Κάθε χρόνο και χειρότερα για την Επιτροπή Σιτηρών που μάλλον φέτος θα είναι και ο τελευταίος χρόνος λειτουργίας της, καθώς τα ταμειακά αποθέματα του οργανισμού εξαντλούνται και δεν αρκούν μέχρι το τέλος του χρόνου, με τη στάση πληρωμών να αποτελεί, πλέον, θέμα ορισμένων μηνών. Το κράτος δεν μπορεί να παραχωρήσει κρατική χορηγία στον ημικρατικό οργανισμό λόγω της νομοθεσίας που διέπει τον ανταγωνισμό. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα προκαλέσει την παρέμβαση της Κομισιόν και την παραπομπή της Δημοκρατίας στο Δικαστήριο της ΕΕ με σίγουρη την καταδίκη. Παρόλο που η Επιτροπή Σιτηρών παραπαίει οικονομικά και καταγράφει ελλείμματα εκατομμυρίων ευρώ τα τελευταία χρόνια, εντούτοις, δεν κατέστη κατορθωτό μέχρι και σήμερα να ψηφιστούν τα νομοσχέδια για κρατικοποίηση του οργανισμού. Τα επίμαχα νομοσχέδια κατατέθηκαν στη Βουλή στις 21/7/2020 και προβλέπουν τη διάλυση του οργανισμού και μεταφορά όλων των αρμοδιοτήτων και μέρος του προσωπικού στο Υπουργείο Γεωργίας όπου θα συσταθεί η Υπηρεσία Σιτηρών. Ωστόσο, τα νομοσχέδια συνεχίζουν να μην εξασφαλίζουν την απαιτούμενη πλειοψηφία για την ψήφισή τους, διότι, η κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο δεν κατάφεραν μέχρι σήμερα να διασκεδάσουν τις ανησυχίες βουλευτών και κομμάτων που υποστηρίζουν, ότι με την κατάργηση της Επιτροπής Σιτηρών δεν διασφαλίζονται τα στρατηγικά αποθέματα και η εμπορία σιτηρών στον τόπο. Λόγω ακριβώς αυτής της διάστασης απόψεων, η Επιτροπή Σιτηρών συνεχίζει να λειτουργεί στη ζημιά της. Όμως, ο κόμπος έφτασε πλέον στο χτένι και εάν δεν ληφθούν πάραυτα μέτρα, η Επιτροπή Σιτηρών θα προχωρήσει σε στάση πληρωμών πριν το τέλος του χρόνου και κατ' επέκταση σε ένα βίαιο... λουκέτο με ό,τι αυτό συνεπάγεται καθώς το ταμειακό απόθεμα που διαθέτει δεν αρκεί να καλύψει το έλλειμμα του τρέχοντος έτους.
Σήμερα στη Βουλή
Ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής θα τεθεί σήμερα προς εξέταση ο προϋπολογισμός της Επιτροπής Σιτηρών για το έτος 2021 μέσα από τον οποίο αποκαλύπτεται η τραγική οικονομική κατάσταση του οργανισμού:
- Ο προϋπολογισμός για το έτος 2021 θα είναι ελλειμματικός κατά €7.118.226 με τα έσοδα να ανέρχονται στα €5.157.020 και οι δαπάνες στα €12.275.246. Το ταμειακό απόθεμα της Επιτροπής Σιτηρών στις 31/12/2020 ανερχόταν στα €6.064.143 το οποίο δεν μπορεί να καλύψει πλήρως το έλλειμμα των €7.118.226 που θα προκύψει για το 2021. Συνεπώς, αναμένεται ότι στις 31/12/2021 θα προκύψει αρνητικό ταμειακό υπόλοιπο ύψους €1.054.083. Ο προϋπολογισμός της Επιτροπής Σιτηρών ήταν ελλειμματικός και το έτος 2020 κατά €8,4 εκατ.
