Η Κύπρος είναι ανέτοιμη να προχωρήσει στην εφαρμογή του «Πληρώνω Όσο Πετώ» (ΠΟΠ) διαμηνύει η Ένωση Δήμων, απαντώντας στο χθεσινό πρωτοσέλιδο δημοσίευμα του «Π», το οποίο κατέγραφε τον σχεδιασμό της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος για καθολική εφαρμογή του νέου συστήματος περισυλλογής και διαχείρισης αστικών σκυβάλων στις αρχές του 2027 - με δυόμισι χρόνια καθυστέρηση.
Ο γενικός διευθυντής Περιβάλλοντος, Δρ Κώστας Κωνσταντίνου, εξηγούσε ότι το ΠΟΠ θα εφαρμοστεί αρχικά χωρίς ξεχωριστή ροή οργανικών αποβλήτων από νοικοκυριά, αλλά τοποθετούσε εντός του 2027, τη συλλογή οργανικών από μεγάλους παραγωγούς όπως ξενοδοχεία, εστιατόρια και νοσοκομεία. Όσον αφορά το ΠΟΠ, είχε επισημάνει ότι, για την εφαρμογή του έχουν δεσμευτεί €25 εκατ. από ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία προορίζονται για τις ανάγκες δήμων και κοινοτήτων σε υποδομές. Οι τοπικές αρχές, είχε πει, έχουν κληθεί να ετοιμάσουν μελέτες βιωσιμότητας και σχέδια δράσης, επισημαίνοντας ότι ορισμένες περιοχές έχουν προχωρήσει περισσότερο από άλλες στην προετοιμασία τους.
Η Ένωση Δήμων σε ανακοίνωσή της, ξεκαθαρίζει ότι δεν διαφωνεί με τη φιλοσοφία του ΠΟΠ, θέτει όμως σοβαρές επιφυλάξεις ως προς την καθολική εφαρμογή του συστήματος από 1η Ιανουαρίου 2027 (σ.σ. ο κ. Κωνσταντίνου δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένη ημερομηνία, η αναφορά του ήταν για αρχές του νέου έτους). Η επιφύλαξη αυτή έγκειται κυρίως στο ότι απουσιάζουν βασικές υποδομές και προϋποθέσεις. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται οι ίδιες οι παραδοχές της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος. «Από τη μια», σημειώνεται, «προαναγγέλλεται υποχρεωτική εφαρμογή του ΠΟΠ εντός λίγων μηνών και, από την άλλη, αναγνωρίζεται ότι βασικές προϋποθέσεις για την πλήρη λειτουργία του συστήματος δεν έχουν ακόμη διασφαλιστεί».
Παράλληλα, η Ένωση καταγγέλλει ότι το χρονοδιάγραμμα εξαγγέλθηκε μονομερώς χωρίς να προηγηθεί ουσιαστική διαβούλευση και συμφωνία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τονίζει ότι για να μπορέσει το ΠΟΠ να λειτουργήσει αποτελεσματικά, απαιτείται ολοκληρωμένος σχεδιασμός, θεσμικός διάλογος, επαρκής χρηματοδότηση, εξοπλισμός και, κυρίως, οι απαραίτητες υποδομές.
Αντίφαση στον σχεδιασμό
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την Ένωση Δήμων αποτελεί η έναρξη του ΠΟΠ χωρίς παράλληλη χωριστή συλλογή των οργανικών από τα νοικοκυριά, κάτι που όπως σημειώνει, δημιουργεί ένα ουσιαστικό κενό στη φιλοσοφία του συστήματος. «Η φιλοσοφία του ΠΟΠ «βασίζεται στη δυνατότητα του πολίτη να διαχωρίζει τα απόβλητά του, να μειώνει τα σύμμεικτα απορρίμματα και, κατ’ επέκταση, τη χρέωσή του. Χωρίς τη συλλογή οργανικών από τα νοικοκυριά, περιορίζεται σημαντικά αυτή η δυνατότητα και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ένα περιβαλλοντικό εργαλείο να μετατραπεί σε πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση για τους πολίτες. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση και οι πολίτες δεν μπορούν να κληθούν να επωμιστούν το οικονομικό κόστος καθυστερήσεων και ελλείψεων σε κρατικές υποδομές, οι οποίες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική και δίκαιη εφαρμογή του συστήματος». Όπως είχε γράψει ο «Π», έχουν δεσμευτεί €20 εκατ. από ευρωπαϊκά κονδύλια για δημιουργία κρατικής μονάδας επεξεργασίας οργανικών αποβλήτων, αλλά όπως αναφέρει η Ένωση Δήμων, «η νέα μονάδα δεν έχει ακόμη χωροθετηθεί».
Η Ένωση Δήμων Κύπρου έχει ήδη ζητήσει επίσημη συνάντηση με τον νέο υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος. Απαιτείται, καταλήγει, η άμεση παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου και εφαρμόσιμου εθνικού σχεδίου, με σαφές χρονοδιάγραμμα, επαρκή χρηματοδότηση και ξεκάθαρο καταμερισμό αρμοδιοτήτων.
