Ποιος άφησε υποστελεχωμένο το Υπουργείο Εξωτερικών;

 

 

Είναι όλα θέμα προτεραιοτήτων και πολιτικών επιλογών. Την ώρα, λοιπόν, που η κυβέρνηση μοιράζει εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο για τα καλά και τα συμφέροντα κρατικών και αιρετών αξιωματούχων, που προσλαμβάνει ημέτερους στο Προεδρικό και στα υπουργικά γραφεία με παχυλούς μισθούς και τους μονιμοποιεί στο Δημόσιο επειδή έτσι θέλει, που αγοράζει κάθε τρεις και λίγο καινούργιες λιμουζίνες και τις μοιράζει για προσωπική χρήση στα δικά της παιδιά που διόρισε σε θέσεις εξουσίας, το Υπουργείο Εξωτερικών έχει περιέλθει σε τραγική κατάσταση εξαιτίας ακριβώς της απουσίας κονδυλίων. Το διπλωματικό σώμα κατάντησε ο «φτωχός συγγενής» των κυβερνώντων. Ο ετήσιος προϋπολογισμός του ΥΠΕΞ είναι ο μικρότερος του κρατικού προϋπολογισμού και ανέρχεται σε ποσοστό 0,7% που αντιστοιχεί σε €64 εκατ., αφαιρουμένων των δαπανών για συμβατικές υποχρεώσεις και συνεισφορές προς τρίτες χώρες. Χωρίς κονδύλια δεν υπάρχουν προσλήψεις, προαγωγές, απουσιάζουν τα κίνητρα, τα επιδόματα παραμένουν ψαλιδισμένα.

Με τα πιο μελανά χρώματα περιέγραψε την περασμένη Τρίτη στη Βουλή την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στο ΥΠΕΞ ο πρόεδρος του Κλάδου Υπαλλήλων του υπουργείου και διευθυντής Προξενικών Υποθέσεων κ. Δημήτρης Χατζηαργυρού που συνοψίζεται ουσιαστικά σε μια μόλις λέξη: Τραγική. Το ΥΠΕΞ ταλανίζεται με σοβαρά προβλήματα υποστελέχωσης, με τους λιγοστούς διπλωμάτες να μην θέλουν να υπηρετήσουν στο εξωτερικό καθώς απουσιάζουν τα κίνητρα. Τα επιδόματα εξωτερικού και ενοικίου, που αποτελούν το οικονομικό αντιστάθμισμα για την υπηρεσία τους στο εξωτερικό, εξακολουθούν να παραμένουν ψαλιδισμένα ενώ το κόστος ζωής σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες εκτοξεύτηκε στα ύψη.

Δεν χρειάζεται να επιχειρηματολογήσουμε για τον σημαντικό ρόλο που καλείται να διαδραματίσει το διπλωματικό σώμα, το οποίο, είναι ταγμένο να υπηρετεί το εθνικό συμφέρον. Ειδικά στη δική μας περίπτωση, με άλυτο το Κυπριακό και την Τουρκία να συνεχίζει την πειρατική επεκτατική της πολιτική σε βάρος των συμφερόντων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αλήθεια, όμως, πώς επιτυγχάνεται η προαγωγή του εθνικού συμφέροντος όταν το διπλωματικό σώμα έχει καταντήσει ο «φτωχός συγγενής» του κράτους; Το πολυσέλιδο έγγραφο που κατέθεσε στην Επιτροπή Εξωτερικών της Βουλής και δημοσιεύουμε παρακάτω ο πρόεδρος του Κλάδου Υπαλλήλων του Υπουργείου Εξωτερικών κ. Δημήτρης Χατζηαργυρού είναι αρκούντως αποκαλυπτικό της επικρατούσας τραγικής κατάστασης στο ΥΠΕΞ.

