Με γοργούς ρυθμούς το Υπουργείο Εσωτερικών προωθεί το νομοσχέδιο το οποίο θα θεσμοθετεί την τακτική επιθεώρηση των κτηρίων με τη μέθοδο του MOT. Το νομοσχέδιο, που έχει ετοιμαστεί έπειτα από οδηγίες του πρώην υπουργού Εσωτερικών Νίκου Νουρή, μετά από διαβούλευση με το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ), έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 8 Μαρτίου 2023, έτσι ώστε οι εμπλεκόμενοι φορείς (οργανισμοί, αρχιτέκτονες, πολιτικοί μηχανικοί κ.ά.) να καταθέσουν απόψεις και εισηγήσεις σχετικά με το κείμενο που έχει ετοιμαστεί. Μετά την κατάθεση από την πλευρά των εμπλεκόμενων φορέων των εισηγήσεών τους, το Υπουργείο Εσωτερικών θα προωθήσει το τελικό κείμενο στη Νομική Υπηρεσία για νομοτεχνικό έλεγχο ,αφού πρώτα ενσωματωθούν σε αυτό παρατηρήσεις και εισηγήσεις οι οποίες θα προκύψουν. Ακολούθως, το νομοσχέδιο θα οδηγηθεί για έγκριση στο Υπουργικό Συμβούλιο και από εκεί ενώπιον της Επιτροπής Εσωτερικών της Βουλής για συζήτηση. Το συγκεκριμένο θέμα είχε συζητηθεί και στο παρελθόν ενώπιον της Επιτροπής Εσωτερικών της Βουλής, αλλά ουδέποτε ολοκληρώθηκε.
Τι προβλέπει ο νόμος
Σκοπός του νομοσχεδίου, που αποτελεί ουσιαστικά τροποποίηση του «ο περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμος του 2023», είναι η ενίσχυση των εργαλείων που διαθέτουν οι αρμόδιες οικοδομικές αρχές για τη διαχείριση των επικίνδυνων οικοδομών και η θεσμοθέτηση της περιοδικής επιθεώρησης των οικοδομών.
Επιγραμματικά, οι κυριότερες ρυθμίσεις που περιλήφθηκαν στην τροποποίηση αφορούν:
- Ενίσχυση των μέτρων που δύναται να λάβει η αρμόδια αρχή, τόσο για τις επικίνδυνες υποδομές, όσο και για τις οικοδομές που χρήζουν επισκευής, όπως παραδείγματος χάριν κατεδάφιση, λήψη προσωρινών μέτρων ή και περίφραξης.
- Παροχή δυνατότητας στην αρμόδια αρχή για την έκδοση διατάγματος δικαστηρίου με την υποβολή μονομερούς αίτησης (ex parte) για την απομάκρυνση προσώπων στις περιπτώσεις άρνησης εκκένωσης της επικίνδυνης οικοδομής.
- Δυνατότητα για λήψη μέτρων και για τις περιπτώσεις όπου εμφανίζεται κίνδυνος σε τεμάχια γης στα οποία βρίσκεται οικοδομή, ώστε να μπορούν να αντιμετωπιστούν τυχόν φαινόμενα, όπως η κατάρρευση βράχων.
- Ένταξη του μέτρου της επιβολής προστίμου σε περαιτέρω περιπτώσεις, όπως εκκένωση επικίνδυνων οικοδομών και σε οικοδομές που χρήζουν επισκευής.
- Εισαγωγή πρόνοιας για εγγραφή εμπράγματου βάρους στο κτηματολογικό μητρώο του αρμόδιου Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου, έναντι επικίνδυνης οικοδομής, για την οποία η αρμόδια αρχή εκτελεί εργασίες για τη λήψη μέτρων με βάση το άρθρο 15Β του νόμου, και τα έξοδα δεν καταβάλλονται από τον ιδιοκτήτη εντός της καθορισμένης προθεσμίας.
- Εισαγωγή νομοθετικών εργαλείων αντίστοιχων εκείνων που έχουν εισαχθεί στον περί Εισπράξεως Φόρων Νόμο για την καταναγκαστική είσπραξη μέσω λήψης δικαστικών μέτρων, δέσμευση και κατάσχεση ποσών σε τραπεζικούς λογαριασμούς, καθώς και δέσμευση άλλης κινητής περιουσίας σε περίπτωση παράλειψης πληρωμής.
