Συναγερμός για την έλλειψη προσωπικού - Το αίτημα των εργοδοτών

 

Τροχοπέδη στην ανάπτυξη και στην πορεία ισχυρής ανάκαμψης της κυπριακής οικονομίας κινδυνεύει να εξελιχθεί το μείζον πρόβλημα της μη εξεύρεσης εργατικού δυναμικού από τις κυπριακές επιχειρήσεις.

Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία για τις κενές θέσεις εργασίας το δεύτερο τρίμηνο του 2021, δηλαδή μέχρι το τέλος Ιουνίου, καταγράφουν το φαινόμενο που περιγράφουν οι οργανώσεις του κυπριακού επιχειρείν. Το πρόβλημα είναι έντονο στον ευρύτερο τομέα του τουρισμού και της εστίασης, αλλά αγγίζει σχεδόν όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας: από το λιανικό εμπόριο, μέχρι τον χώρο των κατασκευών, τη μεταποίηση και την πρωτογενή παραγωγή.

Την ώρα που αυξάνονται οι κενές θέσεις εργασίας μειώνεται το ποσοστό της ανεργίας, το οποίο υποχώρησε στην Κύπρο στο 4,4% τον Αύγουστο.

Ο μόνος τομέας που καταφέρνει να βρει προσωπικό σήμερα στην Κύπρο είναι ο ευρύτερος χρηματοοικονομικός και χρηματοπιστωτικός, καθώς υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός τραπεζικών υπαλλήλων που τα προηγούμενα χρόνια αποχώρησαν από την εργασία τους, κάνοντας χρήση των σχεδίων εθελουσίας εξόδου.

Όλοι οι άλλοι τομείς έχουν προβλήματα μικρότερα ή μεγαλύτερα.

Το πρόβλημα χαρακτηρίζεται ως πρωτόγνωρο και δεν επιτρέπει στις κυπριακές επιχειρήσεις να ανταποκριθούν στην αύξηση της ζήτησης που καταγράφεται κατά τη φάση επανεκκίνησης της οικονομίας, μετά τα lockdown της πανδημίας.

Χαρακτηριστικό της έντασης του προβλήματος της εξεύρεσης εργατικού δυναμικού είναι η δυσκολία κάλυψης των περίπου 1.600 νέων θέσεων εργασίας που προέκυψαν με το άνοιγμα δύο μεγάλων εμπορικών κέντρων στην Κύπρο, στη Λάρνακα (Metropolis Mall) και στη Λευκωσία (Neo Plaza).

Συνάντηση με Ζέττα

ΚΕΒΕ και ΟΕΒ έχουν ζητήσει την παρέμβαση της κυβέρνησης, με επιστολή τους προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και αύριο Δευτέρα οι εργοδοτικοί φορείς θα έχουνε συνάντηση με την υπουργό Εργασίας Ζέττα Αιμιλιανίδου, προκειμένου να εξετάσουν τρόπους επίλυσης του προβλήματος που έχει δημιουργηθεί. Οι επιχειρήσεις προτάσσουν ως μοναδική λύση τη διευκόλυνση της προσέλκυσης εργαζομένων από τρίτες χώρες.

«Δεν υπάρχει άλλη λύση», εξηγεί στον «Π» ο γενικός διευθυντής της ΟΕΒ Μιχάλης Αντωνίου, μια λύση που έχει τα δικά της προβλήματα, καθώς οι επιχειρήσεις θα επωμιστούν και ένα σημαντικό επιπλέον κόστος για την εξεύρεση, τη μεταφορά, τη στέγαση και τις μετακινήσεις των ξένων εργατών και εργαζομένων στην Κύπρο.

 



Πηγή: Στατιστική Υπηρεσία

 

Μεγάλος αριθμός κοινοτικών εργαζομένων έχει αποχωρήσει και δεν θα επιστρέψει πίσω στην Κύπρο, εκτιμά από την πλευρά του ο Μάριος Αντωνίου, ο γενικός γραμματέας του Παγκύπριου Συνδέσμου Λιανικού Εμπορίου Μάριος Αντωνίου.

Η Κύπρος, εξηγεί, δεν είναι πλέον ελκυστικός προορισμός, καθώς έχει αυξηθεί το κόστος ζωής και αναζητούν εργασία σε άλλες χώρες που προσφέρουν υψηλότερες απολαβές, όπως η Γερμανία.

Σε ό,τι αφορά την αξιοποίηση των αιτητών πολιτικού ασύλου, για τις εργοδοτικές οργανώσεις δεν αποτελεί λύση, καθώς οι περισσότεροι από αυτούς στο τέλος δεν γίνονται δεκτοί με καθεστώς πολιτικού πρόσφυγα στην Κύπρο, με αποτέλεσμα, με την έκδοση της απορριπτικής απόφασης από το δικαστήριο, να πρέπει να αποχωρήσουν, και φυσικά χάνουν και το δικαίωμα να εργάζονται.