10 χρόνια χωρίς προσλήψεις

Σύμφωνα με τον κ. Χατζηαργυρού, το ΥΠΕΞ αφέθηκε στο περιθώριο για μια περίπου δεκαετία. Η οικονομική κρίση του 2013 οδήγησε στη λήψη μέτρων που, αν και δικαιολογημένα τότε, συνεχίζουν να προκαλούν τεράστια προβλήματα στην ομαλή λειτουργία του. Οι αριθμοί αποτελούν αδιάψευστο μάρτυρα της αποκαρδιωτικής εικόνας που εκπέμπει σήμερα το υπουργείο: Από το 2010 μέχρι σήμερα 46 διπλωμάτες αφυπηρέτησαν ενώ προσλήφθηκαν, μόλις πρόσφατα, 18 διπλωμάτες. Την ίδια στιγμή δεν έχει γίνει καμιά πρόσληψη για αναπλήρωση της αφυπηρέτησης των τεσσάρων λειτουργών Αρχείων και Επικοινωνιών. Ως αποτέλεσμα σήμερα στο ΥΠΕΞ υπηρετούν μόνο 150 διπλωμάτες από το σύνολο των 206 οργανικών θέσεων και 19 λειτουργοί Αρχείων και Επικοινωνιών που καλούνται να στελεχώσουν 54 διπλωματικές αποστολές. Οι αριθμοί είναι όντως τραγικοί: Από τις 54 διπλωματικές αποστολές οι 34 λειτουργούν με ένα ή με μία μόνο διπλωμάτη, τέσσερεις πρεσβείες υποβαθμίστηκαν σε επίπεδο επιτετραμμένου ενώ μόνο έξι πρεσβείες λειτουργούν με λειτουργούς Αρχείων και Επικοινωνιών. Εξίσου, καταθλιπτική, είναι και η κατάσταση που επικρατεί στην κεντρική υπηρεσία, στη Λευκωσία. Το ΥΠΕΞ διαθέτει ολόκληρα τμήματα διευθύνσεων που αποτελούνται από ένα μόνο άτομο τη στιγμή που μικρού και μεσαίου μεγέθους Υπουργεία Εξωτερικών έχουν, τουλάχιστον, διψήφια στελέχωση. Γεγονός που δεν διαφεύγει της προσοχής των ξένων διπλωματών που είναι διαπιστευμένοι στην Κύπρο, σχολιάζει στο έγγραφό του που κατέθεσε στη Βουλή ο πρόεδρος του Κλάδου Υπαλλήλων του ΥΠΕΞ. Επισημαίνοντας, παράλληλα, τα εξής: «Το υπουργείο ενώ λειτουργεί οριακά καλείται να προαγάγει την εξωτερική πολιτική του κράτους με μόλις 150 διπλωμάτες στο κέντρο και στις πρεσβείες έχοντας απέναντί του έναν πανίσχυρο τουρκικό μηχανισμό προπαγάνδας και ένα τουρκικό ΥΠΕΞ με χιλιάδες διπλωμάτες και παρουσία που ξεπερνά τις 200 διπλωματικές αποστολές. Ταυτόχρονα, ανακοινώνεται για το τρέχον έτος η λειτουργία νέων πρεσβειών σε χώρες όπως η Αργεντινή, η Αιθιοπία και το Μπαχρέιν και εύλογα διερωτάται κανείς: Πώς θα τις στελεχώσουν;».

Υποστελεχωμένο γενικώς

Σοβαρά προβλήματα υποστελέχωσης αντιμετωπίζει και η Υπηρεσία Αρχείων και Επικοινωνιών του ΥΠΕΞ, η οποία, είναι επιφορτισμένη με τη διαχείριση και διασφάλιση της προστασίας των συστημάτων και δικτύων των διπλωματικών αποστολών. Η υπηρεσία αυτή εκτός των άλλων αρμοδιοτήτων της έχει αναλάβει την υλοποίηση ενός έργου το οποίο περιλαμβάνει την κρυπτασφάλιση και δικτύωση των επικοινωνιών μεταξύ διπλωματικών αποστολών, υπουργείων, υπηρεσιών και Βουλής. Ο εκσυγχρονισμός και η ενίσχυση με προσωπικό της Υπηρεσίας Αρχείων και Επικοινωνιών είναι επιβεβλημένες ανάγκες για τη λειτουργία των συστημάτων και δικτύων του ΥΠΕΞ. Οι υποδομές χρήζουν ταχείας και εκτεταμένης αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού προκειμένου να διασφαλιστεί η διακίνηση διαβαθμισμένων πληροφοριών. Τα ίδια σοβαρά προβλήματα εντοπίζονται και στο διοικητικό-γραμματειακό προσωπικό του υπουργείου, το οποίο, αποδεκατισμένο καλείται να στηρίξει τα διοικητικής φύσεως ζητήματα στο κέντρο και στις πρεσβείες.

