Το Όραμα 2040 για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια, ένα στρατηγικό πλαίσιο για τα επόμενα 15 χρόνια, παρουσίασαν σήμερα ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών Κώστας Καδής και ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις Ραφαέλε Φίτο. Στόχος είναι να ενισχυθεί η περιβαλλοντική και οικονομική βιωσιμότητα των δύο τομέων.
Καδής: Νέο σχέδιο της ΕΕ για την αλιεία έως το 2040 – Στήριξη στους μικρούς αλιείς και κίνητρα για νέους
Το ευρωπαϊκό σχέδιο περιλαμβάνει ενεργειακή μετάβαση, χρηματοδότηση και μέτρα για την ανανέωση των γενεών, τη στήριξη των μικρής κλίμακας αλιέων και την αντιμετώπιση των προκλήσεων του τομέα.
Ο κ. Καδής χαρακτήρισε την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια κρίσιμους τομείς που προσφέρουν τοπικά παραγόμενα τρόφιμα, συμβάλλουν στην επισιτιστική ασφάλεια και στηρίζουν τις παράκτιες και αγροτικές οικονομίες, ενώ αποτελούν μέρος της ταυτότητας εκατοντάδων ευρωπαϊκών κοινοτήτων. Επισήμανε ότι αντιμετωπίζουν την κλιματική αλλαγή, το ασταθές ενεργειακό κόστος, τον ανταγωνισμό για τον θαλάσσιο χώρο και τις γεωπολιτικές πιέσεις. Πρόσθεσε ότι η μείωση των αποθεμάτων, η χαμηλή κερδοφορία, η γήρανση του εργατικού δυναμικού και των στόλων και η περιορισμένη ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας απαιτούν συγκεκριμένες ενέργειες. Στον τομέα απασχολούνται στην ΕΕ πάνω από 200.000 άτομα: περίπου 124.500 στην αλιεία και σχεδόν 76.000 στην υδατοκαλλιέργεια. Πολλοί ακόμη εργάζονται στη μεταποίηση, το εμπόριο και τη διανομή.
Το πακέτο περιλαμβάνει, πέρα από το Όραμα 2040, έναν Χάρτη Πορείας για την ενεργειακή μετάβαση και στρατηγική για την εξωτερική δράση της ΕΕ στην αλιεία. Ο κ. Καδής παρουσίασε πέντε προϋποθέσεις επιτυχίας: ανανέωση των γενεών, πρόσβαση σε χρηματοδότηση, κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο, πρόσβαση στον αλιευτικό χώρο, καθώς και έρευνα και καινοτομία.
Για την ανανέωση των γενεών, σημείωσε ότι το εργατικό δυναμικό γερνά και το ενδιαφέρον των νέων είναι περιορισμένο. Όπως είπε, απαιτούνται κερδοφόρες επιχειρήσεις, καλές συνθήκες και σύγχρονοι χώροι εργασίας, καθώς και κατάλληλες δεξιότητες. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει το 2027 στρατηγική για την ανανέωση των γενεών στη Γαλάζια Οικονομία, με στόχο να προσελκύσει νέους στον κλάδο και να τους κρατήσει σε αυτόν.
Η μετάβαση θα απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις, ανέφερε ο Επίτροπος, προσθέτοντας ότι η δημόσια χρηματοδότηση θα έχει στρατηγικό ρόλο, μεταξύ άλλων μέσω του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, αλλά χρειάζεται να κινητοποιηθούν και ιδιωτικά κεφάλαια. Η Επιτροπή έχει προτείνει ελάχιστη δεσμευμένη κατανομή 2 δισ. ευρώ για βασικές λειτουργίες της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, στο πλαίσιο των μελλοντικών Εθνικών και Περιφερειακών Εταιρικών Σχεδίων για τον προϋπολογισμό 2028-2034. Συμπληρωματική στήριξη προβλέπεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.
