Οσα γράψαμε από την πρώτη στιγμή της δημοσιοποίησης των δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων των 75 αξιωματούχων (Προέδρου Δημοκρατίας, υπουργών, βουλευτών και ευρωβουλευτών) ήρθε να επιβεβαιώσει πανηγυρικά η χθεσινή συνεδρία της Επιτροπής Νομικών για το θέμα. Απουσία ουσιαστικού ελέγχου από την κοινοβουλευτική Επιτροπή Πόθεν Έσχες, εσκεμμένη παράλειψη συμπλήρωσης συγκεκριμένων πεδίων της δήλωσης από ελεγχόμενους, προβληματικές πρόνοιες της ίδιας της νομοθεσίας και εν τέλει μη υλοποίηση του σκοπού της (διαπίστωση αθέμιτου πλουτισμού συγκρίνοντας δηλώσεις κάθε τρία χρόνια) αφού, μεταξύ άλλων, οι δηλώσεις των συζύγων των ελεγχομένων δεν θα δημοσιοποιούνται. Στις πιο πάνω διαπιστώσεις προέβη ο ίδιος ο υπουργός Δικαιοσύνης ο οποίος ήταν κατά διαστήματα ιδιαίτερα καυστικός: «Υπάρχει ελεγχόμενος που δεν δήλωσε ούτε έναν τραπεζικό λογαριασμό. Πώς είναι δυνατόν άνθρωπος να μην έχει έστω και έναν τραπεζικό λογαριασμό στις μέρες μας; Εγώ αν ήμουν στον Φόρο θα φώναζα αυτόν πρώτο να τον ελέγξω γιατί για να μην έχει λογαριασμό λειτουργεί με άλλους τρόπους», υπογράμμισε σε κάποιο σημείο. Βουλευτής κατά τη διάρκεια της συνεδρίας και εξ αφορμής αυτού του σχολίου από τον υπουργό μας υπέδειξε: «Είδατε κανέναν να δηλώνει μετρητά στο σπίτι, ή σε θυρίδα; Ή λογαριασμούς στις Παρθένες Νήσους; Αυτά είναι τα μεγάλα θέματα».
Αναφορικά με τη μη δημοσιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων των συζύγων των ελεγχομένων ο υπουργός Δικαιοσύνης επέρριψε ευθύνες στην ολομέλεια, και εμμέσως πλην σαφώς στους αρχηγούς των κομμάτων που συμφώνησαν άλλα από αυτά που συζητήθηκαν στην Επιτροπή Νομικών, το πρωινό της 14ης Απριλίου 2016, ημέρα ψήφισης του νομοσχεδίου. Όπως υπέδειξε ο κ. Νικολάου -για να συμφωνήσουν μαζί του τα μέλη της Επιτροπής Νομικών που διετέλεσαν μέλη της και όταν το νομοσχέδιο συζητείτο- η δημοσιοποίηση των δηλώσεων μόνο από συγκεκριμένους αξιωματούχους και άρα και των συζύγων τους είχε αποφασιστεί σε επίπεδο επιτροπής μεταξύ εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας έτσι ώστε να μην παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας. Στη σύσκεψη αρχηγών ήταν που ξεχείλωσε το πόθεν έσχες και συνεπώς ο ουσιαστικός έλεγχος χάθηκε αφού τους... πήρε όλους το ποτάμι. Υπενθυμίζεται ότι η πρόνοια του νόμου για τη δημοσιοποίηση των δηλώσεων και συζύγων και παιδιών για όλους τους ελεγχόμενους (όχι μόνο τους 75 αλλά και χιλιάδες άλλους που εμπίπτουν στο πεδίο του δεύτερου νόμου για το Πόθεν Έσχες) κρίθηκε αντισυνταγματική. Ενδεχομένως, και αυτό μένει να αιωρείται, αυτός να ήταν και ο σκοπός της... πλήρους διαφάνειας που ευαγγελίζονταν κάποιοι όταν ψηφίστηκαν τα δυο νομοσχέδια στις 14/4/2016.
