Ο κοκκύτης, μια ενδημική ασθένεια στην ΕΕ και παγκοσμίως που προκαλεί μεγαλύτερες επιδημίες κάθε τρία έως πέντε χρόνια ακόμη και σε χώρες με υψηλή εμβολιαστική κάλυψη, παραμένει μια σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία. Κατά τη διάρκεια του 2023 και έως τον Απρίλιο του 2024, οι χώρες της ΕΕ ανέφεραν σχεδόν 60.000 κρούσματα, μια αύξηση πάνω από 10 φορές σε σύγκριση με το 2022 και το 2021. Ενδεικτική της αύξησης των κρουσμάτων διεθνώς, τους τελευταίους μήνες, είναι η περίπτωση της Ελλάδας. Εκεί, σύμφωνα και με τα στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), ο αριθμός των κρουσμάτων κοκκύτη το πρώτο πεντάμηνο του τρέχοντος έτους έφτασε τα 230, σε αντίθεση με τα μόλις 9 κρούσματα που είχαν καταγραφεί το 2023. Το 57,8% των κρουσμάτων αφορούσε παιδιά και εφήβους, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για γρήγορη και ακριβή διάγνωση. Την ίδια στιγμη που στη χώρα μας, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Υπουργείου Υγείας, έχουν καταγραφεί 50 κρούσματα κοκκύτη το πρώτο εξάμηνο του 2024, σε αντίθεση με τα μόλις 5 κρούσματα την ίδια περίοδο το 2023. Με αφορμή την ανησυχητική έξαρση των κρουσμάτων κοκκύτη, και σε μια προσπάθεια να δωθούν απαντήσεις σε ερωτήματα, όπως τι είναι ο κοκκύτης, ποια είναι τα συμπτώματα, πού θα πρέπει να προσέξουν, κυρίως οι γονείς, που έχουν μικρά παιδιά, με ποιον τρόπο γίνεται η εξέταση-διάγνωση, ο «Π» συνομίλησε με τους δρα Κώστα Παυλίδη, διευθύνοντα σύμβουλο της Megalab, και δρα Μαρία Κυρατζή, διευθύντρια του εργαστηρίου, οι οποίοι επισημαίνουν τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου, ενώ εξηγούν με απλά λόγια πώς, μέσω της μοριακής μεθόδου PCR, γίνεται διαγνωστική εξέταση ακριβείας του κοκκύτη.
Τι είναι και ποια τα συμπτώματα;
Αρχικά, μίλησαν για το τι είναι ο κοκκύτης, εξηγώντας ότι πρόκειται για «οξεία μικροβιακή λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από το βακτηρίδιο Bordetella pertussis. Η νόσος περνά από τρία στάδια: το καταρροϊκό, το παροξυσμικό και το στάδιο της αποδρομής». Τα συμπτώματα που παρουσιάζει ο ασθενής διαφέρουν σε κάθε στάδιο, καθώς, όπως επισημαίνουν, «κατά το καταρροϊκό στάδιο, που διαρκεί 1-2 εβδομάδες, ο ασθενής εμφανίζει ήπιο βήχα και καταρροϊκά συμπτώματα. Στο παροξυσμικό στάδιο, που μπορεί να διαρκέσει από 1 έως 6 εβδομάδες, ο βήχας γίνεται εντονότερος και συνοδεύεται από παροξυσμούς, ενώ το στάδιο της αποδρομής διαρκεί 2-3 εβδομάδες, κατά το οποίο οι παροξυσμοί του βήχα μειώνονται». Ακόμη τονισαν πως ο κοκκύτης μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσηση σε άτομα όλων των ηλικιών, με τις πιο ευάλωτες ομάδες να είναι τα βρέφη κάτω των έξι μηνών, μη εμβολιασμένα ή μερικώς ανοσοποιημένα.
Η διάγνωση
Όσον αφορά τον τρόπο με το οποίο γίνεται η διάγνωση του κοκκύτη, οι δρες Παυλίδης και Κυρατζή σημειώνουν τα εξής: «Η διάγνωση του κοκκύτη παραδοσιακά βασίζεται στο χαρακτηριστικό ιστορικό και την κλινική εικόνα του ασθενούς. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις, η εργαστηριακή διάγνωση είναι απαραίτητη για την επιβεβαίωση της νόσου. Η καλλιέργεια ρινοφαρυγγικών εκκριμάτων είναι η κλασική μέθοδος, αλλά παρουσιάζει μειωμένη ευαισθησία εάν έχει προηγηθεί αντιμικροβιακή αγωγή ή αν η λήψη του δείγματος έγινε μετά την 3η εβδομάδα από την έναρξη της νόσου. Η μέθοδος PCR αποτελεί τη νεότερη και πιο ευαίσθητη μέθοδο διάγνωσης του κοκκύτη. Τα πλεονεκτήματα της PCR είναι η ταχύτητα και η ακρίβεια, καθώς τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα εντός 24 ωρών από τη λήψη του ρινοφαρυγγικού δείγματος».