Αναφορικά με το ρυθμιστικό πλαίσιο, ο κ. Καδής είπε ότι χρειάζονται «έξυπνοι κανόνες» και ότι, μετά την αξιολόγηση του κανονισμού της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, εξετάζονται τρόποι αντιμετώπισης των αδυναμιών που εντοπίστηκαν. Σε αυτές περιλαμβάνονται η αναποτελεσματικότητα της υποχρέωσης εκφόρτωσης, ο εκσυγχρονισμός και η απανθρακοποίηση του γερασμένου αλιευτικού στόλου, η δικαιότερη μεταχείριση και η περαιτέρω στήριξη των αλιέων μικρής κλίμακας, καθώς και η διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού και προστασίας από αθέμιτο ανταγωνισμό. Για την υδατοκαλλιέργεια, η Επιτροπή θα εργαστεί για νομοθετική πρόταση έως το τέλος του 2027, με σκοπό ένα συνεκτικό και απλουστευμένο πλαίσιο σε όλη την ΕΕ.
Η πρόσβαση στον θαλάσσιο χώρο έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω του αυξανόμενου ανταγωνισμού μεταξύ δραστηριοτήτων. Η Πράξη για τους Ωκεανούς (Ocean Act), νομοθετικό σκέλος της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας για τους Ωκεανούς, θα βασιστεί στην αναθεώρηση της Οδηγίας για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και αναμένεται να προταθεί στις αρχές του επόμενου έτους. Στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, ο κ. Καδής σημείωσε ότι το μέλλον της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας θα εξαρτάται όλο και περισσότερο από την ικανότητά τους να κατανοούν τις αλλαγές, να καινοτομούν και να προσαρμόζονται. Σε αυτό θα συμβάλουν η επικείμενη στρατηγική για την έρευνα και καινοτομία στους ωκεανούς και τα ύδατα, καθώς και η πρωτοβουλία παρατήρησης των ωκεανών Ocean Eye.
Ο Χάρτης Πορείας για την ενεργειακή μετάβαση προβλέπει δύο φάσεις. Η πρώτη θα εστιάσει στην ενεργειακή απόδοση, την έρευνα, την καινοτομία και πιλοτικά έργα. Η δεύτερη θα αφορά την επέκταση δοκιμασμένων τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών, μαζί με τις αναγκαίες υποδομές, τη χρηματοδότηση και τις δεξιότητες. Έως το 2030, βασικός στόχος είναι η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και η αξιοποίηση των διαθέσιμων καθαρών καυσίμων. Από το 2030, η έμφαση θα μετατοπιστεί στις τεχνολογίες χαμηλών και μηδενικών εκπομπών. Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης πώς μπορεί να οριστεί καλύτερα η πραγματική αλιευτική ικανότητα και θα επικαιροποιήσει τις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για την ισορροπία μεταξύ αλιευτικής ικανότητας και αλιευτικών δυνατοτήτων. Ο τομέας παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτος στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας, όπως φάνηκε το 2022 και το 2026.
Στο σκέλος της ζήτησης, η Επιτροπή θα προωθήσει την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα όλων των προϊόντων της αλυσίδας εφοδιασμού έως το 2029. Το 2023, τα προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ κάλυπταν μόλις το 38% της κατανάλωσης. Πέντε είδη —τόνος, σολομός, μπακαλιάρος, πολλακίδα Αλάσκας και γαρίδα— αντιστοιχούσαν στο 42% της κατανάλωσης, ενώ η αυτάρκεια της ΕΕ στα είδη αυτά ήταν μόλις 12%. Για το 2027 προγραμματίζεται εκστρατεία ενημέρωσης για την αξία της ευρωπαϊκής και βιώσιμης υδρόβιας διατροφής.
Η στρατηγική για την εξωτερική δράση προβλέπει την προώθηση της βιώσιμης διαχείρισης σε διεθνές επίπεδο, με βάση τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, την αντιμετώπιση της υπερχωρητικότητας και του αθέμιτου ανταγωνισμού, κυρίως μέσω του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, καθώς και την επικύρωση και εφαρμογή διεθνών εργασιακών προτύπων από όλες τις χώρες. Περιλαμβάνει επίσης ενίσχυση της καταπολέμησης της παράνομης, αδήλωτης και άναρχης αλιείας (IUU) και μια νέα γενιά συμφωνιών βιώσιμης αλιευτικής εταιρικής σχέσης (SFPAs). «Οι αλιευτικές δραστηριότητες της ΕΕ συνδέονται βαθιά με τον υπόλοιπο κόσμο. Αλιεύουμε εκτός ΕΕ και εξαρτόμαστε από το εμπόριο για να καλύψουμε τη ζήτηση των καταναλωτών», είπε ο κ. Καδής.
