Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει την ξηρασία σε όλη την Ευρώπη, με τα κύματα καύσωνα να προκαλούν εξατμισοδιαπνοή των αποθεμάτων νερού και να αφήνουν ξηρά εδάφη που ευνοούν την πρόκληση δασικών πυρκαγιών, σύμφωνα με μελέτη του World Weather Attribution (WWA).
Η μελέτη «Ξηρασία στην Ευρώπη: Η ακραία ζέστη εξαντλεί τα αποθέματα νερού της ηπείρου» προειδοποιεί ότι οι περιφερειακές τάσεις βροχοπτώσεων παραμένουν ανομοιογενείς και η ζέστη, που προηγουμένως περιοριζόταν στους καλοκαιρινούς μήνες, φτάνει όλο και νωρίτερα, συνοδευόμενη από μια ολοένα και πιο ξηρή ατμόσφαιρα.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του ισπανικού πρακτορείου Efe, αυτή η κατάσταση «επιδεινώνει» την ξηρασία στην Ευρώπη, ξηραίνοντας τα εδάφη και εξατμίζοντας τα αποθέματα νερού, σύμφωνα με ερευνητές από την Ολλανδία, την Ελβετία, την Αυστρία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία, τη Σλοβενία, τη Γερμανία, τη Λιθουανία, την Τσεχική Δημοκρατία και την Ισπανία, οι οποίοι συμμετείχαν στη μελέτη.
Κύματα καύσωνα και πυρκαγιές
Επισημαίνουν ότι αν και το καλοκαίρι δεν έχει τελειώσει, τα «αδυσώπητα» κύματα καύσωνα και οι συνθήκες ξηρασίας έχουν ήδη οδηγήσει σε γεωργικές απώλειες, επικίνδυνες πυρκαγιές και ιστορικά χαμηλά επίπεδα στάθμης ποταμών.
Στην Ισπανία, μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 22ας Ιουλίου, κάηκαν 101.163,82 εκτάρια δάσους, σε σύγκριση με 24.133,26 εκτάρια που καταγράφηκαν την ίδια περίοδο το 2025, σύμφωνα με στοιχεία που παρείχε το Υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης και Δημογραφικών Προκλήσεων (Miteco).
Φέτος έχουν καταγραφεί 22 μεγάλες δασικές πυρκαγιές (GIF), σε σύγκριση με μέσο όρο 9 την ίδια περίοδο της τελευταίας δεκαετίας, επισημαίνει η Miteco με βάση προσωρινά στοιχεία που παρείχαν οι αυτόνομες κοινότητες και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS) του Copernicus.
Εν τω μεταξύ, στη Γαλλία, όπως υποδεικνύεται από τη μελέτη που βασίζεται σε δεδομένα EFFIS, σχεδόν 42.000 εκτάρια έχουν καεί από την αρχή του έτους, αριθμός πολύ υψηλότερος από αυτόν της ίδιας περιόδου το 2025.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι ερευνητές της WWA προειδοποιούν ότι οι Γάλλοι αγρότες αντιμετωπίζουν τη «χειρότερη συγκομιδή καλαμποκιού» τα τελευταία 50 χρόνια, ενώ η Ρουμανία έχει χάσει «πάνω από ένα εκατομμύριο εκτάρια καλλιεργειών».
Επιπλέον, η αποξήρανση των μεγάλων ποταμών επηρεάζει την ποτάμια μεταφορά και θέτει σε κίνδυνο την παραγωγή ενέργειας, παραμέτρους που «απειλούν να αυξήσουν την τιμή των βασικών αγαθών».
Οι ερευνητές ανέλυσαν τον αντίκτυπο των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στην κλιματική αλλαγή, για την οποία μελέτησαν «τάσεις στις βροχοπτώσεις, την αγροτική ξηρασία (υγρασία εδάφους) και την πιθανή εξατμισοδιαπνοή (PET), την ικανότητα εξάτμισης της υγρασίας».
Βροχοπτώσεις, ζέστη και ξηρασία
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το ευρωπαϊκό καλοκαίρι του 2026 χαρακτηρίζεται όχι μόνο ως «εξαιρετικά ζεστό», αλλά και ως «εξαιρετικά ξηρό» στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη με βάση τα δεδομένα του Copernicus.
Τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν ότι αν και οι μακροπρόθεσμες τάσεις των βροχοπτώσεων ποικίλλουν - από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους - μεγάλες περιοχές της ηπείρου, από τη νοτιοδυτική Πορτογαλία έως τη βορειοανατολική νότια Φινλανδία, «έχουν καταγράψει βροχοπτώσεις κάτω του κανονικού».
Στη δυτική περιοχή της Ευρώπης, ούτε οι παρατηρήσεις ούτε τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν μακροπρόθεσμη αλλαγή στις χαμηλές βροχοπτώσεις από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο σε αυτήν την περιοχή.
Ωστόσο, η μελέτη επισημαίνει ότι αν ληφθεί υπόψη ο μέσος όρος για όλη τη Δυτική Ευρώπη μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου, «η έλλειψη βροχής σαφώς δεν οφείλεται στην κλιματική αλλαγή».
Αυξημένη εξατμισοδιαπνοή
Η μελέτη υποδεικνύει τη θερμότητα ως καθοριστικό παράγοντα στην ξηρασία και τα ακραία επεισόδια καύσωνα ως πιθανούς επιταχυντές της εξάτμισης και της εξάντλησης της υγρασίας του εδάφους.
Υποστηρίζει ότι στην περίπτωση πιθανής εξατμισοδιαπνοής, τόσο οι παρατηρήσεις όσο και τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν απότομες αυξήσεις σε ολόκληρη την περιοχή, οδηγώντας σε «μια ολοένα και πιο πιθανή και έντονη γεωργική και οικολογική ξηρασία».
Υπογραμμίζει ότι οι συνθήκες υψηλής εξάτμισης, όπως αυτές που παρατηρήθηκαν μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου 2026, «έχουν γίνει περίπου 80 φορές πιο πιθανές ή, με άλλα λόγια, 7% πιο έντονες».
Πηγή: ΚΥΠΕ
