Προσπάθεια να υπερπηδηθούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια που θέτουν στις δικοινοτικές τεχνικές επιτροπές κρατικές υπηρεσίες, αλλά και λειτουργοί, κυρίως του Υπουργείου Εξωτερικών, αποτελεί η κωδικοποίηση, για πρώτη φορά, της διαδικασίας έγκρισης των δραστηριοτήτων τους.
Σε έγγραφο το οποίο εστάλη την προηγούμενη εβδομάδα από το γραφείο του Ε/Κ διαπραγματευτή στους Ε/Κ επικεφαλής των ΤΕ, κωδικοποιούνται οι άτυποι κανόνες που μέχρι σήμερα διέπουν τη λειτουργία τους, όμως ο γραφειοκρατικός λαβύρινθος παραμένει.
Ένα πρώτο αποτέλεσμα των διεργασιών που ακολούθησαν της αποστολής του εγγράφου τις τελευταίες ημέρες ήταν το ξεκαθάρισμα από πλευράς του Υπουργείου Εξωτερικών πως δεν διεκδικεί τον όποιο συντονιστικό ή εποπτικό ρόλο για τις ενέργειες των ΤΕ, καθώς, όπως είπε στον «Π» αρμόδια πηγή, αυτό αποτελεί δικοινοτικό θέμα.
Έφερε αντιδράσεις
Τόσο η καταγραφή των γραφειοκρατικών διαδικασιών, όσο και ο ρόλος που αποδίδεται στο έγγραφο στο ΥΠΕΞ, προκάλεσαν αντιδράσεις στις τεχνικές επιτροπές, οι οποίες, όπως πληροφορείται ο «Π», ήταν το αντικείμενο συζητήσεων τις τελευταίες ημέρες μέχρι και χθες. Τα θέματα αυτά αναμένεται να απασχολήσουν και την προγραμματισμένη σύσκεψη του Προέδρου με τις ΤΕ στις 6 Ιουνίου.
Δηλωμένη πρόθεση πάντως του Προεδρικού, και δέσμευση του κ. Αναστασιάδη κατά τη σύσκεψη που έγινε τον περασμένο μήνα, είναι όπως απλοποιηθεί η διαδικασία, έτσι ώστε τυχόν αδιέξοδα να λύνονται από τον διαπραγματευτή.
Διπλωματικές πηγές που σχολίασαν το θέμα στον «Π» διερωτήθηκαν πάντως για το νόημα αυτής της συζήτησης όσο επικρατεί η «απόλυτη ακινησία» από πλευράς κυβέρνησης όσον αφορά την προσπάθεια για συνέχιση των συνομιλιών.
Επίλυση προβλημάτων
Στο έγγραφο περιλαμβάνονται οι πρακτικές για εκ των προτέρων έγκριση των πρωτοβουλιών, όχι μόνο από τον διαπραγματευτή, αλλά και «έγκριση των αρμόδιων υπηρεσιών της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθότι οι ΤΕ δεν υποκαθιστούν το κράτος και δεν συνιστούν οι ίδιες εκτελεστικά όργανα».
Ωστόσο, σημειώνεται, «σε περίπτωση κωλυσιεργίας ή οποιουδήποτε προβλήματος προκύψει και δεν μπορεί να επιλυθεί από τον επικεφαλής στην ΤΕ, το ζήτημα θα πρέπει να τίθεται υπόψη του συντονιστή και του γραφείου διαπραγματευτή από τον ίδιο, ούτως ώστε να καταβάλλονται μέσω αυτού προσπάθειες επίλυσής του».
Αφήνει ηνία το ΥΠΕΞ
Μεταξύ άλλων στο κείμενο υπάρχει αναφορά σε ρόλο του ΥΠΕΞ ως «συντονιστική αρμόδια υπηρεσία» και σημείο επαφής για θέματα που αφορούν έργα ή δράσεις που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από την ΕΕ ή επηρεάζουν περιουσίες.
Το ΥΠΕΞ, αναφέρεται, «θα προβαίνει στις αναγκαίες συνεννοήσεις με τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες και αφότου λάβει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες θα μπορεί να διαβιβάσει την τελική έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, νοουμένου ότι πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις και δεν εκκρεμεί καμία επιφύλαξη από πλευράς αρμοδίων υπηρεσιών».
Αποτέλεσμα των συζητήσεων που βρίσκονταν σε εξέλιξη χθες και θα συνεχιστούν και με τη σύσκεψη των ΤΕ με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, ήταν πως το Υπουργείο Εξωτερικών δεν προτίθεται στο εξής να αποτελεί συντονιστική υπηρεσία για τη χορήγηση κονδυλίων που προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πρόθεση του ΥΠΕΞ, αναφέρθηκε στον «Π», είναι να περιοριστεί σε θέματα που αφορούν κονδύλια της ΕΕ ως το αρμόδιο υπουργείο για τη διάθεσή τους, επικυρώνοντας όμως απλώς τις πολιτικές αποφάσεις επί των τεχνοκρατικών προτάσεων.