- Η Επιτροπή Σιτηρών δεν μπορεί να δεχθεί κρατική χορηγία για να καλύψει το αναμενόμενο ταμειακό έλλειμμα ύψους €1.054.083 που θα προκύψει το 2021 λόγω του ότι λειτουργεί σε ανταγωνιστικό περιβάλλον. Ως εκ τούτου, με την εξάντληση των ταμειακών διαθεσίμων της επιτροπής θα υπάρξει αδυναμία εκπλήρωσης των υποχρεώσεών της.
- Η μισθοδοσία των υπαλλήλων για το 2021 θα ανέλθει στα €5.950.826 και περιλαμβάνει όλες τις απαιτούμενες εισφορές όπως και τη δαπάνη για το σχέδιο εθελούσιας εξόδου. Ποσό €1,5 εκατ. προορίζεται να καλύψει το σχέδιο εθελούσιας εξόδου των μόνιμων υπαλλήλων και ποσό €2 εκατ. το ωρομίσθιο προσωπικό.
Τι προβλέπουν τα νομοσχέδια
Τον περασμένο Ιούλιο κατατέθηκαν στη Βουλή για ψήφιση τρία νομοσχέδια που στοχεύουν στην κρατικοποίηση της Επιτροπής Σιτηρών. Ειδικότερα, με το πρώτο νομοσχέδιο τερματίζονται οι λειτουργίες και οι αρμοδιότητες της Επιτροπής Σιτηρών και παράλληλα, προβλέπονται οι διαδικασίες για τη διάλυση και την εκκαθάριση του οργανισμού. Με το δεύτερο νομοσχέδιο μεταφέρονται όλες οι αρμοδιότητες και το προσωπικό της Επιτροπής Σιτηρών στο Υπουργείο Γεωργίας στο οποίο θα συσταθεί η Υπηρεσία Σιτηρών με σκοπό να χειρίζεται τα στρατηγικά αποθέματα του κράτους. Με το τρίτο νομοσχέδιο ρυθμίζεται η διατήρηση αποθεμάτων πρώτων υλών ζωοτροφών και σιτηρών για ανθρώπινη κατανάλωση.
Η εκτελεστική εξουσία κατέθεσε παρόμοια νομοσχέδια και στο παρελθόν, τα οποία, όμως υποχρεώθηκε να αποσύρει από τη Βουλή, διότι, δεν εξασφάλιζαν την απαιτούμενη πλειοψηφία για την ψήφισή τους.
Γιατί διαφωνούν
Την άποψη ότι τα νομοσχέδια που οδηγούν στην κατάργηση της Επιτροπής Σιτηρών δεν διασφαλίζουν τα στρατηγικά αποθέματα και την εμπορία σιτηρών στον τόπο εξέφρασε ο πρόεδρος της Επιτροπής Γεωργίας της Βουλής, Ανδρέας Καυκαλιάς. Σε πρόσφατες δηλώσεις του, μετά το πέρας της συνεδρίας της επιτροπής όπου ασχολήθηκε επισταμένα με το θέμα, ο κ. Καυκαλιάς ανέφερε ότι τα νομοσχέδια και οι κανονισμοί που προβλέπουν τη διάλυση της Επιτροπής Σιτηρών αναθέτουν την ευθύνη της διαχείρισης των στρατηγικών αποθεμάτων στους ιδιώτες ή και στους επενδυτές «χωρίς καμιά μελέτη σε σχέση με τις συνέπειες, το κόστος για το κράτος, για τους κτηνοτρόφους, για την κοινωνία». Όπως είπε, «η κυβέρνηση δεν διασφαλίζει, για την ακρίβεια δεν γνωρίζει καν για το ποια θα πρέπει να είναι η προβλεπόμενη διάρκεια, αλλά και οι αναγκαίες ποσότητες που πρέπει να τηρούνται ως στρατηγικά αποθέματα. Απαράδεκτο. Η λογική της κυβέρνησης «να την κλείσουμε (την επιτροπή) και βλέπουμε και κάνουμε», βλάπτει σοβαρά τα συμφέροντα του τόπου και είναι ασφαλώς άκρως επικίνδυνη» υπέδειξε. Σε ερώτηση αν υπάρχει περίπτωση να έχουμε ελλείψεις σιτηρών στην Κύπρο και κατ’ επέκταση ψωμιού και ειδών αρτοποιίας, ο κ. Καυκαλιάς απάντησε ότι «δεν υπάρχουν ασφαλιστικές δικλίδες μέσα από τα νομοσχέδια που έχουν κατατεθεί ενώπιον της επιτροπής».
