Η Γαλλία διεκδικεί ρόλο και λόγο

Το μήνυμα από τη γαλλική πρωτεύουσα, και συγκεκριμένα από τον Εμανουέλ Μακρόν, είναι πως η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου είναι ζωτικής σημασίας, τόσο για τη Γαλλία όσο και για την ΕΕ και δεν υπάρχει πρόθεση, τουλάχιστον από πλευράς Γαλλίας, να αφεθούν ζητήματα ασφάλειας, άμυνας και ενέργειας στα χέρια άλλων παικτών, όπως η Τουρκία. Τουλάχιστον αυτό διεμήνυσε ο Γάλλος Πρόεδρος, υποδεχόμενος τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στο Μέγαρο των Ηλυσίων.

Επιβεβαιώνοντας την κακή σχέση που έχει με τον Ερντογάν και την Τουρκία, ο Εμανουέλ Μακρόν επαναβεβαίωσε την πλήρη αλληλεγγύη της χώρας του τόσο προς την Κύπρο όσο και προς την Ελλάδα, σε σχέση με τις τουρκικές παραβιάσεις των κυριαρχικών δικαιωμάτων τους. Χαρακτήρισε μάλιστα απαράδεκτο να παραβιάζεται ή να απειλείται ο θαλάσσιος χώρος ενός κράτους μέλους της ΕΕ και «αυτοί που συμβάλλουν σε αυτό πρέπει να υποστούν κυρώσεις». Δεσμεύτηκε να παρέχει τη στήριξή της η Γαλλία σε αυτό το σημείο και κάλεσε την Ευρώπη να προασπίσει την κυριαρχία της στην περιοχή με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα.

Ενδυναμώνει τον ρόλο

Ο Μακρόν διεμήνυσε πως θα καλέσει σύνοδο των MED 7 έτσι ώστε να συζητηθούν ζητήματα ασφάλειας στην περιοχή, δίνοντας το στίγμα πως ο ίδιος θέλει να αναβαθμίσει τον ρόλο στην περιοχή. Είναι άλλωστε σαφές πως η Γαλλία διαχρονικά επιδεικνύει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ανατολική Μεσόγειο (όχι λόγω Κύπρου). Μέσα από την παρουσία του στόλου της στην περιοχή, των κοινών ασκήσεων με τις χώρες της περιοχής στη θάλασσα, όπως επίσης και μέσα από τα αδειοδοτημένα τεμάχια στην κυπριακή ΑΟΖ και όχι μόνο, επιχειρεί να διαμορφώσει σταδιακά μια ολοένα και πιο αναβαθμισμένη θέση και ρόλο στην ευρύτερη περιοχή. Η προσπάθεια αυτή εντάσσεται σε ένα ακόμα πιο ευρύ φάσμα σχέσεων που επιχειρεί να αναβαθμίσει η Γαλλία σε ολόκληρη την ΕΕ αλλά και στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Αξίζει να σημειωθεί πως η Άνγκελα Μέρκελ διανύει την τελευταία θητεία της στη Γερμανία και ο Μακρόν θέλει να ενδυναμώσει τον ρόλο του όσο το δυνατόν περισσότερο αξιοποιώντας και την «αλλαγή φρουράς» στην ηγεσία του Βερολίνου.

Πρόκειται για μια χώρα η οποία αποτελεί το μοναδικό κράτος μέλος της ΕΕ που είναι μόνιμο μέλος στο ΣΑ του ΟΗΕ, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για την Κύπρο, αν αναλογιστεί κανείς την κομβικής σημασίας εμπλοκή που έχει ο διεθνής οργανισμός στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού αλλά και στην αναχαίτιση των τουρκικών προκλήσεων. Στο πλαίσιο αυτό συζητήθηκε και ζητήθηκε από τον Μακρόν να αναλάβει η Γαλλία ακόμα πιο πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις του Κυπριακού.

