Κύπρος 2017, δίπλα στο Προεδρικό Μέγαρο… Μια νεαρή γυναίκα αγωνίζεται να σταθεί στα πόδια της για να μεγαλώσει το 9χρονο παιδί της. Ε και; Η πρώτη ή η τελευταία είναι; Κα όμως η ιστορία της δεν μοιάζει με άλλες, αφού δεν έχει να παλέψει μόνο με τη φτώχεια, αλλά και με αυτό το θηρίο που ονομάζεται κρατικός μηχανισμός.
Χωρίς δουλειά, χωρίς συγγενείς, χωρίς στήριγμα, χωρίς οίκτο.
Η Σαμπίνα δεν σε αφήνει να τη λυπηθείς. Ετοιμόλογη, έξυπνη, δυναμική, διεκδικητική… «Τι θέλουν; Να με αναγκάσουν να φύγω; Να φύγω, αλλά πού να πάω που δεν έχω κανέναν πουθενά;»
Στο σκοτάδι
Από τον Φεβρουάριο του 2016 ζει στο απόλυτο σκοτάδι. Η ΑΗΚ διέκοψε την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και όσες προσπάθειες και αν έγιναν δεν βρέθηκε τρόπος να ηλεκτροδοτηθεί το σπίτι που νοικιάζει απέναντι από την εκκλησία των Αγίων Ομολογητών. Ακόμα και τη μέρα για να κυκλοφορήσεις μέσα στο σπίτι θα πρέπει να ανάψεις τη λάμπα πετρελαίου ή τον φακό. Ένα καλοκαίρι-κόλαση με τη θερμοκρασία να ξεπερνάει τους 40 βαθμούς Κελσίου και τη Σαμπίνα με το 9χρονο παιδί της να βρίσκουν καταφύγιο στην κλιματιζόμενη αίθουσα και στο γραφείο που τους παραχώρησε ο ιερέας των Αγίων Ομολογητών πατέρας Γεώργιος. Επιχειρήσαμε τις τελευταίες μέρες να βρούμε μια λύση με την ΑΗΚ, αλλά μάταια. Το επιχειρούσε για πολλούς μήνες και ο πατέρας Γεώργιος και έπεφτε από τοίχο σε τοίχο. Ο τοίχος έχει μείνει αμετακίνητος. Για κάθε λύση έχουν ένα πρόβλημα.
«Χρωστάει χρήματα», μας είπαν. «Θα βρεθεί τρόπος και θα πληρωθούν».
«Ναι, αλλά χρειάζεται αυτό και αυτό το χαρτί. Υπάρχουν και προβλήματα με την εγκατάσταση. Υπάρχει και αυτό, υπάρχει και το άλλο», και το 9χρονο παιδί πηγαίνει στο σχολείο και διαβάζει με το φως της λάμπας πετρελαίου, στην Κύπρο του 2017, δίπλα από το Προεδρικό Μέγαρο.
Κύπρος του ονείρου
Η Σαμπίνα κατάγεται από το Μπαγκλαντές και ήρθε στην Κύπρο για σπουδές πριν από 23 χρόνια. Ολοκλήρωσε τις σπουδές της σε ιδιωτικό κολέγιο (σήμερα είναι πανεπιστήμιο) και επέστρεψε στη χώρα της. Κατάφερε να πάει στην Ταϊλάνδη, όπου πήρε πτυχίο αλλά δεν μπορούσε να συνεχίσει για μεταπτυχιακό, καθώς ο πατέρας της έφυγε από τη ζωή και λόγω του ότι είναι μουσουλμάνα το περιβάλλον δεν έβλεπε με καλό μάτι τις σπουδές. Ενεπλάκη σε πολιτικές οργανώσεις και στον ακτιβισμό, κάτι που δυσκόλεψε ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Η «φυσική» εξέλιξη ήταν ένας γάμος, αλλά και πάλι τα προβλήματα δεν μπορούσαν να υπερπηδηθούν. Ο σύζυγος Πακιστανός και η χώρα του βρισκόταν σε διαμάχη με το Μπαγκλαντές. Δεν μπορούσαν να ζήσουν σε καμία από τις δύο χώρες και έτσι βρέθηκαν στην Κύπρο, όπου η Σαμπίνα ζήτησε διεθνή προστασία λόγω της ακτιβιστικής της δράσης. Με τη γνωστή ταχύτητα με την οποία εξέταζε τις αιτήσεις η αρμόδια υπηρεσία, πέρασαν μερικά χρόνια και διαπιστώθηκε ότι εξεταζόταν λάθος αίτημα. Η Σαμπίνα ζητούσε διεθνή προστασία και όχι άσυλο. Φτου και από την αρχή, μέχρι που κάποια στιγμή έμαθε πως η αίτησή της απορρίφθηκε αλλά κανείς δεν μπήκε στον κόπο να την ενημερώσει. Ωστόσο, είχε άδεια παραμονής χωρίς καταληκτική ημερομηνία, η οποία κάποια στιγμή άρχισε να γίνεται ετήσια και όντως κάθε χρόνο ανανεωνόταν έως προσφάτως. Τώρα, εδώ και ένα χρόνο αναμένει απάντηση για ανανέωση της άδειας, αλλά δεν έρχεται. Υπομονή, όπως τότε που στο Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού είχαν χάσει τον φάκελό της…
Μπορεί να απορρίφθηκε η αίτησή της για διεθνή προστασία, αλλά πήρε ο σύζυγός της, ο οποίος έφυγε για χώρες μακρινές αφήνοντάς τη με ένα παιδί.
