Επισήμως η αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων αρχίζει την 1.1.2019. Αυτό σημαίνει ότι από την επόμενη μέρα, 2 Ιανουαρίου, τα νοσοκομεία αποκτούν επισήμως τη διοικητική και την οικονομικής τους αυτονομία. Πλην του ότι όλα τα περιουσιακά στοιχεία των νοσοκομείων περνούν στα χέρια του ΟΚΥπΥ και χιλιάδες εργαζόμενοι αποσπώνται σε αυτόν, τα κονδύλια που περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Υγείας μεταφέρονται στον οργανισμό ο οποίος και θα τα διαχειρίζεται. Πώς βλέπουν αυτές τις αλλαγές οι νοσηλευτές; Είναι έτοιμα τα νοσοκομεία να αντεπεξέλθουν σε μια τόσο μεγάλη μεταρρύθμιση; Τα προβλήματα των νοσοκομείων ενδέχεται να σταθούν τροχοπέδη σε αυτή την προσπάθεια; Ο νοσηλευτικός κόσμος θα αποποιηθεί τη δημοσιοϋπαλληλική του ιδιότητα, συνάμα και την ασφάλεια που του προσφέρει το Δημόσιο αποδεχόμενος τα τριετή συμβόλαια του ΟΚΥπΥ; Σε αυτά τα ερωτήματα -και όχι μόνον- απαντά ο εκπρόσωπος Τύπου της Παγκύπριας Συντεχνίας Νοσηλευτών Θεόδωρος Πετέλης. Δεν διστάζει να πει πάντως πως προς την κατεύθυνση της αυτονόμησης ελάχιστα έχουν γίνει στα νοσοκομεία μέχρι σήμερα ενώ καταλογίζει στον ΟΚΥπΥ την ευθύνη για τις καθυστερήσεις που έχουν σημειωθεί στο θέμα του διαλόγου με τις συντεχνίες των εργαζομένων κυρίως σε ό,τι αφορά τα εργασιακά ζητήματα.
Από τις 2 Ιανουαρίου τα κρατικά νοσηλευτήρια της Κύπρου θα αρχίσουν να λειτουργούν αυτόνομα, διοικητικά και οικονομικά. Ζείτε από πρώτο χέρι τα προβλήματα και η ΠΑΣΥΝΟ έχει πολλάκις καταγγείλει τα κακώς έχοντα των δημόσιων νοσοκομείων. Θεωρείτε πως η προσπάθεια της αυτονόμησης θα στεφθεί με επιτυχία;
Η Παγκύπρια Συντεχνία Νοσηλευτών (ΠΑΣΥΝΟ) θεωρούσε ότι με την ψήφιση του νομοσχεδίου που αφορούσε την αυτονόμηση, θα άρχιζε και η αναδιάρθρωση, αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός των δημόσιων νοσηλευτηρίων. Δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχουμε δει παρά ελάχιστες αλλαγές. Τολμώ να πω ότι σε κάποια νοσηλευτήρια δεν έχουμε δει καθόλου αλλαγές προς αυτή την κατεύθυνση. Από τη δική μας πλευρά είχαμε αποστείλει επιστολές προς το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ) με τις οποίες ζητούσαμε την έναρξη διαλόγου, ώστε να αντιληφθούμε τις προθέσεις και τον τρόπο με τον οποίο θα άρχιζε αυτή η αλλαγή. Αυτό δεν έγινε κατορθωτό παρά μόνο στα μέσα Δεκεμβρίου του 2018, λίγες μέρες πριν από την έναρξη της αυτονόμησης.
Κατά τη διάρκεια συνάντησής μας εκφράσαμε τη δυσαρέσκειά μας όσον αφορά την καθυστέρηση που παρατηρείται καθώς και την ανησυχία μας σε σχέση με όλα όσα πρέπει να γίνουν -υπάρχουν πολλά που θα έπρεπε να γίνουν μέχρι σήμερα- ώστε να γίνει ομαλά η ένταξή μας στο νέο εργασιακό περιβάλλον. Μάλιστα δηλώσαμε ότι είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε για να επιλύσουμε τυχόν προβλήματα και να δημιουργηθούν όσο το δυνατόν καλύτερες και πιο λειτουργικές συνθήκες εργασίας για βελτίωση του τρόπου λειτουργίας των αυτόνομων νοσηλευτηρίων.
