«To εμβόλιο μάλλον δεν θα είναι το τέλος του Covid-19» του Κώστα Κωνσταντίνου

Όπως όλα δείχνουν, το εμβόλιο για τον Covid-19 είναι ζήτημα μηνών. Ίσως και στις αρχές του φθινοπώρου να είναι ήδη έτοιμα κάποια από τα εμβόλια και αυτός είναι άλλωστε ο λόγος που οι κυβερνήσεις έχουν ήδη υποβάλει τις παραγγελίες τους για τα πρώτα αποθέματα.

Στην αντίληψη των περισσοτέρων, το ζήτημα τελειώνει κάπου εκεί. Έτσι όμως έχουν τα πράγματα; Οι επιστήμονες απαντούν πως με βάση τα δεδομένα αυτή τη στιγμή, η απάντηση μάλλον είναι «όχι».

Αντικρουόμενες οι ενδείξεις

Εδώ και μήνες, επιστήμονες σε όλο τον κόσμο επιδίδονται σε έναν αγώνα δρόμου προκειμένου να ανακαλύψουν όσο πιο σύντομα γίνεται το εμβόλιο για τον Covid-19. Το πρόβλημα, τώρα που όλα δείχνουν ότι έχει ανακαλυφθεί εντοπίζεται σε ένα ερώτημα στο οποίο οι κλινικές μελέτες δίνουν αντικρουόμενα αποτελέσματα.

Σε κάποιες από αυτές οι μετρήσεις οδηγούν στο συμπέρασμα πως οι ασθενείς δημιουργούν την ίδια ποσότητα αντισωμάτων κάτι που κρίνεται ως εξαιρετικά ενθαρρυντικό αφού μέχρι στιγμής η επικρατούσα υπόθεση ήταν, πως οι ασθενείς οι οποίοι νοσούσαν βαριά αρρωστούσαν τόσο, διότι δεν δημιουργούσαν επαρκή αριθμό αντισωμάτων και συνεπώς δεν ήταν σε θέση να καταπολεμήσουν τον ιό τόσο εύκολα.

Ερευνούν τα αντισώματα

Αυτή ωστόσο, είναι η μία εκδοχή. Έρευνες όπως αυτή την οποία παρουσίασε πρόσφατα το King’s College του Λονδίνου καταδεικνύει πως ο αριθμός των αντισωμάτων μειώνεται σημαντικά μετά από μερικούς μήνες -σε κάποιες περιπτώσεις μόλις τρεις- σε σημείο που πλέον είναι μη ανιχνεύσιμα πλέον. Αυτό καταγράφεται συχνά και σε ασθενείς που νόσησαν βαριά.

Οι ερευνητές εξηγούν πως αυτό δεν προκαλεί έκπληξη αφού ανάμεσα στους κορωνοϊούς υπάρχουν τέσσερα γνωστά ήδη τα οποία προκαλούν κοινά κρυολογήματα στα οποία ο ανθρώπινος οργανισμός δεν δημιουργεί μακροχρόνια ανοσία. Σε αυτό άλλωστε οφείλεται και το ότι νοσούμε με αυτές τις ασθένειες πολλές φορές στη ζωή μας.

Την ίδια όμως ώρα, αυτό συγκρούεται και με γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι παρουσιάζουν κάποιας μορφής «ανοσία» στον Covid-19 και παρότι κολλούν τον ιό, παρουσιάζουν καθόλου ή ελάχιστα συμπτώματα.

Η κυρίαρχη υπόθεση είναι πως πρόκειται για ένα συνδυασμό παραγόντων. Ενδεχομένως ένας οργανισμός ο οποίος είχε μια καλή αντίδραση σε έναν «ακίνδυνο» κορωνοϊό στο παρελθόν να έχει ήδη διαμορφώσει ένα είδος ανοσίας μέσω της μνήμης του ή οι «τυχεροί» του Covid-19 να έχουν καλή ανταπόκριση Τ-λεμφοκυττάρων.

Το τελευταίο υποστηρίζεται όλο και περισσότερο από τις έρευνες σε άτομα που ανάρρωσαν από τον Covid-19 και τα οποία δείχνουν να έχουν καλή αντίδραση των Τ-λεμφοκυττάρων αλλά χαμηλά ή καθόλου αντισώματα. Και αυτό παραμένει επίσης αντικείμενο μελέτης.

Έτσι το μεγάλο ερώτημα είναι για πόσο το εμβόλιο θα είναι σε θέση να προστατεύει τον κόσμο από τον Covid-19 μακροχρόνια. Και κανείς αυτή τη στιγμή δεν είναι σε θέση να το απαντήσει.

Πόσο θα προστατεύει;

Επιστήμονες υποδεικνύουν πως όπως και με το εμβόλιο της γρίπης, ίσως χρειάζεται η χορήγησή του σε τακτά χρονικά διαστήματα -ενδεχομένως και μικρότερα του ενός έτους, όπως γίνεται με το εμβόλιο της γρίπης- και πως κάτι τέτοιο θα σημαίνει πως ο Covid-19 θα είναι μαζί μας «για πάντα» με ότι αυτό συνεπάγεται, αφού η γρίπη συνήθως είναι θανατηφόρα μόνο για ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, ενώ ο Covid-19 αφορά όλους.

Άλλοι δεν είναι τόσο απαισιόδοξοι. Βέβαιο όμως είναι πως το εμβόλιο δεν είναι το φάρμακο και πως κανείς δεν μπορεί να μιλήσει για απόλυτη προστασία, έναντι μάλιστα και σε έναν ιό ο οποίος μπορεί να παρουσιάσει -και πιθανότατα θα παρουσιάσει- και μεταλλάξεις.

Όποιο λοιπόν κι αν είναι το εμβόλιο, η μάχη ενάντια στον κορωνοϊό κάθε άλλο παρά τελειωμένη υπόθεση θα πρέπει να θεωρηθεί ακόμα και με το καλύτερο δυνατό εμβόλιο.