«Να είμαστε ειλικρινείς. Απέτυχε ο θεσμός»
Ο υπουργός προέβη και σε συγκεκριμένες εισηγήσεις. Καταρχάς παρότι ο ίδιος θεωρεί ότι η νομοθεσία είναι ξεκάθαρη και συνεπώς η Επ. Πόθεν Έσχες με επικεφαλής τον ΠτΒ όφειλε να διασφαλίσει ότι οι δηλώσεις συμπληρώνονται ορθά, εισηγείται να διευκρινιστεί αυτή η υποχρέωση. «Αν θέλουμε αυτή η νομοθεσία να εκπέμπει σοβαρότητα, πρέπει να είμαστε σοβαροί» εξήγησε. Είπε επίσης πως τώρα δεν υπάρχει κύρωση για μη συμπλήρωση των στοιχείων. Την ίδια ώρα ενώ οι πρώτες σκέψεις ήταν ο έλεγχος για ψευδή δήλωση να γίνεται ακόμη και με ανώνυμη καταγγελία, τελικά ο νομοθέτης συμπεριέλαβε πρόνοια ώστε όχι μόνο η καταγγελία να είναι γραπτή αλλά να γίνεται και ενόρκως... «Επιχειρήσαμε να λούσουμε το μωρό, όχι να το πνίξουμε» δήλωσε για να πάρει ωστόσο απάντηση από τον Άριστο Δαμιανού του ΑΚΕΛ. «Ωραίες αυτές οι εισηγήσεις και συμφωνούμε, αλλά γιατί δεν έγιναν τρία χρόνια όταν το συζητούσαμε το νομοσχέδιο;». Ο κ. Δαμιανού εξεμάνη και για το γεγονός ότι για ό,τι προκύπτει ευθύνεται η Βουλή. «Είχαμε προειδοποιήσει ότι αν δεν γίνονταν ταυτόχρονα και δηλώσεις για συζύγους και τέκνα το ΑΚΕΛ δεν θα ψήφιζε τα νομοσχέδια». Διαβάζοντας τη γνωμάτευση του Ανωτάτου Δικαστήριου μετά την αναφορά του Προέδρου ο κ. Δαμιανού σημείωσε ότι η Βουλή τροποποίησε και το σύνταγμα για να μπορεί για λόγους δημοσίου συμφέροντος να γίνεται δημοσιοποίηση.
Λακωνικός (αφού ούτε οι συνάδελφοί του δεν τον άκουγαν μιλώντας μεταξύ τους) πλην έντονος ήταν ο Κ. Ευσταθίου: «Να είμαστε ειλικρινείς. Είναι ένας θεσμός ο οποίος έχει αποτύχει πριν καν εφαρμοστεί. Θεωρώ αφελές να περιμένουμε από οποιονδήποτε να καταγράψει χωρίς να αποκρύψει παραπέμποντας σε συγγενείς περιουσιακά στοιχεία. Δεν είναι τυχαίο που κοινοβούλια άλλων χωρών μιλούν για αυτορρύθμιση...».
Για χιλιάδες ετοιμάζεται κατάλογος
Πέραν της κριτικής και αυτοκριτικής για τον νόμο του Πόθεν Έσχες που αφορά τους 75 αξιωματούχους οι βουλευτές ασχολήθηκαν και με το τροποποιητικό νομοσχέδιο για το πόθεν έσχες χιλιάδων άλλων ελεγχομένων πολιτικών προσώπων. Όπως έχει ήδη γράψει ο «Π», αφορά πέραν των 7 χιλ. προσώπων, συνεπώς το τριμελές συμβούλιο που διορίστηκε για τον έλεγχο των δηλώσεων, σε πρώτο χρόνο, σήμανε καμπανάκι: για να μπορεί να εφαρμοστεί ο νόμος θα πρέπει να μειωθούν οι ελεγχόμενοι. Όπως σημείωσε και χθες ο Υπ. Δικαιοσύνης αλλά και βουλευτές, όταν ετοιμαζόταν το παράρτημα ελεγχομένων αγνοούσαν ότι στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ή που ελέγχονται από το κράτος συμπεριλαμβάνονται συμβούλια εγγραφής διαφόρων επαγγελμάτων κ.λπ. που δεν ήταν σκοπός να ελεγχθούν. Συνεπώς, εντός δύο βδομάδων θα διευκρινιστεί σε κατάλογο ποια ακριβώς είναι όλα αυτά τα νομικά πρόσωπα έτσι ώστε η Βουλή να αποφασίσει ποιους θα εξαιρέσει. «Αν έχεις όντως να ελέγξεις 7.000 δηλώσεις μέσα σε τρία χρόνια, να δεχτώ να τις μειώσουμε. Αλλά δυστυχώς ο νόμος δεν προνοεί έλεγχο και των 7.000. Αυτό που προνοεί είναι έλεγχο κατόπιν καταγγελίας και μάλιστα ένορκης. Και ρωτώ, τόσα χρόνια που οι βουλευτές καταθέτουν «Πόθεν Έσχες» έλεγξε κανείς αν είναι αληθινό; Ουδείς, ποτέ», σημείωσε ο κ. Περδίκης. Με τη σειρά της η Χ. Ερωτοκρίτου σημείωσε πως το πρόβλημα αντικρίζεται από λάθος γωνία. Δεν μπορούν να αφαιρούνται ελεγχόμενοι επειδή είναι προβληματικοί οι μηχανισμοί ελέγχου...