Ούτε ένα ευρώ
Χωρίς άδεια παραμονής, χωρίς άδεια εργασίας, χωρίς στον ήλιο μοίρα δεν μπορεί να λάβει κανένα απολύτως ωφέλημα από τα κρατικά ταμεία. Την ίδια ώρα δεν μπορεί και να εργαστεί. Ποιος να την εργοδοτήσει παράνομα; Βρίσκει περιστασιακά δουλειές για να μπορεί να επιβιώνει, αλλά όχι για πολύ. Τις βασικές ανάγκες της τις καλύπτει η εκκλησία των Αγίων Ομολογητών και ο σύνδεσμος γονέων του σχολείου στο οποίο πηγαίνει ο 9χρονος γιος της, ο οποίος βαφτίστηκε χριστιανός. Το κράτος απλώς παρακολουθεί και ξέρει τι είναι σωστό και τι είναι λάθος, αλλά δεν συμβάλλει στο να γίνει κάτι σωστά.
Η Σαμπίνα το τελευταίο διάστημα βρήκε μια δουλειά και αναγκάζεται να εργάζεται από τις 6 το απόγευμα ώς τις 12 τα μεσάνυχτα. Εκ των πραγμάτων αφήνει το παιδί στο γραφείο του ιερέα στην εκκλησία των Αγίων Ομολογητών, όπου υπάρχει χώρος να διαβάσει, υπάρχει ψυγείο με τρόφιμα, κλιματισμός και φως με ηλεκτρισμό. Απευθύνθηκε στο γραφείο της επιτρόπου Διοικήσεως και στο γραφείο της επιτρόπου Προστασίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού και αναμένει παρέμβαση. Αν δεν μπορούν να λύσουν τον γόρδιο δεσμό, ας τον κόψουν. Την ίδια ώρα, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας επέδειξαν «ενδιαφέρον» για το παιδί γιατί θεωρούν απαράδεκτο να μένει μόνο του χωρίς επιτήρηση. Ωστόσο, δεν μπορούν να βοηθήσουν οικονομικώς, δεν μπορούν να στείλουν λειτουργό να φροντίζει το παιδί και δεν μπορούν να εξηγήσουν πώς θα ζήσει αυτό το παιδί αν δεν δουλέψει η μητέρα.
Τουλάχιστον ηλεκτρισμό
Το σπίτι της Σαμπίνας είναι πεντακάθαρο. «Καθαρίζω την ημέρα που έχει λίγο φως», μας λέει και ανάβει τον φακό, με τον οποίο ψάχνει τα πράγματά της. «Η ΑΗΚ ζητάει ενοικιαστήριο συμβόλαιο για να επανασυνδέσει το ρεύμα, αλλά ο ιδιοκτήτης του σπιτιού έχει πεθάνει και αυτόν που το διαχειρίζεται δεν τον έχω δει ποτέ μου. Από ποιον να πάρω νέο συμβόλαιο;» Στην πρόταση να βρει άλλο σπίτι απαντάει αφοπλιστικά: «Πού; Αφού ακόμα περιμένω την άδεια παραμονής. Το σπίτι που μένω είναι δίπλα στο σχολείο του παιδιού και δίπλα στην εκκλησία που μας φροντίζει. Αυτοκίνητο δεν έχω. Χρήματα για μετακινήσεις δεν έχω. Πώς θα πηγαίνω το παιδί στο σχολείο;»
Η Σαμπίνα δεν ζητάει οίκτο. «Είμαι 23 χρόνια στην Κύπρο και θέλω να ζήσω ως άνθρωπος. Αν θέλουν να με αναγκάσουν να φύγω, ας μου το πουν. Πού να πάω όμως; Στο Μπαγκλαντές δεν έχω πια κανέναν αφού ο πατέρας και η μητέρα μου πέθαναν. Είναι επικίνδυνο να επιστρέψω. Έχω έναν αδελφό στην Αγγλία, που είναι μικρότερος και δεν μπορεί να με βοηθήσει. Τι να κάνω;»
Κύπρος 2017, δίπλα στο Προεδρικό Μέγαρο.
