Σπάνια τα τελευταία χρόνια μία οδηγία συγκέντρωσε τόσο εντυπωσιακή πλειοψηφία στο Ευρωκοινοβούλιο, αλλά και τόσο θετικά σχόλια στην κοινή γνώμη: η ΕΕ απαγορεύει πλαστικά πιάτα και μαχαιροπήρουνα, μπατονέτες και συσκευασίες φαγητού από φελιζόλ. Και αυτό γιατί, σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν, το 80% των θαλάσσιων απορριμάτων είναι πλαστικά ή τα αποκαλούμενα «μικρο-πλαστικά» που δεν διασπώνται, εντοπίζονται σε ψάρια και οστρακοειδή, περνώντας στον ανθρώπινο οργανισμό.
Όπως λέει ο Μίλτος Κύρκος, ευρωβουλευτής με «Το Ποτάμι», πρόκειται κυρίως για «κύπελα του καφέ, καλαμάκια, ποτήρια, πλαστικά πιάτα, μαχαιροπήρουνα. Δηλαδή όλα αυτά που κάποια στιγμή θεωρήσαμε ότι κάνουν τη ζωή μας πάρα πολύ εύκολη, χωρίς να υπολογίσουμε ότι κάνουν τη ζωή των παιδιών μας πάρα πολύ δύσκολη. Αλλά το συνηθίζουμε αυτό, το κάνουμε στο συνταξιοδοτικό, το κάνουμε σε όλα τα θέματα...»
Ο ρόλος της βιομηχανίας
Μετά την έγκριση του Κοινοβουλίου αυτή την εβδομάδα απομένει η τυπική συγκατάθεση του Συμβουλίου Υπουργών. Ευρωσκεπτικιστές βουλευτές κάνουν λόγο για διαδικαστικές παρατυπίες και αναληθή επιστημονικά στοιχεία για την αιτιολόγηση της οδηγίας, ενώ κάποια βιομηχανικά λόμπυ προειδοποιούν για απώλεια θέσεων εργασίας. Ο Μίλτος Κύρκος υποστηρίζει ότι το επιχείρημα δεν ευσταθεί: «Η βιομηχανία πάντα φέρνει την καταστροφή», λέει ο Έλληνας ευρωβουλευτής. «Όπως και η βιομηχανία του τσιγάρου, που λέει ότι αν τυχόν δεν επιτραπεί το κάπνισμα θα αδειάσουν όλα τα καφέ και τα εστιατόρια. Οποιαδήποτε βιομηχανία, όταν αλλάζεις το στάτους κβο, αντιμετωπίζει προβλήματα και το μεταφέρει σε συνομωσιολογικό επίπεδο. Η βιομηχανία μέσα στο πλαίσιο του ανταγωνισμού θα μας προσφέρει σίγουρα τα επόμενα χρόνια εξίσου ικανοποιητικές λύσεις με αυτές που έχουμε συνηθίσει».
Ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Φρανς Τίμερμανς δηλώνει μάλιστα- χωρίς πάντως να παραθέτει συγκεκριμένα στοιχεία- ότι η αλλαγή προτύπων και συμπεριφοράς έχει ξεκινήσει από τη στιγμή που εξαγγέλθηκε η οδηγία για την απαγόρευση των πλαστικών μίας χρήσης. «Η προοπτική και μόνο της νέας νομοθεσίας έχει ήδη συμβάλει στο να βρεθούν νέες, βιώσιμες επιχειρηματικές λύσεις και να αλλάξει η συμπεριφορά του καταναλωτή. Η νέα νομοθεσία που ψηφίζουμε στην Ευρώπη αποτελεί παράδειγμα για όλον τον κόσμο πριν καν τεθεί σε ισχύ», υποστηρίζει ο Ολλανδός πολιτικός, μιλώντας στην Ολομέλεια.
Το θετικό παράδειγμα της Ευρώπης
Πολλά πλαστικά μίας χρήσης καταλήγουν στη Βόρεια Θάλασσα, στη Βαλτική ή στη Μεσόγειο.
Στη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας είχαν ακουστεί ακόμη πιο αυστηρές προτάσεις, οι οποίες τελικά απορρίφθηκαν- για παράδειγμα να απαγορευθούν τα μπαλόνια και οι πλαστικές συσκευασίες. Πολλοί πιστεύουν ότι κάποιες από αυτές τις προτάσεις θα επανέλθουν στην επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο. Όπως κι αν έχουν τα πράγματα, είναι σημαντικό για την Ευρώπη να δίνει το «καλό παράδειγμα», ακόμη και αν η ίδια δεν είναι ο μεγαλύτερος ρυπαντής, επισημαίνει ο Γερμανός ευρωβουλευτής Γιο Λάινεν. «Μπορεί το μεγαλύτερο μέρος των πλαστικών απορριμάτων να προέρχεται από άλλες ηπείρους, αλλά δεν παύει να είναι σωστό να δίνουμε εμείς το καλό παράδειγμα ως Ευρωπαίοι», επισημαίνει. «Δεν απαγορεύεται να είσαι στην πρωτοπορία. Άλλωστε πολλά πλαστικά μίας χρήσης καταλήγουν στη Βόρεια Θάλασσα, στη Βαλτική ή στη Μεσόγειο».
Γιάννης Παπαδημητρίου, Στρασβούργο
