Η σημερινή μέρα είναι ιστορική για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Μετά από 10 χρόνια φαγούρας, συζητήσεων επί συζητήσεων, αντιπαραθέσεων και συγκρούσεων, τίθενται ενώπιον της ολομέλειας της Βουλής για ψήφιση τα μεταρρυθμιστικά νομοσχέδια για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Στόχος, η διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των δήμων αλλά και η οικονομική βιωσιμότητα των νέων Τοπικών Αρχών, που θα προκύψουν μέσα από τις συνενώσεις τις οποίες θα αποφασίσει σήμερα το νομοθετικό σώμα. Με την ψήφιση των μεταρρυθμιστικών νομοσχεδίων, είναι βέβαιο ότι θα χαθούν «μικρά βασίλεια» και θα δυσαρεστηθούν κόμματα και δήμαρχοι που θεωρούν τους δήμους τσιφλίκι τους, μέσω των οποίων καλλιεργούνταν όλα αυτά τα χρόνια οι πελατειακές σχέσεις, εκκολάπτονταν τα σκάνδαλα, άνθιζε το ρουσφέτι. Ταυτόχρονα, όμως, με τις συνενώσεις δήμων θα προκύψουν υπερ - δήμοι με διευρυμένες αρμοδιότητες, με οικονομική αυτοτέλεια και ανεξαρτησία και που θα είναι σε θέση να προσφέρουν περισσότερες και ποιοτικότερες υπηρεσίες στους πολίτες.
Με βάση τις τροπολογίες που κατέθεσαν τα κόμματα, εκτιμάται ότι οι 30 υφιστάμενοι δήμοι θα περιοριστούν με τις συνενώσεις στους 17 έως 19. Με δεδομένη την εκλογική δύναμη των κομμάτων όπως αυτή καταγράφηκε στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές, ο ΔΗΣΥ φαίνεται να κερδίζει τους περισσότερους νέους δήμους.
Δημοψηφίσματα και ψήφοι
Πέραν από τις τροπολογίες για συνενώσεις δήμων και κοινοτήτων, εξίσου σημαντική, αν όχι η σημαντικότερη, είναι η τροπολογία που κατέθεσαν τα τρία κόμματα ΑΚΕΛ, ΕΔΕΚ και Οικολόγοι για τη διενέργεια τοπικών δημοψηφισμάτων για σκοπούς ίδρυσης και σύστασης των νέων δήμων-συμπλεγμάτων. Τα τρία κόμματα μετρούν συνολικά 22 ψήφους από το σύνολο των 56. Ακόμη και εάν το ΕΛΑΜ, με τις τρεις ψήφους που διαθέτει, στηρίξει την επίμαχη τροπολογία, πάλι δεν εξασφαλίζεται πλειοψηφία για τοπικά δημοψηφίσματα. Συνεπώς, την πλάστιγγα θα γείρει το ΔΗΚΟ, το οποίο, να σημειωθεί, κατέθεσε δική του τροπολογία για τη διενέργεια ενός παγκύπριου δημοψηφίσματος για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εναντίον της διενέργειας τοπικών δημοψηφισμάτων, λόγω ακριβώς του γεγονότος ότι τίθεται σε σοβαρό κίνδυνο η δρομολογούμενη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τάσσονται τα κόμματα ΔΗΣΥ και ΔΗΠΑ – Συνεργασία, τα οποία μετρούν 21 βουλευτές. Σε αναμμένα κάρβουνα κάθεται και ο αρμόδιος υπουργός Εσωτερικών κ. Νίκος Νουρής, ο οποίος προειδοποίησε τα κόμματα πως, σε περίπτωση που ψηφιστεί η τροπολογία για τα τοπικά δημοψηφίσματα, το εγχείρημα της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα τιναχθεί στον αέρα.
Εκλογές και περιορισμός θητειών
Πέραν από τις τροπολογίες των κομμάτων για συνενώσεις δήμων και κοινοτήτων, που τις δημοσιεύσαμε στη χθεσινή μας έκδοση, τα κόμματα κατέθεσαν και μια σειρά άλλων τροπολογιών, που θα τεθούν σήμερα το απόγευμα προς ψήφιση και αφορούν, μεταξύ άλλων, τις εκλογικές διαδικασίες για ανάδειξη των νέων αντιδημάρχων και δημοτικών συμβουλίων, καθώς και εξαιρέσεις από τον περιορισμό των θητειών που θέτουν τα κυβερνητικά νομοσχέδια. Συγκεκριμένα, οι τροπολογίες των κομμάτων έχουν ως εξής:
ΑΚΕΛ
- Απάλειψη πρόνοιας που παραπέμπει στην έμμεση άσκηση διοικητικής εποπτείας των δήμων από τον υπουργό Εσωτερικών.
- Εισαγωγή πρόνοιας ώστε τα πρόσωπα τα οποία διεκδικούν εκλογή σε κατεχόμενες κοινότητες να εξαιρούνται από τον περιορισμό των θητειών στο αξίωμα του κοινοτάρχη ή του μέλους κοινοτικού συμβουλίου.
ΔΗΚΟ
- Ο αριθμός των δημοτικών συμβούλων, περιλαμβανομένων των αντιδημάρχων, να καθοριστεί ως ακολούθως: Σε δήμους μέχρι 10.000 εκλογείς - 16 σύμβουλοι, σε δήμους μέχρι 20.000 εκλογείς – 20 σύμβουλοι, σε δήμους μέχρι 30.000 εκλογείς - 24 σύμβουλοι και σε δήμους των οποίων οι εκλογείς υπερβαίνουν τις 30.000 - 30 σύμβουλοι.
