Στη συνάντηση του Προέδρου Χριστοδουλίδη με τον Έλληνα Πρωθυπουργό την ερχόμενη Πέμπτη, 19 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα, είναι στραμμένα τα βλέμματα καθώς αναμένεται να ξεκαθαρίσει περαιτέρω το τοπίο αναφορικά με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Την ίδια ώρα, οι διαβουλεύσεις μεταξύ των δύο χωρών για άρση του αδιεξόδου συνεχίζονται, στον απόηχο και της δήλωσης του Προέδρου της Δημοκρατίας περί προόδου σε σχέση με τις συζητήσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ- Κύπρου-Ελλάδας, Great Sea Interconnector.
Οι πληροφορίες του «Π» αναφέρουν, σε αυτό το πλαίσιο, ότι ενδεχομένως να υπάρξουν εξελίξεις και πριν από τη συνάντηση Χριστοδουλίδη – Μητσοτάκη, με αρμόδια πηγή από το Υπουργείο Ενέργειας να λέει ότι, «κατά πάσα πιθανότητα, αύριο Τρίτη θα υπάρξουν νεότερα» αναφορικά με το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Πάντως τα σημάδια σε σχέση με την υλοποίηση του έργου φαίνεται να είναι θετικά αφού, σύμφωνα με τις πληροφορίες, φαίνεται να αντιμετωπίζονται οι ανησυχίες που άπτονται τόσο του κόστους όσο και του γεωπολιτικού ρίσκου που συνοδεύει το έργο.
Η χρυσή τομή
Πιο συγκεκριμένα, οι ρυθμιστικές Αρχές Κύπρου (ΡΑΕΚ) και Ελλάδας (ΡAΑΕΥ) κατέληξαν σε τροποποίηση της συμφωνίας για την ηλεκτρική διασύνδεση προκειμένου να επιμεριστεί το κόστος σε ποσοστό 50%-50%, μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, σε περίπτωση που για λόγους ανωτέρας βίας (γεωπολιτικό ρίσκο) το έργο διακοπεί ή δεν ολοκληρωθεί με βάση τον προγραμματισμό. Η αρχική ρύθμιση του ποσοστού επιμερισμού της ανάκτησης δαπανών σε περίπτωση μη ολοκλήρωσης του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου, Great Sea Interconnector, ήταν 63% για την Κύπρο και 37% για την Ελλάδα.
Ταυτόχρονα η Κυπριακή Δημοκρατία θα εισέλθει ως μέτοχος στον φορέα υλοποίησης καταβάλλοντας 100 εκατ. ευρώ, ενώ την ίδια ώρα θα εφαρμοστούν όσα προβλέπει η συμφωνία της Δευτέρας 2 Σεπτεμβρίου, για καταβολή €25 εκατ. σε ετήσια βάση για πέντε χρόνια ως έσοδο του φορέα υλοποίησης (ΑΔΜΗΕ) κατά τη φάση της κατασκευής (στην Ελλάδα θα επιβληθεί τέλος στους καταναλωτές από 01/01/2025) και παροχή εγγυημένης απόδοσης (WACC) στους χρηματοδότες του έργου για περίοδο 17 ετών.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, σε αυτή την εξέλιξη, που δίνει ώθηση στις προσπάθειες για άρση του αδιεξόδου, φαίνεται να συνέβαλε και η τροποποίηση των όρων της συμφωνίας καθώς η Αθήνα έκανε ένα βήμα πίσω και δέχτηκε να κατανεμηθεί ισότιμα μεταξύ των δύο χωρών το γεωπολιτικό ρίσκο του έργου.
Το γεωπολιτικό ρίσκο αποτελεί μια από τις βασικές ανησυχίες της κυπριακής πλευράς και ένα από τα βασικά εμπόδια πάνω στο οποία προσέκρουε το έργο. Άλλη μια ανησυχία της κυπριακής πλευράς, για την οποία ζήτησε κάποιες εξασφαλίσεις στην περίπτωση που οι ανησυχίες επαληθευτούν, αφορά το τελικό κόστος του έργου που τώρα υπολογίζεται στα περίπου 1,9 δισ. ευρώ.
Όσον αφορά τα χρονοδιαγράμματα για ολοκλήρωση των συνεχιζόμενων συζητήσεων και διαβουλεύσεων με την ελλαδική πλευρά, ο Εκπρόσωπος είχε τις προηγούμενες μέρες δηλώσει ότι δεν υπάρχουν πιεστικά χρονοδιαγράμματα, παραδέχθηκε ωστόσο ότι «ο χρόνος δεν είναι απεριόριστος» θέτοντας ως στόχο «το συντομότερο δυνατόν να υπάρξει κατάληξη σε αυτά που συζητούνται» καθώς «αυτό θα έχει θετική επίδραση ως προς τη συνέχεια, ως προς την περαιτέρω πρόοδο του έργου».
Στήριξη στο έργο
Σε αυτή τη φάση το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης έχει λάβει τη στήριξη τόσο της ΕΕ, που το χορηγεί με περίπου 700 εκατ., όσο και των ΗΠΑ, διά της πρέσβειρας της χώρας στην Κύπρο αλλά και άλλων Αμερικανών αξιωματούχων.
«Κορυφαία προτεραιότητα» αποτελεί το έργο και για το Τελ Αβίβ, με ενδεικτικές τις δηλώσεις του Ισραηλινού υπουργού Ενέργειας Έλι Κοχέν, ο οποίος, μετά από τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Κύπριο ομόλογο του τις προηγούμενες ημέρες, τόνισε τη μεγάλη σημασία του έργου «Great Sea Interconnector» για το Ισραήλ.
Τη στήριξή της προς το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης επαναλαμβάνει με κάθε ευκαιρία και η ελληνική κυβέρνηση, με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών να δίνει το στίγμα της προσέγγισης της χώρας του, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι δεν υφίσταται κίνδυνος για τη ματαίωση του έργου καθώς «η Ελλάδα είναι σαφέστατα της άποψης ότι το έργο θα συνεχιστεί κανονικά».
