνης κρίνουν ότι ήρθε η ώρα να μπει ένα τέλος στα οριζόντια μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Πρόκειται για μια εξέλιξη με αντίκτυπο στην Κύπρο, καθώς εφαρμόζεται μέτρο απευθείας επιδότησης του κόστους κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στους λογαριασμούς ρεύματος νοικοκυριών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Συνολικά, μέχρι το τέλος Ιανουαρίου ελήφθησαν μέτρα ύψους €400 εκατ. για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και των πληθωριστικών πιέσεων. Το ποσό περιλαμβάνει και μέτρα υπέρ των ευάλωτων τα οποία θα διατηρηθούν.
«Με την οικονομία να δείχνει την ανθεκτικότητά της, την απασχόληση να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα και τις τιμές της ενέργειας να μειώνονται, έχουμε τώρα μια σύντομη ευκαιρία να επανεξετάσουμε και να αξιολογήσουμε τις δημοσιονομικές μας πολιτικές, ιδίως καθώς οι αρμόδιοι υπουργοί κάνουν απολογισμό και λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με τα επιμέρους μέτρα στήριξης της ενέργειας σε εθνικό επίπεδο», δήλωσε ο πρόεδρος του Eurogroup, Πασκάλ Ντόναχιου, δίνοντας το σήμα για άρση των οριζόντιων μέτρων.
«Πρέπει», προσέθεσε, «να εξετάσουμε την ύπαρξη ενός επιπέδου δημοσιονομικής στήριξης που να αντικατοπτρίζει τις αλλαγές που αναμένουμε να συμβούν όσον αφορά την τιμή της ενέργειας και το γενικό επίπεδο του πληθωρισμού. Αυτό είναι σημαντικό προκειμένου να μειωθεί το συνολικό δημοσιονομικό κόστος και να επιτευχθεί μια κατάλληλη δημοσιονομική στάση, προστατεύοντας παράλληλα τους πιο ευάλωτους και διατηρώντας τα κίνητρα για την πράσινη μετάβαση».
Οι ευάλωτοι θα συνεχίσουν να προστατεύονται και την ίδια ώρα το βάρος πρέπει να πέσει στη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και στην εξοικονόμησή της. Ο συντονισμός των οικονομικών πολιτικών θα είναι ένα από τα κύρια θέματα στην επόμενη συνεδρίαση του Eurogroup τον Μάρτιο, στην οποία θα μετέχει και ο νέος υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη.
Ο αντίκτυπος στην Κύπρο
Το πρώτο διάστημα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την αναστάτωση που προκλήθηκε στην αγορά ενέργειας, η επιδότηση του αυξημένου ενεργειακού κόστους ήταν μονόδρομος. Οι πολιτικές αυτές ενθαρρύνθηκαν και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Σύμφωνα με τον απολογισμό του υπουργού Οικονομικών, Κωνσταντίνου Πετρίδη, τα μέτρα σχετικά με την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος ήταν τα εξής:
Κλιμακωτή επιδότηση κόστους κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να ενθαρρύνεται η εξοικονόμηση ενέργειας σε νοικοκυριά, μικρομεσαίες πιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο εμπόριο και τη βιομηχανία καθώς, και γεωργοκτηνοτροφικός τομέας, με κόστος €81 εκατ. Από 1/09/2022 μέχρι 31/01/2023 η επιδότηση ανήλθε στα €58,4 εκατ. σε 1.353.088 λογαριασμούς. Ειδικότερα, οι λογαριασμοί αφορούσαν 1.089.268 νοικοκυριά, από τους οποίους 41.819 αφορούν ευάλωτους οικιακούς καταναλωτές, 213.611 εμπορικούς καταναλωτές,41.807 βιομηχανικούς καταναλωτές, ενώ 8.402 λογαριασμοί αφορούν άντληση νερού. Υπενθυμίζεται ότι για τον καθορισμό τής εν λόγω επιδότησης του τελικού λογαριασμού συνυπολογίστηκαν κριτήρια κατανάλωσης και ευαλωτότητας των δικαιούχων. Η επιδότηση ανέρχεται στο 100% για τους ευάλωτους οικιακούς καταναλωτές (Διατίμηση 08), ενώ η επιδότηση είναι κλιμακωτή από 50% μέχρι 85% για τους υπόλοιπους οικιακούς καταναλωτές (Διατιμήσεις 01, 02, 46 και 56Β), όσο και για τους εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές (κώδικες 10 και 20 αντίστοιχα). Η επιδότηση καλύπτει και χρήστες νερού με σκοπό την ύδρευση ή/και άρδευση ή/και άντληση ομβρίων υδάτων διμηνιαίας διατίμησης.
Μείωση του συντελεστή ΦΠΑ, από 19% σε 5% για ευάλωτα νοικοκυριά και από 19% σε 9% για τους υπόλοιπους οικιακούς καταναλωτές, με κόστος €28 εκατ.
Παράλληλα είναι σε ισχύ το μέτρο μείωσης του φόρου κατανάλωσης καυσίμων κίνησης (βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης) και πετρελαίου θέρμανσης, κατά €0,07 το λίτρο (€0,0833 περιλαμβανομένου του ΦΠΑ) και €0,0537 (€0,0639 περιλαμβανομένου του ΦΠΑ) αντίστοιχα, που εφαρμόζεται από 8/3/2022 και θα ισχύει μέχρι τέλος Φεβρουαρίου. Το συνολικό εκτιμώμενο κόστος ανήλθε στα €75 εκατ.
