Η βραβευθείσα ως η Καλύτερη Δασκάλα της Χρονιάς 2018 (Global Teacher Prize 2018) από το φιλανθρωπικό ίδρυμα Varkey Foundation, Άντρια Ζαφειράκου, δεν θεωρεί ότι μπορεί να υπάρξει τέτοιος τίτλος, του καλύτερου δασκάλου, καθώς πιστεύει ότι ο κάθε εκπαιδευτικός δουλεύει διαφορετικά στο σχολείο και πρέπει να αξιολογείται συγκεκριμένα για το τι ακριβώς κάνει και τι επιτυγχάνει.
Νιώθει ωστόσο την ανάγκη να καταστήσει σαφές σε όλους ότι το επάγγελμα του εκπαιδευτικού, του δασκάλου, πρέπει να τυγχάνει σεβασμού όμοια με άλλα επαγγέλματα όπως πχ των ιατρών και των χειρούργων. «Αλλάζουμε ζωές. Γι’ αυτό πρέπει να γίνει σεβαστό ως λειτούργημα αυτό που κάνουμε». Σε συνέντευξή της στον «Π», η κ. Ζαφειράκου δίνει τη συνταγή για έναν πετυχημένο δάσκαλο. «Για να γίνεις δάσκαλος πρέπει να σου βγαίνει αυθόρμητα. Χρειάζεται να έχεις πάθος για να διδάσκεις το αντικείμενό σου και να δείχνεις και στα παιδιά ότι αγαπάς αυτό που κάνεις. Είναι πολύ σημαντικό για μένα να χτίζεις σχέσεις με τους μαθητές σου. Να είσαι σίγουρη ότι τους καταλαβαίνεις, ότι ξέρεις τα ενδιαφέροντά τους». Η κ. Ζαφειράκου διαπιστώνει πως πλέον ο ρόλος του δασκάλου προς τον μαθητή έχει αλλάξει και πρέπει να είναι πιο αφοσιωμένος «με τον τρόπο ζωής του, τι του συμβαίνει».
Για την ίδια η δουλειά του δασκάλου είναι πολύ δύσκολη δουλειά και δεν εκτιμάται όσο πρέπει. Φροντίζει να ενημερώσει όσους θέλουν να ασχοληθούν να είναι προετοιμασμένοι γι’ αυτό. Από την άλλη εξηγεί πόσο όμορφο συναίσθημα είναι και πόσο ευφραίνεται η ψυχή της «βλέποντας ένα παιδί να επιτυγχάνει τους στόχους του, να κάνει κάτι μνημειώδες για το ίδιο. Είναι μια δουλειά που θέλει επιμονή, υπομονή και πρέπει να ξέρεις ότι κάποιες φορές δεν θα εκτιμηθείς όπως άλλα επαγγέλματα» επαναλαμβάνει. «Για μένα το να διδάσκω είναι να νιώθω πως κάνω τη διαφορά στην τάξη, πως κάνω τη διαφορά στις ζωές των ανθρώπων και αυτό είναι το κίνητρό μου. Αυτή η επιβράβευση με βοηθά να πιστεύω ότι ναι, έχω αντίκτυπο. Με ή χωρίς αυτή την επιβράβευση πάντα ήξερα και ένιωθα ότι όταν είμαι στην τάξη έχω αντίκτυπο στις ζωές των παιδιών». Η πρόσφατη βράβευσή της δεν φρέναρε καθόλου τους στόχους της. «Θέλω να αλλάξω τον κόσμο. Θέλω να το κάνω με τα παιδιά στο Ηνωμένο Βασίλειο. Να τα βοηθήσω, να γίνω πιο αποτελεσματική» τονίζει.