Άμεσα ο έλεγχος
Μιλώντας στον «Π», ο πρόεδρος του ΕΤΕΚ και αρχιτέκτονας, Κωνσταντίνος Κωνσταντή, εξήγησε πως πρόκειται για μια νομοθεσία η οποία πρέπει να τεθεί ως προτεραιότητα από τη νέα κυβέρνηση. Το κράτος, είπε, θα πρέπει να εστιάσει στα κτήρια που ανεγέρθηκαν πριν το 1994, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για μεγάλο αριθμό κτηρίων σε όλη την Κύπρο. Όπως εξήγησε, πρέπει να μπουν τέτοιες πρόνοιες έτσι ώστε οι πολίτες, όταν αποφασίσουν να εκμεταλλευτούν τα σχέδια ενεργειακής αναβάθμισης της κυβέρνησης, να προχωρούν πρώτα σε δομοστατική αναβάθμιση εάν χρειάζεται. Για το θέμα της δομοστατικής αναβάθμισης, είπε, το κράτος θα πρέπει να σκεφτεί το ενδεχόμενο να δώσει κάποια πρόσθετα κίνητρα. Η πρόταση που είχε καταθέσει το ΕΤΕΚ προνοούσε, μεταξύ άλλων, όπως τα κτήρια που συγκεντρώνουν πολύ κόσμο, όπως κτήρια δημόσιας χρήσης, να επιθεωρούνται ανά πενταετία, ενώ οι οικιστικές μονάδες να ελέγχονται κάθε δέκα χρόνια. Σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντή, το ΕΤΕΚ εδώ και χρόνια θέτει την αναγκαιότητα θεσμοθέτησης της επιθεώρησης των κτηρίων, διότι από τη μια ζούμε σε μια σεισμογενή περιοχή, ενώ από την άλλη διαθέτουμε μεγάλο απόθεμα παλιών κτηρίων τα οποία κτίστηκαν πριν από το 1994, χωρίς αυτό να σημαίνει πως είναι προβληματικά. Κάλεσε την πολιτεία να προχωρήσει άμεσα στη θεσμοθέτηση της τακτικής επιθεώρησης των κτηρίων, σε συνδυασμό με μία δέσμη μέτρων και κινήτρων που θα ενθαρρύνουν τους πολίτες να προβαίνουν σε ολιστικές εργασίες συντήρησης και δομοστατικής αναβάθμισης των οικοδομών τους, με προτεραιότητα τις οικοδομές δημόσιας χρήσης.
Χιλιάδες κτήρια πριν το 2011
Σύμφωνα με στοιχεία τα οποία κατατέθηκαν παλαιότερα στην Επιτροπή Εσωτερικών της Βουλής, πριν το 1945 ανεγέρθηκαν 13.097 οικοδομές. Την περίοδο από το 1946-1960, 20.343 κτήρια, από το 1961-1970 24.255, την περίοδο 1971-198, 61.247 οικοδομές, την περίοδο 1981-1990, 85.503 , από το 1991-2000 κτίστηκαν 70.094 κτήρια, την περίοδο 2001-2005 κατασκευάστηκαν 54.897 και τέλος την περίοδο 2006-2011 κτίστηκαν 92.117.
Ανησυχούν οι αρχιτέκτονες
Μετά τον πρόσφατο καταστροφικό σεισμό στην Τουρκία και τη Συρία, ανησυχίες για την επικινδυνότητα των κτηρίων εξέφρασε και ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Κύπρου. Με ανακοίνωσή του ο σύλλογος εκφράζει την ανησυχία του για την επικινδυνότητα κτηρίων και ασφάλειας των πολιτών, το οποίο πρόβλημα δημιουργείται, όπως αναφέρει, από το ελλιπές νομοθετικό πλαίσιο που ορίζει τη διαδικασία κατεδάφισης ετοιμόρροπων και αποκατάστασης επικίνδυνων οικοδομών, αλλά κυρίως την αδυναμία σύνταξης και επίδοσης εκθέσεων αυτοψίας στους ιδιοκτήτες των ακινήτων. Παράλληλα, ο σύλλογος ανέφερε ότι «η θέσπιση ηλεκτρονικής ταυτότητας των κτηρίων είναι αναγκαία, ώστε η πολιτεία να αποκτήσει πραγματική εικόνα σε τεχνικό επίπεδο, είτε πρόκειται για δημόσιο, είτε ιδιωτικό κτήριο».