Η αδυναμία κάλυψης των θέσεων από Κυπρίους και κοινοτικούς εργαζόμενους οδηγεί στη μόνη διαθέσιμη εναλλακτική, τους εργαζομένους από τρίτες χώρες. ΟΕΒ και ΚΕΒΕ ζητούν απλοποίηση των διαδικασιών έγκρισης της σχετικής αίτησης από τις επιχειρήσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι και σήμερα μία επιχείρηση μπορεί να φέρει εργαζόμενο από τρίτες χώρες υποβάλλοντας σχετική αίτηση στο Υπουργείο Εργασίας. Το πρόβλημα είναι ο αργός ρυθμός διεκπεραίωσης της σχετικής αίτησης, απαιτούνται τουλάχιστον πέντε μήνες, χρόνος ο οποίος είναι απαγορευτικός με βάση τα υφιστάμενα δεδομένα στην κυπριακή αγορά εργασίας.

Οι μισθοί και οι Κύπριοι

Επιχειρηματίες δηλώνουν ότι βρίσκονται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, καθώς ακόμα και με αυξημένους μισθούς δεν μπορούν να βρουν το κατάλληλο προσωπικό. Είναι ενδεικτικό ότι σε ειδικότητες όπως οι κρεοπώλες, οι παρασκευαστές σε φούρνους, προσφέρονται αμοιβές οι οποίες φτάνουν και τα 1.700 ευρώ, χωρίς οι θέσεις αυτές να καλύπτονται.

Ο κ. Αντωνίου, σχολιάζοντας το ζήτημα των προσφερόμενων μισθών στην Κύπρο και αν αυτοί επαρκούν σήμερα για να ζήσει ένας εργαζόμενος, υποστηρίζει ότι οι μισθοί στην Κύπρο έχουν ανέβει, αλλά υπάρχουν και όρια που σχετίζονται με τις οικονομικές δυνατότητες της επιχείρησης και τη διαμόρφωση των τιμών πώλησης προϊόντων και υπηρεσιών.

«Αυτή τη στιγμή, ο ένας εργοδότης 'κλέβει' υπαλλήλους από άλλους εργοδότες με δέλεαρ τις απολαβές. Αυτή η διαδικασία οδηγεί σε αύξηση των απολαβών», σημειώνει.

Η εμπειρία των επιχειρήσεων δείχνει ότι οι Κύπριοι δεν ενδιαφέρονται να καλύψουν για λόγους που δεν έχουν σχέση με τους μισθούς. Το 90% των νέων είναι απόφοιτοι πανεπιστημιακών σχολών και δεν ενδιαφέρονται για χειρονακτικές και τεχνικές εργασίες. Επιπλέον, η τεχνική εκπαίδευση δεν καλύπτει υπαρκτές ανάγκες. Επιχειρηματίες από τον χώρο των κατασκευών ανέφεραν στον «Π» ότι τα επόμενα χρόνια θα δούμε σοβαρές ελλείψεις σε τεχνικές ειδικότητες, όπως υδραυλικοί και πελεκάνοι, καθώς οι παλαιότεροι τεχνίτες θα αφυπηρετούν και νέοι δεν επιλέγουν τα εν λόγω επαγγέλματα.

SOS από τουρισμό

Ο γενικός διευθυντής του ΠΑΣΥΞΕ Φιλόκυπρος Ρουσουνίδης έκανε λόγο στον «Π» για ένα σημαντικό πρόβλημα το οποίο χρήζει άμεσης και επισταμένης αντιμετώπισης. Υπάρχει μεγάλη ανάγκη από τουριστικό τομέα, από τις τουριστικές επιχειρήσεις, να βρεθεί λύση στην προσέλκυση προσωπικού από τρίτες χώρες, προκειμένου ο τομέας να ανταποκριθεί στην υψηλή ζήτηση που αναμένεται την επόμενη χρονιά για την Κύπρο, αναφέρει ο κ. Ρουσουνίδης.

Ο κίνδυνος που υπάρχει είναι να επαναληφθεί το φαινόμενο της φετινής τουριστικής περιόδου, με τουριστικές μονάδες να μην μπορούν να ανοίξουν όλες τις κλίνες τους, καθώς δεν είχανε το ανάλογο προσωπικό για να τις λειτουργήσουν. Δηλαδή, η τουριστική κίνηση της Κύπρου φέτος θα ήταν μεγαλύτερη αν ήταν επαρκώς στελεχωμένα τα ξενοδοχεία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ενδείξεις για την τουριστική κίνηση την επόμενη χρονιά χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα ενθαρρυντικές.

«Κινδυνεύουμε να μην μπορούμε να ανταποκριθούμε στη ζήτηση», προειδοποιει μέσω του «Π» ο γενικός διευθυντής του ΠΑΣΥΞΕ.

Η έλλειψη προσωπικού στα ξενοδοχεία και την εστίαση αποδίδεται σε δύο παράγοντες:

Πρώτον, πολλοί κοινοτικοί έχουν αποχωρήσει και δεν έχουν επιστρέψει πίσω, έχοντας βρει κάτι άλλο.
Δεύτερον, Κύπριοι οι οποίοι εργάζονταν στα ξενοδοχεία και βρέθηκα χωρίς δουλειά για αρκετό διάστημα λόγω το lockdown και των μέτρων περιορισμού στην οικονομική δραστηριότητα έχουν βρει εργασία σε άλλους κλάδους που υπόσχονται να προσφέρουν μεγαλύτερη εργασιακή ασφάλεια.