Ποια πιστεύετε είναι τα κυριότερα προβλήματα που σήμερα αντιμετωπίζουν τα δημόσια νοσηλευτήρια; Ενδέχεται, να απειλήσουν την προσπάθεια της μεταρρύθμισης της υγείας;
Τα βασικότερα προβλήματα των δημόσιων νοσηλευτηρίων αφορούν οργανωτικά και διοικητικά θέματα. Η υποστελέχωση και η διαχείριση του προσωπικού είναι ένα άλλο σοβαρό ζήτημα. Στα δημόσια νοσηλευτήρια δεν υπάρχει ευελιξία με αποτέλεσμα οι οργανισμοί να είναι δυσκίνητοι αναφορικά με τον τρόπο λειτουργίας αλλά και σε σχέση με τη λήψη αποφάσεων. Επίσης, διαπιστώνονται προβλήματα σε υλικοτεχνική υποδομή και αναλώσιμα. Αυτό όμως που πραγματικά απουσιάζει από τα δημόσια νοσηλευτήρια είναι η στρατηγική και το όραμα.
Στη συμφωνία που έχουν υπογράψει οι συντεχνίες των νοσηλευτών με την κυβέρνηση υπάρχει πρόνοια για την εισαγωγή φροντιστών υγείας στα νοσοκομεία από τον Ιανουάριο του 2019. Πού βρίσκεται το όλο θέμα;
Η εισαγωγή του θεσμού του φροντιστή υγείας αποτελεί μία καινοτομία για τον αυτόνομο οργανισμό. Η συγκεκριμένη ομάδα θα αναλάβει εργασίες που γίνονται τώρα από νοσηλευτές αλλά δεν αφορούν αμιγώς νοσηλευτικά καθήκοντα. Αυτό θα βοηθήσει τους νοσηλευτές να ασχολούνται με τα δικά τους επιστημονικά καθήκοντα και θα αυξήσει και θα βελτιώσει την ποιότητα φροντίδας προς τον ασθενή. Ειδική αναφορά έχει γίνει και από σύμβουλο του ΟΚΥπΥ.
Θεωρούμε ότι ο θεσμός αυτός θα προσφέρει μόνο θετικά στοιχεία στο σύστημα υγείας. Με βάση την τελευταία ενημέρωση που είχαμε από τον υπουργό Υγείας, τη νέα χρονιά θα αρχίσει η πρόσληψη 170 φροντιστών υγείας. Ο αριθμός τους θα είναι σίγουρα μεγαλύτερος αλλά ακόμη δεν έχει αποφασιστεί. Δυστυχώς και σε αυτό το σημείο ο οργανισμός έχει καθυστερήσει την έναρξη του διαλόγου με την ΠΑΣΥΝΟ αναφορικά με τη στελέχωση της συγκεκριμένης ομάδας στα τμήματα.
Πριν από μερικές μέρες σας έχουν δοθεί τα συμβόλαια από τον Οργανισμό Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας. Έχετε ήδη εκφράσει τις πρώτες αντιδράσεις σας… Πιστεύετε ότι ο νοσηλευτικός κόσμος θα προτιμήσει την ασφάλεια του Δημοσίου;
Τα συμβόλαια μας έχουν δοθεί εδώ και μερικές μέρες. Όμως, θεωρούμε ότι έχει καθυστερήσει η προώθησή τους στις συνδικαλιστικές οργανώσεις για να εκφράσουμε άποψη, λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυτονόμηση αρχίζει αρχές του χρόνου. Ένας οργανισμός που θα προσδοκούσε να απορροφήσει όσο το δυνατό περισσότερους δημόσιους υπαλλήλους υπό το δικό του καθεστώς, θα έπρεπε να ξεκινήσει νωρίτερα την όποια συζήτηση για τα νέα συμβόλαια. Με τη βοήθεια και τη συμβολή των συνδικαλιστικών οργανώσεων όλων των κλάδων υγείας θα προσφέρονταν καλύτερα και πιο ελκυστικά συμβόλαια, προς το συμφέρον των εργαζομένων. Έτσι, και στην περίπτωση των νοσηλευτών θα προσελκύονταν περισσότεροι στον αυτόνομο οργανισμό με το καθεστώς του συμβολαίου.
Το δ.σ. της συντεχνίας μας άρχισε την επεξεργασία των συμβολαίων σε συνεργασία και με τη βοήθεια των νομικών μας συμβούλων. Εκ πρώτης όψεως δεν θεωρούμε πως τα συμβόλαια θα είναι ικανά να πείσουν τους συναδέλφους να τα υπογράψουν. Ελπίζω πως στις μελλοντικές συναντήσεις που θα πραγματοποιήσουμε ο ΟΚΥπΥ θα είναι θετικός ως προς τις δικές μας εισηγήσεις. Αυτό που θα θέλαμε να δούμε είναι και τα συμβόλαια που θα δοθούν και στους νεοεισερχομένους νοσηλευτές.
