«Ζωή στα χρόνια μας» του Χρήστου Πουργουρίδη

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπάρχουν σπουδαία πράγματα, αλλά και πράγματα πολύ τοξικά. Πριν από χρόνια, είχα διαβάσει κάτι που έγραψε παραμονές των Χριστουγέννων ένας ανώνυμος φοιτητής, το οποίο τόσο πολύ μου άρεσε, που το τύπωσα και το έχω στην πρώτη μέσα σελίδα του επαγγελματικού μου ημερολογίου. Σας το μεταφέρω: «Κάνατε μεγάλα σπίτια και μικρότερες οικογένειες. Πήγατε στο φεγγάρι, αλλά δεν βρίσκετε τον δρόμο να πάτε στον γείτονά σας. Κατακτήσατε το διάστημα και χάσατε τον πλανήτη μας. Έχετε περισσότερες γνώσεις και λιγότερη κρίση. Πολλαπλασιάσατε τα υπάρχοντά σας και χάσατε τις αξίες σας. Έχετε πλατύτερους δρόμους και στενότερες αντιλήψεις. Έχετε περισσότερες ανέσεις και λιγότερο χρόνο. Αγαπάτε σπάνια, ζηλεύετε και μισείτε συχνά. Έχετε τις βιτρίνες σας γεμάτες και τις αποθήκες της ψυχής σας έρημες και άδειες. Δώσατε χρόνια στη ζωή σας και δεν δώσατε ζωή στα χρόνια σας.» Ο ανώνυμος αυτός φοιτητής, με τόσο απλά λόγια, είπε όσα τόσοι διανοούμενοι έχουν γράψει σε εκατομμύρια σελίδες. Έβαλα το απόσπασμα του ανώνυμου φοιτητή στην πρώτη εσωτερική σελίδα του επαγγελματικού μου ημερολογίου για να μου θυμίζει τις υποχρεώσεις μου ως ατόμου και ως πολίτη. Και ότι προς την κατεύθυνση να γίνουν τα πράγματα καλύτερα ο κάθε άνθρωπος μπορεί να κάνει περισσότερα, ιδιαίτερα όσοι από εμάς διαθέτουμε κάποιο όνομα και κύρος στην κοινωνία. Με αφορμή τη σημερινή μεγάλη γιορτή θα σχολιάσω μερικά αποσπάσματα από το κείμενο του ανώνυμου φοιτητή. Κατακτήσαμε το διάστημα, αλλά χάσαμε τον πλανήτη μας. Πόσο μεγάλη αλήθεια κρύβει η φράση αυτή! Αυτός ο πανέμορφος πλανήτης κινδυνεύει με αφανισμό από τη δική μας πλεονεξία και την ακόρεστη δίψα για μεγαλύτερο πλούτο. Και στην καταστροφή του πλανήτη μας ας μην πούμε απερίσκεπτα ότι ευθύνη έχουν μόνο οι πολιτικοί, οι βιομήχανοι και οι επιχειρηματίες. Ευθύνη φέρουμε όλοι μας. Γιατί στην καταστροφή συμβάλλουν πολύ μικρές ατομικές ενέργειες, όπως το να πετά ένας το αποτσίγαρο του στην παραλία ή να ρίχνει το χαρτομάντηλό του στον δρόμο. Από το διαδίκτυο, πράγματι, οι άνθρωποι έχουμε αποκτήσει περισσότερες γνώσεις, αλλά όχι και μεγαλύτερη κρίση. Χωρίς κρίση δεν μπορούμε να κατανοήσουμε ότι το μοιραίο είναι διαφορετικό από το πεπρωμένο. Το πρώτο είναι το να καθορίζουν τη ζωή μας οι άλλοι, οι συνθήκες και η τύχη. Το δεύτερο είναι το αναπόφευκτο των συνεπειών των δικών μας επιλογών και πράξεων. Άλλωστε, τις συνθήκες, τους περιορισμούς, ακόμα και την τύχη, μπορούμε να τους επηρεάσουμε στον ατομικό και συλλογικό μας χώρο.

Είναι η κρίση και όχι οι γνώσεις που θα μας οδηγήσουν στις σωστές επιλογές και πράξεις. Μόνο με την κρίση θα μπορέσουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι μπορούμε να πάμε εμείς τη ζωή και να μην αφήσουμε να μας πάει εκείνη όπου θέλει. Οι γνώσεις είναι ασφαλώς απόλυτα αναγκαίες, αλλά χωρίς κρίση δεν θα μπορέσουμε να αποκτήσουμε αρετές όπως η εστίαση σε προτεραιότητες κι αποτελέσματα, αξιολόγηση δυνατοτήτων και καθορισμό στόχων που είναι εφικτοί. Με τη θεσμοθέτηση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος –μία από τις σημαντικές επιτυχίες της κυβέρνησης Αναστασιάδη– ακόμα και οι πιο φτωχοί έχουμε πολλαπλασιάσει τα υπάρχοντά μας, αλλά χάσαμε τις αξίες μας. Ας αναρωτηθεί ο καθένας από εμάς σε ποια επίπεδα βρίσκονται σήμερα αξίες όπως η εντιμότητα, η δικαιοσύνη, η ακεραιότητα, η ισονομία, η αλήθεια, η αλληλεγγύη, ο σεβασμός στον άνθρωπο και στη φύση, η αξιοκρατία και το ευ επιχειρείν. Και εφόσον τα επίπεδα αυτών και πολλών άλλων αξιών δεν μπορούσαν να είναι πιο χαμηλά, η χώρα μας, μία από τις πιο όμορφες γωνιές αυτού του πλανήτη, δεν μπορεί ν’ αλλάξει, πλέον, με μερεμέτια και μικροβελτιώσεις. Απαιτούνται βαθιές τομές παντού. Απαιτείται μία επανάσταση, όχι της έκτασης και του βάθους που προκάλεσε ο Χριστός με τη γέννησή Του, αλλά μία επανάσταση που θα λάβει τη μορφή του να συμφωνήσουμε σε ριζικές αλλαγές σε όλους τους τομείς, όπως η οικονομία, η παιδεία, η υγεία, το κράτος, η δικαιοσύνη, η ασφάλεια, οι διεθνείς συνεργασίες, το πολιτικό σύστημα και η δημοκρατία. Σήμερα που ο άσαρκος σαρκούται, ας γιορτάσουμε όλοι με χαρά τις γιορτινές αυτές μέρες, αλλά ας αδράξουμε την ευκαιρία να καλλιεργήσουμε την κρίση μας για να μπορούμε να δώσουμε ζωή στα χρόνια μας. Εύχομαι ολόψυχα αυτό να συμβεί σε σας και σ’ αυτούς που αγαπάτε.