Χρόνια καθηλωμένοι χωρίς προαγωγές

Εφόσον δεν γίνονται προσλήψεις, δεν γίνονται ούτε προαγωγές. Συνολικά 14 διπλωμάτες που κατέχουν τη θέση του ακόλουθου παραμένουν καθηλωμένοι στην ίδια θέση για πέραν των 11 ετών. Αφορά τους διπλωμάτες που προσλήφθηκαν το 2010 εκ των οποίων η πλειοψηφία έχει, ήδη, υπηρετήσει δύο θητείες σε πρεσβείες και παρ' όλα αυτά παραμένουν στην αρχική κλίμακα εισόδου στην εξωτερική υπηρεσία. Μακρόχρονες καθυστερήσεις μέχρι και 15 χρόνια παρατηρούνται και σε άλλες βαθμίδες της εξωτερικής υπηρεσίας και το γεγονός της μη ομαλής σταδιοδρομίας επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση πραγμάτων στο ΥΠΕΞ και είναι λογικό να επηρεάζει αρνητικά και το ηθικό των λειτουργών του. Στη διεθνή διπλωματία τα ζητήματα πρωτοκόλλου και ο βαθμός που φέρει κάποιος είναι υψίστης σημασίας στις προσβάσεις που έχει στη χώρα διαπίστευσης και πρέπει να είναι ανάλογος της σοβαρότητας και της ευθύνης των καθηκόντων. Επισημαίνεται δε ότι λόγω και της δραματικής υποστελέχωσης του ΥΠΕΞ διπλωμάτες που βρίσκονται στη χαμηλότερη βαθμίδα, αυτήν του ακόλουθου, καλούνται να επιτελέσουν καθήκοντα αναπληρωτή πρέσβη σε διπλωματικές αποστολές.

Δέον να σημειωθεί, ότι η κλαδική των υπαλλήλων με δική της πρωτοβουλία ετοίμασε κείμενο για τροποποίηση του κανονισμού που διέπει τις μεταθέσεις με στόχο τον εξορθολογισμό του τρόπου λήψης των αποφάσεων ώστε να ικανοποιεί το περί δικαίου αίσθημα στις σχετικές διοικητικές αποφάσεις που λαμβάνονται από τον υπουργό Εξωτερικών. Το κείμενο επιδόθηκε εδώ και μήνες αλλά…

Δεν βγαίνουν οικονομικά

Ο πρόεδρος του Κλάδου Υπαλλήλων του ΥΠΕΞ κ. Δημήτρης Χατζηαργυρού ζήτησε από τους βουλευτές της Επιτροπής Εξωτερικών τον τερματισμό της αποκοπής του 15% στο επίδομα εξωτερικού και στο επίδομα ενοικίου για να μπορεί η διεύθυνση του υπουργείου να στελεχώνει επαρκώς τις διπλωματικές αποστολές. Όπως εξήγησε στους βουλευτές ο κ. Χατζηαργυρού, η οριζόντια αποκοπή των επιδομάτων έχει πλήξει πολλούς διπλωμάτες σε σημείο που προκηρύσσονται θέσεις σε αρκετές διπλωματικές αποστολές και δεν υπάρχει ενδιαφέρον για στελέχωσή τους «εφόσον οι συνάδελφοι που ενδεχομένως να επιδείξουν ενδιαφέρον απλά «δεν βγαίνουν» οικονομικά». Προσθέτοντας τα εξής: «Η πιο πρόσφατη εμπειρία μας ήταν η υπόσχεση του απελθόντος υπουργού Εξωτερικών, με δική του πρωτοβουλία, να λυθεί αυτό το πρόβλημα με τη χρήση αδιάθετων κονδυλίων, η οποία, προσέκρουσε όπως μας ελέχθηκε και διαπιστώσαμε σε μετέπειτα συναντήσεις μας, στο Υπουργείο Οικονομικών».

ΕΔΥ και εξω-υπηρεσιακός πρέσβης

Και σαν να μην έφθαναν τα πολλαπλά και σοβαρά προβλήματα που ταλανίζουν το ΥΠΕΞ, ο εκπρόσωπος των διπλωματών κατήγγειλε στη Βουλή «τη μεθοδευμένη απόφαση της ΕΔΥ, τον περασμένο Νοέμβριο, να προσφέρει διορισμό σε άτομο εκτός της υπηρεσίας στην οργανική θέση πρέσβη με μηδενική εμπειρία στη διπλωματία, παραγκωνίζοντας συναδέλφους με 30 και πλέον χρόνια διπλωματικής υπηρεσίας». Με τον κ. Χατζηαργυρού να διερωτάται: «Τι μήνυμα, αλήθεια, στέλνει η απόφαση της ΕΔΥ στα μέλη μας; Ότι η Πολιτεία διαγράφει με μια μονοκονδυλιά την πορεία και προσφορά τους όλα αυτά τα χρόνια; Η απόφαση αυτή πρέπει να ανακληθεί. Αποτελεί κόλαφο για όλους μας και οδηγεί τον κλάδο σε κλιμακωτή αντίδραση». Οι βουλευτές δεν θέλησαν να υπεισέλθουν σε λεπτομέρειες σε σχέση με τον συγκεκριμένο διορισμό καθώς έχει αχθεί ενώπιον της δικαιοσύνης. Συμφώνησαν, όμως, στην επιτακτική ανάγκη όπως τροποποιηθεί το σχέδιο υπηρεσίας για τη θέση του πρέσβη και περιληφθεί σ’ αυτό ως προϋπόθεση για διορισμό η κατοχή εμπειρίας στη διπλωματία τουλάχιστον για 15 έτη.