Ο κ. Φίτο ευχαρίστησε τον Επίτροπο για την κοινή δουλειά και υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία του τομέα, ιδίως την εδαφική και γεωπολιτική του διάσταση. Όπως είπε, η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια δεν είναι μόνο οικονομικές δραστηριότητες, αλλά είναι ουσιώδεις για την ταυτότητα, την ευημερία και το μέλλον πολλών ευρωπαϊκών περιοχών. Για τα νησιά, τις παράκτιες κοινότητες και τις εξόχως απομακρυσμένες περιοχές αποτελούν σημαντική πηγή βιοπορισμού.
Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος σημείωσε ότι οι δυσκολίες επιβαρύνουν ιδιαίτερα τους αλιείς μικρής κλίμακας. Στόχος, είπε, είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε οι άνθρωποι, ιδίως οι νέοι, να μπορούν να χτίσουν το μέλλον τους σε αυτές τις περιοχές. Αυτό προϋποθέτει επενδύσεις, καλύτερες συνθήκες εργασίας, νέες δεξιότητες, καινοτομία και οικονομικές ευκαιρίες. Η γεωπολιτική διάσταση της πρωτοβουλίας, πρόσθεσε, υπερβαίνει το εμπόριο και αφορά την πρόσβαση σε παγκόσμιους πόρους, τη βιώσιμη διαχείριση κοινών αποθεμάτων, τις διεθνείς εταιρικές σχέσεις και τη διακυβέρνηση των ωκεανών.
Απαντώντας σε ερωτήσεις, ο κ. Καδής είπε ότι οι αλιείς μικρής κλίμακας βρίσκονται «στο επίκεντρο της προσοχής» της Επιτροπής και ότι η αξιολόγηση του κανονισμού της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής έδειξε πως χρειάζονται περαιτέρω στήριξη και δικαιότερη μεταχείριση. Η τρέχουσα πρόταση για αναθεώρηση του κανονισμού του EMFAF προβλέπει ήδη ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης για αυτούς. Εξετάζεται επίσης αλλαγή της νομοθεσίας για την κατανομή αλιευτικών δυνατοτήτων, ώστε να γίνει πιο διαφανής και δίκαιη.
Ερωτηθείς γιατί δεν δεσμεύτηκε για συγκεκριμένες τροποποιήσεις στον κανονισμό της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, ο Επίτροπος απάντησε ότι το Όραμα 2040 περιγράφει μέτρα για την αντιμετώπιση των αδυναμιών, χωρίς να αποκλείει την αναθεώρηση του κανονισμού. Η Επιτροπή θα συζητήσει με τους ενδιαφερόμενους αν τα μέτρα που ανακοινώθηκαν επαρκούν και στη συνέχεια θα αποφασίσει τα επόμενα βήματα. Για το αν το Όραμα συνιστά πραγματική αλλαγή, είπε ότι περιλαμβάνει πολλές συγκεκριμένες δράσεις που στοχεύουν στις αδυναμίες της αξιολόγησης και στις προϋποθέσεις επιτυχίας. Σχετικά με το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων στην αλιεία πέραν της 31ης Δεκεμβρίου, ανέφερε ότι το ενδεχόμενο παράτασης εξετάζεται θετικά και ότι αναμένονται ανακοινώσεις πολύ σύντομα.
Για τη συμφωνία αλιείας με τη Μαυριτανία, ο κ. Καδής δήλωσε ότι η Επιτροπή δεν έχει εντολή να παρατείνει την ισχύουσα συμφωνία και ότι καταβάλλει προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας στις διαπραγματεύσεις με τις αρχές της χώρας. Προανήγγειλε τηλεδιάσκεψη την Πέμπτη με τον αρμόδιο υπουργό της Μαυριτανίας και εξέφρασε την ελπίδα να βρεθεί κοινό έδαφος, καθώς η συμφωνία είναι κρίσιμη για τον ευρωπαϊκό αλιευτικό στόλο.
Πηγή: ΚΥΠΕ
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