Το «Θαύμα»
Η κ. Ζαφειράκου επιλέγει να αναφερθεί συγκεκριμένα στην περίπτωση ενός 14χρονου παιδιού με ειδικές ανάγκες -μεταξύ άλλων με «επιλεκτική» αλαλία- που πήγε από ειδικό σχολείο στο σχολείο όπου ασκεί την ιδιαίτερη παιδαγωγική της μέθοδο και μας εξηγεί πώς επέδρασαν σε αυτό τα καλλιτεχνικά μαθήματα. «Ήρθε στην τάξη όπου διδάσκω τέχνη και πρόσεξα ότι είχε πάθος και ταλέντο. Του έδωσα κουράγιο, κατεύθυνση, αρκετό από τον χρόνο μου, προσπάθησα να συνδεθώ μαζί του.
Φρόντισα να μάθω τι του αρέσει και πώς του αρέσει. Μέχρι το τέλος της χρονιάς δεν κατάφερε μόνο να επικοινωνεί, αλλά αποφάσισε ότι θέλει να ασχοληθεί με την τέχνη, θέλει να δώσει εξετάσεις για να μπει σε πανεπιστήμιο… Για ένα παιδί που κανείς δεν πίστευε ότι ήταν δυνατόν να καταφέρει κάτι στη ζωή του, η πρόοδός του ήταν εκπληκτική» καταλήγει επί τούτου.
«Ο μικρός χάθηκε, από εδώ και πέρα τι κάνετε;»
Η κ. Ζαφειράκου είναι ενήμερη για το τι συμβαίνει στην Κύπρο και για την προσπάθεια που καταβάλλεται για εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. «Περιμένουμε να δούμε τι θα γίνει» σημειώνει, διαπιστώνοντας πως το «σύστημα στην Αγγλία είναι πολύ διαφορετικό από ό,τι εδώ. Εκεί αξιολογούμαστε συνεχώς και πρέπει να επιδεικνύουμε συνεχώς τη δουλειά μας, το έργο που παράγουμε. Βεβαίως σε κάθε χώρα το σύστημα είναι διαφορετικό. Το πιο σημαντικό ωστόσο που πρέπει να έχουν όλοι κατά νου, είναι ότι πρώτιστος στόχος πρέπει να είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής των παιδιών, πώς δημιουργούμε ευκαιρίες για να μάθουν και πώς τους ανοίγουμε πόρτες», τονίζει. Η κ. Ζαφειράκου επισκέφθηκε τη χώρα μας στη δίνη της αντιπαράθεσης μεταξύ συνδικαλιστών, εκπαιδευτικού κόσμου και υπ. Παιδείας, μετά από το θανάσιμο τραυματισμό του 10χρονου μαθητή. «Πιστεύω ότι ήταν ένα ακραίο περιστατικό, που δικαίως προκάλεσε το δημόσιο αίσθημα. Και είναι λογικό όλοι να θέλουν να αποδώσουν ευθύνες. Αλλά το πιο σημαντικό είναι τι κάνετε τώρα; Ποιες είναι λύσεις; Τι πρέπει να αλλάξει στα σχολεία για να μην ξανασυμβεί; Τι πρέπει να αλλάξουν οι δάσκαλοι, τα σχολεία, οι ιατροί, τα νοσοκομεία; Δυστυχώς δεν μπορούμε να διορθώσουμε τι έγινε. Αλλά μπορούμε να μάθουμε από αυτό», καταλήγει επί τούτου.
Η κ. Ζαφειράκου, μητέρα δύο κοριτσιών 7 και 9 ετών, διδάσκει στο κοινοτικό σχολείο Alperton, στο προάστιο Brent, από τις φτωχότερες και πολυπολιτισμικές περιοχές της Αγγλίας. Με το 85% των μαθητών της να μην έχουν τα αγγλικά ως μητρική γλώσσα, έμαθε τις βασικές φράσεις σε 35 γλώσσες, συμπεριλαμβανομένων των Γκουτζαράτι, Χίντι και Ταμίλ, ώστε να βελτιώσει την επικοινωνία με τα παιδιά και τις οικογένειές τους.
