Στην εφαρμογή της μεθόδου της ελεγχόμενης καύσης στις παρυφές του Δάσους Μαχαιρά, στην περιοχή «Μαραθεύτης» προχωρά την προσεχή Τετάρτη, 18 Μαρτίου, το Τμήμα Δασών, το οποίο ενημερώνει το κοινό ότι η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί υπό αυστηρή επίβλεψη και δε συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας.
Η συγκεκριμένη μέθοδος εφαρμόζεται για την ώρα σε πιλοτική βάση, στο πλαίσιο της διαχείρισης της καύσιμης δασικής ύλης και της ενίσχυσης των μέτρων πρόληψης των δασικών πυρκαγιών, με στόχο να ενσωματωθεί στη συνολική στρατηγική πυροπροστασίας.
Στην Κύπρο και ευρύτερα σε χώρες της Μεσογείου η ελεγχόμενη καύση δεν είναι άγνωστο κεφάλαιο, καθώς απαντάται δεκαετίες πίσω. Ενδεχομένως να αποτελεί μακρινή ανάμνηση για τους μεγαλύτερους σε ηλικία, όταν η πρακτική αυτή εφαρμοζόταν εκτεταμένα από επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα, όπως κτηνοτρόφοι και αγρότες, αλλά και δασονόμοι. Σταδιακά εγκαταλείφθηκε, ως αποτέλεσμα της έλλειψης σαφούς νομικού πλαισίου και διακριτών διαχειριστικών στόχων. Σήμερα, η καύση αγροτικής ή δασικής βλάστησης, από ομάδα ειδικών ή εκπαιδευμένων ομάδων, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες και σε καθορισμένες περιοχές, εφαρμόζεται σε χώρες του εξωτερικού και πλέον στηρίζεται σε έρευνες και εκτενή βιβλιογραφία.
Σε όλες τις δασικές περιφέρειες
Εκτός από την περιοχή «Μαραθεύτης», η ελεγχόμενη καύση προγραμματίζεται να εφαρμοστεί τις προσεχείς εβδομάδες σε όλες τις δασικές περιφέρειες της Κύπρου, όπως δήλωσε στον «Π» ο εκπρόσωπος Τύπου του Τμήματος Δασών, Γλαύκος Κυριάκου. Παράλληλα ανέφερε ότι προγραμματίζειται να μεταβούν στην Ισπανία λειτουργοί του Τμήματος Δασών, όπου θα δέχτούν περαιτέρω εκπαίδευση.
Για δεύτερη φορά
Την προσεχή Τετάρτη θα εφαρμοστεί για δεύτερη φορά πιλοτικά στην Κύπρο η μέθοδος. Όπως γράφτηκε σε προηγούμενο ρεπορτάζ του «Π», η εγκατάλειψη της υπαίθρου, η οποία έχει οδηγήσει σε συσσώρευση μεγάλου όγκου καύσιμης ύλης, με αποτέλεσμα τα προηγούμενα χρόνια να αποτελέσει παράγοντα εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών, οδήγησε πριν από έναν χρόνο (αρχές Μαρτίου 2025) στην πρώτη πιλοτική εφαρμογή από το Τμήμα Δασών, σε συνεργασία με το CERIDES του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, της τεχνικής της ελεγχόμενης καύσης, σε δασική περιοχή του Λυθροδόντα, υπό την επίβλεψη ειδικών εμπειρογνωμόνων από το Pau Costa Foundation, έναν διεθνώς αναγνωρισμένο οργανισμό με εξειδίκευση σε αυτήν την πρακτική, όχι μόνο για σκοπούς πρόληψης δασικών πυρκαγιών αλλά και για σκοπούς διατήρησής της βιοποικιλότητας, ειδικότερα σε εγκαταλελειμμένες αγροτικές περιοχές μέσω στρατηγικών σχεδίων διαχείρισης.
Παράγοντες
Στόχος είναι να εφαρμοστεί η ελεγχόμενη καύση σε περιοχές του νησιού που κρίνεται αναγκαία. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι η εφαρμογή της διέπεται από πολύ αυστηρές μετεωρολογικές, περιβαλλοντικές και οργανωτικές παραμέτρους και πρωτόκολλα. Η επιτυχής εφαρμογή απαιτεί λεπτομερή σχεδιασμό και προετοιμασία. Ως εκ τούτου, η διαδικασία και οι παράγοντες που εξετάζονται από τους διαχειριστές που εφαρμόζουν τη μεθοδολογία είναι οι καιρικές συνθήκες (οι κατάλληλες συνθήκες, όπως η υγρασία, η θερμοκρασία και η κατεύθυνση του ανέμου, είναι απαραίτητες για να διασφαλιστεί ότι η καύση θα παραμείνει ελεγχόμενη), ο τύπος βλάστησης (η ποσότητα και η σύνθεση της βλάστησης που θα καεί είναι επίσης σημαντικές, καθώς διαφορετικά είδη φυτών αντιδρούν διαφορετικά στη φωτιά) και η ασφάλεια (πριν ξεκινήσει η καύση, λαμβάνονται μέτρα για να διασφαλιστεί ότι οι γειτονικές κοινότητες, η άγρια ζωή και οι υδάτινοι πόροι δεν θα επηρεαστούν αρνητικά).
4 κύριοι στόχοι
Οι κύριοι στόχοι της ελεγχόμενης καύσης είναι τέσσερις: Πρόληψη δασικών πυρκαγιών: Με την απομάκρυνση του ξηρού υλικού που μπορεί να αποτελέσει καύσιμο για ανεξέλεγκτες πυρκαγιές, μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος μεγάλης κλίμακας πυρκαγιών. Διαχείριση οικοσυστημάτων: Πολλά δασικά οικοσυστήματα, όπως τα πευκοδάση, έχουν προσαρμοστεί στο να επιβιώνουν και να αναπτύσσονται καλύτερα μετά από μια φωτιά. Με την ελεγχόμενη καύση, τα δάση διατηρούν τη βιοποικιλότητά τους και τις φυσικές τους λειτουργίες. Η απομάκρυνση ξενικών ειδών: Η ελεγχόμενη καύση μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για την εξάλειψη ξενικών φυτικών ειδών που επιβαρύνουν τα οικοσυστήματα, επιτρέποντας την ανάπτυξη της τοπικής βλάστησης. Η αναγέννηση τους εδάφους και της βλάστησης: Μετά από μια φωτιά, το έδαφος εμπλουτίζεται με θρεπτικά συστατικά από την καύση της οργανικής ύλης, βοηθώντας την ανανέωση της βλάστησης.