Ζητείτο έγκριση «αρμόδιων υπηρεσιών»
Οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες λειτουργούν οι ΤΕ και καταγράφονται στο έγγραφο με τίτλο «Εσωτερική διαδικασία έγκρισης των έργων/ δράσεων των Τεχνικών Επιτροπών» περιλαμβάνουν λογικά πλαίσια, αλλά και πρόνοιες που επιτρέπουν ουσιαστικά σε γραφειοκράτες και λειτουργούς υπουργείων και άλλους λειτουργούς και αξιωματούχους να μπλοκάρουν την εφαρμογή πρωτοβουλιών, όπως άλλωστε έχει γίνει και στο παρελθόν.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η διαφωνία που υπήρχε από λειτουργούς του ΥΠΕΞ με την αναγραφή και τουρκικών τοπωνυμίων σε έντυπα που αφορούσαν τις εργασίες τεχνικών επιτροπών, ιδιαίτερα όσον αφορά τοπωνύμια που υιοθετήθηκαν μετά την εισβολή. Η λύση που βρέθηκε ήταν να καταγραφεί σε συμφωνία με την τ/κ πλευρά πως τα τοπωνύμια χρησιμοποιούνται χωρίς να δεσμεύουν την Κυπριακή Δημοκρατία, μόνο για πρακτικούς σκοπούς, λύση που έδωσε ο διαπραγματευτής.
Οι προϋποθέσεις που καταγράφονται περιλαμβάνουν όπως οι ΤΕ:
- λειτουργούν «άνευ βλάβης στο νομικό καθεστώς της Κυπριακής Δημοκρατίας»
- ως καταλύτης ή κανάλι για προώθηση δράσεων της κοινωνίας των πολιτών
- συνεισφέρουν στην επανένωση και όχι υποκαθιστώντας την ειρηνευτική διαδικασία, αλλά να συμβαδίζουν με αυτήν ώστε να μη δίνεται η λανθασμένη εντύπωση πως επιχειρείται εξομάλυνση του στάτους κβο.
- λειτουργούν χωρίς συνεργασία μεταξύ «οντοτήτων ή παράλληλων θεσμών/ δομών» αλλά ως ένα «άτυπο πλαίσιο» για διευκόλυνση των κοινών δράσεων για μετριασμό των επιπτώσεων του στάτους κβο.
- έχουν ως μέλη άτομα που συμμετέχουν σε αυτές «υπό την προσωπική τους ιδιότητα», χωρίς να δεσμεύουν την ΚΔ.
Πλέγμα γραφειοκρατίας
Ενώ τα πιο πάνω αποτελούν ενδεχομένως λογικές αντιρρήσεις, ορισμένες άλλες προϋποθέσεις ανοίγουν τον δρόμο για κακόβουλα ή ακόμα και για χωρίς κακή πρόθεση εμπόδια:
- «Τα έργα/ δράσεις που διοχετεύονται μέσα από τις ΤΕ πρέπει να έχουν την εκ των προτέρων σύμφωνη γνώμη του διαπραγματευτή και την έγκριση των αρμοδίων υπηρεσιών της Κυπριακής Δημοκρατίας».
- Το γεγονός ότι ορισμένα έργα ή δράσεις υλοποιούνται στις κατεχόμενες περιοχές «δεν επηρεάζει την ανάγκη σεβασμού αρχών και δικαιωμάτων όπως το ιδιοκτησιακό δικαίωμα (...), των προδιαγραφών που πρέπει να τηρούνται» και αρχές όπως την «ακεραιότητα των δημόσιων διαδικασιών προσφορών», την «προστασία του περιβάλλοντος (και) των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς».
Οι πιο πάνω προϋποθέσεις, ιδωμένες μαζί, δίνουν το περιθώριο σε λειτουργούς υπουργείων και αξιωματούχους να θέσουν εμπόδια στην εργασία των ΤΕ, με βάση και μόνο τις πολιτικές τους ιδέες και προδιαθέσεις. Η προσπάθεια που γίνεται ώστε αυτά τα ζητήματα να τα επιλύει ο διαπραγματευτής, δίνει τον τελευταίο λόγο στην ηγεσία της ε/κ κοινότητας, η οποία θεωρητικά τουλάχιστον κινείται με γνώμονα την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κατοχής και να συνεισφέρει στην επανένωση.