Γιατί ένας νοσηλευτής να επιλέξει να μεταπηδήσει στον αυτόνομο οργανισμό δεδομένου ότι από την 1.1.2019 σταδιακά θα αρχίσουν να τοποθετούνται στην κλίμακα Α8;
Αυτή είναι πραγματικά μια πολύ καλή ερώτηση. Είναι ένα ερώτημα που μας απασχολούσε εδώ και αρκετό καιρό, από τη στιγμή που αποφασίστηκε η δημιουργία του οργανισμού αυτού. Για τον λόγο αυτό, ως ΠΑΣΥΝΟ θέλαμε πριν τη μεταφορά μας στον νέο οργανισμό να έχουμε εξασφαλίσει στους συναδέλφους μια πολύ καλή εργασιακή συμφωνία. Και αυτό ώστε η επιλογή μας να μεταφερθούμε στον αυτόνομο οργανισμό να είναι προς το συμφέρον μας και όχι ως ανάγκη για να αποκτηθεί αυτό που δεν θα τους προσφερόταν από το Δημόσιο. Εμείς θα θέλαμε να δούμε στα συμβόλαια του αυτόνομου οργανισμού κάτι καλύτερο από το υφιστάμενο πακέτο που θα λαμβάνει ο νοσηλευτής, ο οποίος θα αποφασίσει να παραμείνει με το εργασιακό καθεστώς του δημοσίου υπαλλήλου, συμπεριλαμβανομένης και πρόνοιας που αφορά την κλίμακα Α8. Μια επιτυχία της ΠΑΣΥΝΟ η οποία κατάφερε να μετατρέψει το «bad timing» στην καλύτερη ευκαιρία για απόκτηση της αναγνώρισης της επιστημονικότητας του κλάδου. Από τα συμβόλαια αυτά θα διαφανεί εάν ο αυτόνομος οργανισμός επιθυμεί πραγματικά να αποκτήσει προσωπικό.
Η ΠΑΣΥΝΟ έχει καταγγείλει αρκετές φορές ότι τα νοσοκομεία είναι υποστελεχωμένα σε νοσηλευτικό προσωπικό. Πόσοι νοσηλευτές χρειάζονται ακόμη ώστε όλες οι κλινικές να μπορούν να λειτουργούν εύρυθμα;
Σύμφωνα με τη μελέτη που παραδώσαμε τον Ιούλιο του 2016, την ορθότητα της οποίας επιβεβαιώνει και η μελέτη της KPMG, σε αρκετά τμήματα σε όλα τα δημόσια νοσηλευτήρια υπάρχει ανάγκη για στελέχωση και σε κάποιο βαθμό ανακατανομή του προσωπικού. Η μελέτη που ετοιμάσαμε σε συνεργασία με τον ΠΑΣΥΝΜ θέτει ως ανάγκη επιπλέον 300 νοσηλευτές για κάλυψη παλιών αναγκών, οι οποίες προέκυψαν με το πάγωμα των προσλήψεων κατά την 5ετία 2012-2017 και για την κάλυψη αναγκών που προκύπτει από τη δημιουργία νέων τμημάτων π.χ. νέοι σταθμοί ασθενοφόρων. Τα τελευταία δύο χρόνια και μετά από συνεχή αιτήματα της συντεχνίας μας έγινε μια προσπάθεια εκ μέρους του Υπουργείου Υγείας για να καλυφθούν ορισμένες ανάγκες με την πρόσληψη ενός αριθμού νοσηλευτών. Ωστόσο η κάλυψη αυτή περιορίστηκε μόνο στις ανάγκες αντικατάστασης για άδειες μητρότητας και ασθενείας. Ως συντεχνία θεωρούμε ότι άμεσα θα πρέπει να ξεκινήσει η συζήτηση για το πιο πάνω θέμα σε συνδυασμό με την εισαγωγή του θεσμού του φροντιστή υγείας, ώστε να καταλήξουμε στη σωστή και ασφαλή στελέχωση των δημόσιων νοσηλευτηρίων για να θωρακιστούν και να είναι έτοιμα ενόψει των προκλήσεων και των αλλαγών που θα επιφέρει η εφαρμογή του ΓεΣΥ.