- Η δεύτερη κατανομή θέσεων να διενεργείται μεταξύ των υποψηφίων στο οικείο δημοτικό διαμέρισμα και ο δήμος να μην θεωρείται ως μία ενιαία εκλογική περιφέρεια.
- Τα πρόσωπα που διεκδικούν εκλογή σε κοινότητες, με αριθμό εγγεγραμμένων εκλογέων που δεν υπερβαίνει τους 200, να εξαιρούνται από τον περιορισμό των θητειών στο αξίωμα του κοινοτάρχη ή του μέλους κοινοτικού συμβουλίου.
ΕΔΕΚ
- Η εκλογή του δημάρχου και των μελών του δημοτικού συμβουλίου εκάστου δήμου να γίνεται με ενιαία και καθολική ψηφοφορία εντός των δημοτικών ορίων και όχι σε επίπεδο δημοτικού διαμερίσματος. Επιπροσθέτως, η εκλογή αντιδημάρχου για έκαστο δημοτικό διαμέρισμα να γίνεται μεταξύ των εκλελεγμένων δημοτικών συμβούλων εκάστου νέου δήμου.
- Να δύναται να υποβάλει πρόσωπο υποψηφιότητα για δήμαρχος, αντιδήμαρχος ή σύμβουλος στον δήμο εντός των ορίων του οποίου έχει την επαγγελματική του στέγη ή ασκεί κατά κύριο λόγο το επάγγελμα ή το επιτήδευμά του, δεδομένου ότι ο εν λόγω δήμος ουσιαστικά κατέστη το κέντρο των δραστηριοτήτων του.
- Να διαγραφεί η πρόνοια βάση της οποίας πρόσωπο το οποίο έχει ήδη υπηρετήσει στο αξίωμα του κοινοτάρχη ή του μέλους συμβουλίου για τρεις συνολικά θητείες δεν θα δύναται να επανεκλεγεί.
ΔΗΠΑ
- Η εκλογή αντιδημάρχου για έκαστο δημοτικό διαμέρισμα να γίνεται μεταξύ των εκλελεγμένων δημοτικών συμβούλων του οικείου δημοτικού διαμερίσματος εκάστου νέου δήμου.
- Σε περίπτωση που απορριφθεί η αμέσως προηγούμενη τροπολογία, τότε, να μην περιλαμβάνονται οι αντιδήμαρχοι στον προβλεπόμενο συνολικό αριθμό των συμβούλων που θα εκλέγονται σε κάθε διαμέρισμα.
- Στη δεύτερη κατανομή θέσεων, ο δήμος να θεωρείται ως μία εκλογική περιφέρεια και να μην απαιτείται η συγκέντρωση από τους υποψηφίους συγκεκριμένου ποσοστού επί του συνόλου των έγκυρων ψήφων.
- Εισάγεται πρόνοια για τη διενέργεια ελέγχων για τη στατική επάρκεια και πολεοδομική καταλληλότητα κάθε οικοδομής από επαγγελματίες εγγεγραμμένους στο ΕΤΕΚ, για σκοπούς εξασφάλισης πιστοποιητικού καταλληλότητας των οικοδομών. Ο έλεγχος των οικοδομών θα διενεργείται εντός 10 ετών από την ημερομηνία της πρώτης ηλεκτροδότησης της οικοδομής και ακολούθως κάθε 10 χρόνια από την έκδοση του τελευταίου εκδοθέντος πιστοποιητικού καταλληλότητας. Ο έλεγχος των οικοδομών που κτίστηκαν πριν από το 1960 θα γίνεται κάθε πέντε χρόνια. Πρόσωπο που δεν θα συμμορφώνεται με τα παραπάνω, θα είναι ένοχο αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης θα υπόκειται σε ποινή φυλάκισης μέχρι 12 μηνών ή σε χρηματική ποινή μέχρι €1.700 ή και στις δύο αυτές ποινές.
- Εισαγωγή προνοιών ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της ηχητικής οχληρίας που προκαλείται από τη λειτουργία χώρων αναψυχής.
- Σε περίπτωση κατά την οποία μεταφέρεται στον νέο δήμο υπάλληλος ο οποίος κατείχε θέση διευθυντή, προϊσταμένου τεχνικών υπηρεσιών ή προϊσταμένου οικονομικών υπηρεσιών και δεν καθίσταται εφικτό να τοποθετηθεί σε θέση της οποίας τα καθήκοντα και οι ευθύνες είναι ανάλογα με αυτά της θέσης που κατείχε, ο εν λόγω υπάλληλος να δύναται να μεταφερθεί σε άλλον δήμο.
- Οικολόγοι
- Η εκλογή των αντιδημάρχων να γίνεται από το νεοεκλεγέν δημοτικό συμβούλιο, αντί με άμεση εκλογή από το εκλογικό σώμα όπως προτείνεται στα νομοσχέδια.
- Εφαρμογή της απλής αναλογικής στην εκλογική διαδικασία για σκοπούς ανάδειξης των δημοτικών συμβούλων. Ειδικότερα, καθορίζεται ότι ο δήμος θα θεωρείται κατά την πρώτη κατανομή θέσεων ως μία ενιαία εκλογική περιφέρεια και η ψηφοφορία θα διεξάγεται εντός των δημοτικών ορίων, αντί σε επίπεδο δημοτικού διαμερίσματος όπως προτείνεται στα νομοσχέδια. Σύμφωνα με τους Οικολόγους, με τον τρόπο αυτό θα επιτυγχάνεται η μείωση του εκλογικού μέτρου και θα αυξάνεται η πιθανότητα εκλογής υποψηφίων από τα μικρότερα πολιτικά κόμματα, με στόχο τη διατήρηση της πολυφωνίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