Το ΑΚΕΛ όπως και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν την απόσυρση των νομοσχεδίων και τη διενέργεια μελέτης για αναδιάρθρωση της Επιτροπής Σιτηρών με στόχο την επαναφορά του εν λόγω ημικρατικού οργανισμού σε κατάσταση κερδοφορίας.
Κακοδιαχείριση και πλιάτσικο
Όπως αποκάλυψε ο έλεγχος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας στην Επιτροπή Σιτηρών, στην οικονομική κατρακύλα του ημικρατικού οργανισμού συνέβαλαν η διαχρονική κακοδιαχείριση, η ανύπαρκτη εποπτεία, η απουσία εσωτερικού ελέγχου και η διασπάθιση χρήματος. Αρκεί να αναφέρουμε, ότι είναι ο μοναδικός ημικρατικός οργανισμός για τον οποίο οι ιδιώτες ελεγκτές εξέφρασαν αδυναμία έκφρασης ελεγκτικής γνώμης όσον αφορά τις οικονομικές του καταστάσεις από τα έτη 2011 μέχρι 2015 λόγω έλλειψης στοιχείων. Παράλληλα, η Έκθεση Εσωτερικού Ελέγχου, η οποία εκπονήθηκε το 2016 στο πλαίσιο σχετικής σύμβασης, δεν έτυχε της δέουσας μελέτης και αξιοποίησης, προκειμένου να βελτιωθούν τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου και οι δικλίδες ασφαλείας στην Επιτροπή Σιτηρών. Ενδεικτικό της κακής διαχείρισης που μαινόταν στην Επιτροπή Σιτηρών και της απουσίας εποπτείας αποτελεί η επένδυση των €2,5 εκατ. στην περιοχή της Μεννόγειας με την ανέγερση αποθηκών συνολικού εμβαδού 60.000 τ.μ., οι οποίες, αφέθηκαν στο έλεος του Θεού. Οι εγκαταστάσεις εγκαταλείφθηκαν με αποτέλεσμα να λεηλατηθούν.
Σημειώνεται ότι μετά τις γνωστές αποφάσεις του Eurogroup, τον Μάρτιο του 2013, τόσο η Επιτροπή Σιτηρών όσο και το οικείο σχέδιο συντάξεων απώλεσαν καταθέσεις συνολικού ύψους €17,5 εκατ. λόγω μεταφοράς των χρημάτων αυτών στις τράπεζες που υπέστησαν κούρεμα καταθέσεων μόλις έναν μήνα προηγουμένως! Τη δεδομένη χρονική στιγμή, πρόεδρος της Επιτροπής Σιτηρών ήταν ο τέως γενικός διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών και γενικός διευθυντής πρώην διευθυντικό στέλεχος της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, οι οποίοι, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία «αναμενόταν να γνώριζαν τους κινδύνους που ελλόχευαν από τη μεταφορά ποσών στα εν λόγω τραπεζικά ιδρύματα κατά τη δεδομένη χρονική στιγμή». Τα €17,5 εκατ. χάθηκαν αλλά οι συγκεκριμένοι έφυγαν κύριοι από την Επιτροπή Σιτηρών και μάλιστα, με το κεφάλι ψηλά.
