Αντιδράσεις έχει προκαλέσει η απόφαση της Deutsche Welle να κλείσει το ελληνικό της τμήμα μετά από 62 συνεχόμενα χρόνια αδιάλειπτης ενημέρωσης. Η απόφαση ανακοινώθηκε τον Φεβρουάριο, καθώς η Deutsche Welle θα προβεί στη διακοπή του ελληνόφωνου παραρτήματος για «οικονομικούς λόγους» την 1η Ιανουαρίου 2027 λόγω μείωσης της ομοσπονδιακής επιχορήγησης για το 2026. Οι απαιτούμενες εξοικονομήσεις ύψους 21 εκατομμυρίων ευρώ είχαν ως αποτέλεσμα τη συγχώνευση τμημάτων και κατάργηση θέσεων που προβλέπεται να επηρεάσουν γύρω στα 160 άτομα, αν και η υπηρεσία τόνισε πως «δεν θα υπάρξουν απολύσεις». Συγκεκριμένα, η γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε τη μείωση της επιχορήγησης στο κρατικό δίκτυο, κατά 10 εκατομμύρια ευρώ, ρίχνοντας τον συνολικό προϋπολογισμό στα 415 εκατομμύρια ευρώ. Με αυτήν την εξέλιξη δεν επηρεάζεται μόνο η ελληνική υπηρεσία, παρόλα αυτά είναι η μόνη που κλείνει ολοκληρωτικά. Η Deutsche Welle προσφέρει της υπηρεσίες της σε 32 συνολικά γλώσσες.
Δεν ήταν ομόφωνη
Πηγές εξήγησαν στον «Π» πως η απόφαση μείωσης του συνολικού προϋπολογισμού υποστηρίχθηκε από το κυβερνών Χριστιανοδημοκρατικό κόμμα στη βουλή, όμως την καθοριστική απόφαση για το ελληνόφωνο πρόγραμμα πήρε το Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και το διοικητικό συμβούλιο του ομίλου. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η απόφαση δεν ήταν ομόφωνη. Το ελληνόφωνο πρόγραμμα θεωρείται ένα από τα πιο επιτυχημένα στην Ευρώπη - ιδιαίτερα στην ψηφιακή μετάβαση - με 4-6 εκατομμύρια χρήστες τον μήνα. Βέβαια, η δράση του δεν σταματάει εδώ, μιας και το δίκτυο συνεργατών και ανταποκριτών τροφοδοτεί στα ελληνικά, την ευρωπαϊκή και γερμανική επικαιρότητα και αντίστοιχα προσφέρει ενημέρωση για τα ελληνικά και κυπριακά δρώμενα στην αγγλική και γερμανική γλώσσα.
Χωρίς αξιολόγηση
Το πλήγμα στην Κύπρο φαίνεται να είναι πολύ πιο βαθύ απ’ ότι στην Ελλάδα, αφού «πέφτει μαύρο» σε μια «πολύ κρίσιμη περιοχή για την Ευρώπη», που διανύει μια σημαντική περίοδο τόσο στις γεωπολιτικές εξελίξεις αλλά και στην εσωτερική επικαιρότητα, είπαν οι πηγές. Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι, όπως επεσήμαναν οι ίδιες πηγές, δεν έγινε κάποια «ουσιαστική αξιολόγηση» πριν την απόφαση σε εσωτερικό επίπεδο από την Deutsche Welle, με τον όμιλο να μην ήξερε καν ότι το πρόγραμμα εκπέμπει και στην Κύπρο. Αυτό διαφαίνεται και από το αιτιολογικό σημείωμα που εξέδωσε ο όμιλος για το κλείσιμο του προγράμματος, με την Κύπρο να απουσιάζει εντελώς από το περιεχόμενο. Αυτό είναι και το οξύμωρο μιας και το ελληνικό πρόγραμμα της Deutsche Welle διατηρεί σημαντικές σταθερές συνεργασίες με διάφορα τοπικά ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένου και του «Πολίτη». Το άνοιγμα στο κυπριακό κοινό ήταν μια «συνειδητή επιλογή» της Deutsche Welle και παλαιός στόχος του προγράμματος ο οποίος επιτεύχθηκε πρόσφατα και συνεχίζει να εξελίσσεται με νέες συνεργασίες.