Το όραμα που παραμένει στα συρτάρια

Ο Κλάδος Υπαλλήλων του ΥΠΕΞ αφουγκραζόμενος τη δυσφορία και την απογοήτευση των λειτουργών της εξωτερικής υπηρεσίας για την παρούσα κατάσταση αλλά και την αβεβαιότητα για το μέλλον του υπουργείου ανέλαβε την εκπόνηση μελέτης την οποία ονόμασε συμβολικά «Όραμα του υπουργείου». Αποτελεί ένα πλάνο στρατηγικής για την επόμενη πενταετία και συγκεκριμένα την εφαρμογή ενός σχεδίου δράσης το οποίο αποσκοπεί, αφενός, στην επαρκή στελέχωση του ΥΠΕΞ ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει την πρόκληση της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2026 και αφετέρου, στον εκσυγχρονισμό της εξωτερικής υπηρεσίας για να μπορέσει με επιτυχία να φέρει εις πέρας το βαρυσήμαντο έργο της προώθησης και προάσπισης των εθνικών μας συμφερόντων. Το πλάνο στρατηγικής προνοεί τη σταδιακή αύξηση μέχρι το 2026 των οργανικών θέσεων σε όλες τις βαθμίδες έτσι ώστε να επιτευχθεί σταδιακά η ενίσχυση του υπουργείου με άλλα 50 άτομα. «Δυστυχώς όπως διαπιστώσαμε, δεν έχουν περιληφθεί στον κρατικό προϋπολογισμό του 2022 οι επιπρόσθετες θέσεις που προνοούνται από το όραμα το οποίο εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο» αναφέρει στο σημείωμά του που κατέθεσε στη Βουλή ο κ. Χατζηαργυρού.

Επιπτώσεις στο εθνικό μας θέμα

Στο πλευρό του υπαλλήλων του ΥΠΕΞ βρίσκεται και ο γενικός διευθυντής του υπουργείου, πρέσβης κ. Κορνήλιος Κορνηλίου, ο οποίος, τα είπε έξω από τα δόντια στη συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εξωτερικών: «Eίναι πολλά τα προβλήματα στο ΥΠΕΞ, έχουμε φτάσει στα όριά μας». Με τον κ. Χατζηαργυρού να συμπληρώνει: «Η κατάσταση μπορεί να χαρακτηριστεί ως άκρως αποκαρδιωτική, τραγική, καταθλιπτική...».

Τα σοβαρά προβλήματα που ταλανίζουν το διπλωματικό σώμα αναμφίβολα έχουν επιπτώσεις και στο εθνικό μας θέμα. Το μήνυμα που έστειλε στη Βουλή ο πρόεδρος του Κλάδου Υπαλλήλων του ΥΠΕΞ ξεκάθαρο: «Όταν αναφερόμαστε σε αγώνα για τη δικαίωση της Κύπρου με πολιτικά και διπλωματικά μέσα θα πρέπει να αναλογιστούμε ότι τα πιο πάνω είναι τα μέσα τα οποία διαθέτουμε για αντιμετώπιση της Τουρκίας». Καταλήγοντας με τα εξής: «Εκ των πραγμάτων, το σύνολο των συναδέλφων τόσο στο κέντρο όσο και στις πρεσβείες έχουν ξεπεράσει τα όριά τους προ πολλού και αυτός είναι ο λόγος που μας ωθεί τις τελευταίες εβδομάδες στη λήψη δυναμικών μέτρων. Στόχος μας, η ευαισθητοποίηση της κυπριακής κοινωνίας και των κοινοβουλευτικών κομμάτων για να στηρίξουν τα δίκαια αιτήματά μας. Στόχος μας, να επαναφέρουμε το ΥΠΕΞ εκεί που του αξίζει για να μπορέσει να εκπληρώσει την αποστολή του».