Δυο νέοι νόμοι κατά της διαφθοράς τίθενται ενώπιον της συνεδρίας της ολομέλειας

Ενώπιον της ολομέλειας της Βουλής για ψήφιση τίθενται αύριο Πέμπτη τα δυο πολύκροτα νομοσχέδια που στοχεύουν στην πάταξη της διαφθοράς στον τόπο μας. Με το πρώτο νομοσχέδιο ιδρύεται ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς, αποτελούμενη από τον επίτροπο Διαφάνειας και τέσσερα μέλη, με αρμοδιότητα την ανάληψη των αναγκαίων πρωτοβουλιών και ενεργειών σε θέματα πρόληψης και καταπολέμησης πράξεων διαφθοράς στον Δημόσιο, ευρύτερο Δημόσιο τομέα αλλά και στον ιδιωτικό τομέα. Με το δεύτερο νομοσχέδιο θεσμοθετείται η λειτουργία και ο έλεγχος των λόμπι και των λομπιστών από την ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς. Και τα δυο νομοσχέδια συζητούνται στη Βουλή από το 2019, το μεν πρώτο ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών και το δεύτερο, στην Επιτροπή Θεσμών της Βουλής. Οι δυο εκθέσεις που συνοδεύουν τα νομοσχέδια διαβιβάστηκαν χθες στην ολομέλεια της Βουλής, χωρίς να καταγράφονται οι θέσεις των κομμάτων και συγκεκριμένα κατά πόσο συμφωνούν στην ψήφισή τους. Αντίθετα, όλα τα κόμματα επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν στην αυριανή συνεδρία της ολομέλειας της Βουλής, που αναμένεται να είναι μακράς διαρκειάς. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, και τα δυο νομοσχέδια αναμένονται να ψηφιστούν αύριο σε νόμους, με τη Δημοκρατία να κάνει ένα ακόμη βήμα μπροστά για την εκταμίευση ποσού μέχρι και €1,5 δις από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς η ψήφιση των υπό αναφορά νομοσχεδίων αποτελεί προϋπόθεση.

Οι διορισμοί και οι εξουσίες

Ο επίτροπος Διαφάνειας και τα τέσσερα μέλη της Αρχής θα διορίζονται από το Υπουργικό Συμβούλιο για θητεία έξι ετών, ύστερα από σύσταση του υπουργού Δικαιοσύνης, ο οποίος θα προτείνει τριπλάσιο αριθμό υποψηφίων. Πριν από την υποβολή της εισήγησής του στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο υπουργός Δικαιοσύνης είναι υποχρεωμένος να ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή Νομικών της Βουλής. Όσον αφορά τα προσόντα, ο επίτροπος Διαφάνειας και ένα μέλος θα πρέπει να είναι νομομαθείς εγνωσμένου κύρους, με προσόντα που απαιτούνται για τον διορισμό προσώπου ως δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου, ένα μέλος να είναι διακεκριμένος και εγνωσμένου κύρους λογιστής/ελεγκτής και τα δύο εναπομείναντα μέλη να είναι εγνωσμένου κύρους.

Με βάση τροποποίηση που επέφεραν βουλευτές της Επιτροπής Νομικών, η Αρχή κατά της Διαφθοράς δεν θα έχει εξουσία να διενεργεί ποινικές έρευνες, αλλά μόνο να εξετάζει και να αξιολογεί πράξεις διαφθοράς, είτε αυτεπάγγελτα είτε μετά από υποβολή παραπόνου. Πρόσθετα, αναφέρεται ρητά στο νομοσχέδιο ότι η Αρχή θα έχει αρμοδιότητα για την εξέταση, μετά από παράπονο ή αυτεπάγγελτα, πράξεων διαφθοράς στον Δημόσιο και ευρύτερο Δημόσιο τομέα, καθώς και στον ιδιωτικό τομέα, υπό την εξής προϋπόθεση: στις πράξεις διαφθοράς που αφορούν τον ιδιωτικό τομέα να εμπλέκονται πρόσωπα του Δημόσιου ή του ευρύτερου Δημόσιου τομέα.

Οι λομπίστες

Με το δεύτερο νομοσχέδιο ρυθμίζεται διά νόμου η δραστηριότητα που είναι κοινώς γνωστή ως λόμπι (lobbying). Καθορίζεται το πλαίσιο το οποίο θα ρυθμίζει τις επαφές των λομπιστών με κρατικούς και αιρετούς αξιωματούχους, με μέλη της κρατικής υπηρεσίας ή και του ευρύτερου Δημόσιου τομέα. Απώτερος στόχος, η διαφάνεια και στον τομέα αυτό, καθώς όλες αυτές οι συναντήσεις και διαβουλεύσεις που σήμερα γίνονται στα μουλωχτά και πίσω από κλειστές πόρτες κομμάτων, υπουργικών γραφείων κ.ό.κ θα καταγράφονται και θα γίνονται γνωστές, όπως γνωστά θα γίνονται και τα συμφέροντα που εξυπηρετούν οι λομπίστες που συστήνονται και ως «παραγωγοί επενδύσεων». Στο νομοσχέδιο προβλέπεται και η δημιουργία μητρώου για σκοπούς υποχρεωτικής εγγραφής των λομπιστών. Το μητρώο αυτό θα τηρείται από την Αρχή κατά της Διαφθοράς, η οποία θα ενημερώνεται γραπτώς για τις συναντήσεις των λομπιστών με αιρετούς και κρατικούς αξιωματούχους, όπως και με λειτουργούς του Δημοσίου, καθώς και για το θέμα που συζήτησαν.