Η απόφαση ήταν «αιφνιδιαστική» και πρακτικά επηρεάζει γύρω στα 200 άτομα, ενώ οι διαβεβαιώσεις ότι δεν θα γίνουν απολύσεις δεν ισχύουν απόλυτα. Δεδομένου ότι το ελληνόφωνο πρόγραμμα στηρίζεται σε αρκετές εξωτερικές συνεργασίες αλλά και εργαζόμενους με συμβόλαια ορισμένου χρόνου τα οποία ανανεώνονται, τα οποία θα παυθούν.
Θα δώσουν μάχη
Η μάχη όμως δεν έχει τελειώσει ακόμα, αφού ο προϋπολογισμός της βουλής δεν οριστικοποιείται μέχρι τον Δεκέμβριο 2026, ενώ το τοπίο αναμένεται να ξεκαθαρίσει μέχρι το καλοκαίρι. Η συγκεκριμένη απόφαση έχει δημιουργήσει τεράστιες αντιδράσεις τόσο σε πολιτικό, όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, με διάφορες ελληνογερμανικές οργανώσεις αλλά και επίσημους φορείς σε Γερμανία, Ελλάδα και Κύπρο να εκφράζουν τη δυσαρέσκεια και την αλληλεγγύη τους. Δημοσιογραφικές οργανώσεις όπως η ΕΣΗΕΑ (Ένωσις Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών), η ΕΣΚ (Ένωση Συντακτών Κύπρου) και αλλά ελληνικά και γερμανικά μέσα εξέφρασαν την ανησυχία τους για τις επιπτώσεις που θα προκαλέσει στην ενημέρωση. Την ίδια ώρα, η πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Αννίτα Δημητρίου, εξέδωσε ανακοίνωση, εκφράζοντας την ανησυχία της και ζητώντας αναθεώρηση της απόφασης. Τέτοια επιλογή «συνιστά υποβάθμιση της επίσημης γλώσσας δύο κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πλήττοντας τη γλωσσική και πολιτιστική ποικιλομορφία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος», είπε. Τέτοιες ανησυχίες ασκούν πίεση σε κυβέρνηση και όμιλο, με την ελπίδα να ανοίξει ξανά η συζήτηση, είτε σε επίπεδο βουλής (αναθεώρηση της μείωσης του προϋπολογισμού), είτε σε εσωτερικό επίπεδο, με διαφορετικό διαμοιρασμό των κονδυλίων. Άλλωστε, όπως εξήγησαν οι πηγές στον «Π», ο συνολικός προϋπολογισμός του ελληνόφωνου προγράμματος αποτελεί το 0.2% του συνολικού.
Το σκεπτικό της απόφασης, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Deutsche Welle, είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι εδώ και χρόνια μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με «σταθερή δημοκρατία με πολυφωνικό τοπίο μέσων ενημέρωσης», άρα και η αναγκαιότητα του μέσου είναι δευτερεύουσα. Αντίθετα, αναφέρει η ανακοίνωση, χώρες όπως η Ρωσία και το Ιράν, αυτή τη στιγμή «έχουν πολύ περισσότερη ανάγκη την ελεύθερη ενημέρωση» και έτσι οι πόροι του δικτύου θα επικεντρωθούν εκεί.
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ - Μια μακρά πορεία σε δύσκολες περιόδους
Η ελληνόφωνη Deutsche Welle έχει μια μακρά και σημαντική ιστορία στην ανεξάρτητη ενημέρωση, αφού αποτελούσε από τους λίγους - ραδιοφωνικούς τότε - σταθμούς που μετέδιδαν αντικειμενικές ειδήσεις την περίοδο της δικτατορίας στην Ελλάδα (1967-1974), σπάζοντας τη λογοκρισία της εποχής.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η συγκεκριμένη απόφαση έχει δημιουργήσει αντιδράσεις σε πολλά επίπεδα, με φορείς νσ προειδοποιούν για πλήγμα στη δημοσιογραφία της περιοχής αλλά ενδεχομένως και στις ελληνογερμανικές σχέσεις, και φυσικά στις ζωές των εκατοντάδων δημοσιογράφων που απασχολούνται από το πρόγραμμα. «Όσο υπάρχουν αντιδράσεις, υπάρχει και ελπίδα», δήλωσαν πηγές στον «Π».