Ο στόλος

Ένα από τα ουσιώδη ζητήματα της χθεσινής συνάντησης ήταν και η αναβάθμιση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, ιδιαίτερα σε επίπεδο φιλοξενίας του γαλλικού στόλου στην περιοχή. Άλλωστε ένα από τα ζητήματα που έχρηζαν, προ της συνάντησης, διευκρινήσεων και αποσαφήνισης, έχει να κάνει με τον τελικό ρόλο που θα έχει η Γαλλία σε σχέση με τη ναυτική βάση στο Μαρί, όπως και σε σχέση με την αγορά δύο σκαφών ανοιχτού τύπου από πλευράς της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από τα συμφραζόμενα αντιλαμβανόμαστε πως το ζήτημα αυτό συζητήθηκε στη χθεσινή συνάντηση. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης τόνισε στις δηλώσεις του πως η Κύπρος θα είναι πάντοτε η πιο φιλόξενη των χωρών όσον αφορά τον γαλλικό στόλο, ενώ και ο Μακρόν ευχαρίστησε την Κύπρο για τη φιλοξενία του στόλου σε πέραν των 20 φετινών επισκέψεων. Υπήρξε ξεκάθαρη πολιτική θέληση για ενίσχυση των διμερών σχέσεων σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι καταγράφεται ήδη στη γαλλοκυπριακή στρατηγική ατζέντα που υπεγράφη το 2016.

Η κυπριακή «ανάγνωση»

Η Λευκωσία, σε μια πρώτη ανάλυση που έγινε, θεωρεί ιδιαίτερα επιτυχημένη την επίσκεψη στη Γαλλία καθώς αποδεικνύει, όπως υποστηρίζουν κυβερνητικές πηγές, το πόσο άριστες είναι οι σχέσεις των χωρών. Το Προεδρικό κατέληξε στο συμπέρασμα πως Γαλλία και Κύπρος κάνουν κοινή ανάγνωση και αξιολόγηση των δεδομένων και των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Θεωρεί άλλωστε πως είναι κοινή διαπίστωση Λευκωσίας-Παρισιού πως η ΕΕ θα πρέπει να έχει πρωταγωνιστικό και αποφασιστικό ρόλο στην περιοχή, σημείο πάνω στο οποίο θα εργαστεί ο Μακρόν το επόμενο διάστημα. Η Λευκωσία στα μάτια της Γαλλίας βλέπει έναν σύμμαχο στις επιδιώξεις που έχουν να κάνουν με την Τουρκία σε επίπεδο ΕΕ αλλά και Ανατολικής Μεσογείου, έτσι ώστε να επικρατήσει ειρήνη και ασφάλεια στην περιοχή.

Ανήσυχη ηρεμία

Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στην Ελλάδα μετά και την τουρκική navtex συνεχίζει να διαμορφώνει κλίμα ανησυχίας. Η αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης της έντασης, για την ώρα, από πλευράς Τουρκίας, μπορεί να σημαίνει ότι η τουρκική κυβέρνηση δεν έχει ακόμη επιλέξει τον χρόνο που θα ξεκινήσουν σεισμικές έρευνες από το Oruc Reis. Ενδεχομένως όμως να σημαίνει και πως τόσο η έγκαιρη κινητοποίηση του ελληνικού στόλου αλλά και οι παρεμβάσεις Γερμανών και Αμερικανών, διαμόρφωσαν ένα σκηνικό που έφερε καθυστέρηση. Η τουρκική πλευρά διαμηνύει πως η αντίδραση της Αθήνας είναι υπερβολική και πως η Άγκυρα δεν επιθυμεί στρατιωτική και πολιτική ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, ωστόσο έχει αποδείξει στο παρελθόν πως δεν αποκλείεται ανά πάσα στιγμή να δώσει εντολή στο Oruc Reis να αρχίσει έρευνες το επόμενο διάστημα μέχρι την Κυριακή 2 Αυγούστου ή και αργότερα. Χθες άλλωστε το τουρκικό πρακτορείο Ανατολή έγραφε πως το ερευνητικό σκάφος θα αποπλεύσει όταν ολοκληρωθούν οι προετοιμασίες.