Τέλος στα likes και τα φίλτρα ομορφιάς για ανηλίκους – Τι σχεδιάζει η ΕΕ για τα social media

Αυστηρότερους κανόνες για τον σχεδιασμό ψηφιακών πλατφορμών και ενισχυμένη προστασία των ανηλίκων προβλέπει η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πράξη EU Kids Act. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει περιορισμούς σε λειτουργίες κοινωνικής σύγκρισης, όπως η εμφάνιση των likes, απενεργοποίηση ειδοποιήσεων και γεωεντοπισμού από προεπιλογή και δικλίδες ασφαλείας για την επικοινωνία μεταξύ χρηστών. Τα σχετικά έγγραφα διανεμήθηκαν στα κράτη μέλη στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Η πρόταση επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση του εθιστικού σχεδιασμού, στην ασφαλέστερη λειτουργία των συστημάτων συστάσεων περιεχομένου, στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και στον περιορισμό ανεπιθύμητων επαφών με ανηλίκους. Καλύπτει, μεταξύ άλλων, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, βιντεοπαιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και υπηρεσίες συνομιλίας με τεχνητή νοημοσύνη.

Λειτουργίες ή ρυθμίσεις που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ιδιωτικότητα, την ασφάλεια, την υγεία ή την ευημερία των ανηλίκων θα πρέπει να μην είναι διαθέσιμες στους λογαριασμούς τους. Στα παραδείγματα της Επιτροπής περιλαμβάνονται τα ψηφιακά φίλτρα ομορφιάς και οι λειτουργίες που ενισχύουν την κοινωνική σύγκριση. Η απαγόρευση των φίλτρων ομορφιάς δεν θα καλύπτει ακίνδυνα φίλτρα, όπως εκείνα που προσθέτουν χαρακτηριστικά ζώων. Στις λειτουργίες κοινωνικής σύγκρισης μπορεί να περιλαμβάνεται η εμφάνιση του αριθμού των likes.

Οι συγκεκριμένες λειτουργίες δεν θα είναι απλώς ρυθμίσεις που οι ανήλικοι μπορούν να απενεργοποιούν κατά βούληση, αλλά θα είναι μη διαθέσιμες στους λογαριασμούς τους. Η πρόταση προβλέπει ότι οι λογαριασμοί ανηλίκων θα πρέπει εξαρχής να διαθέτουν υψηλό επίπεδο προστασίας της ιδιωτικότητας, της ασφάλειας και των χρηστών.

Ο γεωεντοπισμός, η πρόσβαση στο μικρόφωνο και την κάμερα, οι ειδοποιήσεις push, οι προτάσεις άλλων λογαριασμών και ο συγχρονισμός επαφών θα είναι απενεργοποιημένα από προεπιλογή. Ο γεωεντοπισμός θα πρέπει να επανέρχεται στην απενεργοποιημένη κατάσταση μετά το τέλος κάθε συνεδρίας, ακόμη και αν έχει ενεργοποιηθεί.

Οι ανήλικοι άνω των 15 ετών θα μπορούν να αλλάζουν αυτές τις ρυθμίσεις, εφόσον ενημερώνονται με σαφή και αδιαμφισβήτητο τρόπο και παρέχουν ρητή συγκατάθεση. Οι κηδεμόνες θα μπορούν επίσης να παρεμβαίνουν στις ρυθμίσεις των λογαριασμών που ελέγχουν, βάσει των ειδικών διατάξεων της πρότασης.

Οι ειδοποιήσεις θα είναι απενεργοποιημένες κατά τις σχολικές και τις νυχτερινές ώρες, με εξαιρέσεις για επείγουσες ειδοποιήσεις, όπως εκείνες που αφορούν την ασφάλεια του λογαριασμού ή επικοινωνία από κηδεμόνες. Η περίοδος νυχτερινής ανάπαυσης που θα καθορίζουν οι κηδεμόνες θα πρέπει να καλύπτει οκτώ συνεχόμενες ώρες.

Η πρόταση προβλέπει φραγμούς στις επαφές με αγνώστους: άλλοι χρήστες δεν θα μπορούν να ξεκινούν απευθείας επικοινωνία με ανήλικο, εάν εκείνος δεν έχει εγκρίνει προηγουμένως την επαφή. Παράλληλα, οι λογαριασμοί ανηλίκων δεν θα περιλαμβάνονται σε λειτουργίες που προτείνουν επαφές ή επιτρέπουν σε άλλους χρήστες να διευρύνουν το δίκτυό τους.

Οι ανήλικοι θα μπορούν να αποκλείουν εύκολα άλλους χρήστες, χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητά τους στους αποκλεισμένους λογαριασμούς. Η προσθήκη τους σε ομάδες θα απαιτεί ρητή συγκατάθεση. Από προεπιλογή, χρήστες που δεν έχουν γίνει αποδεκτοί από τον ανήλικο δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες του λογαριασμού του ή στο περιεχόμενο που αναρτά και κοινοποιεί. Τα ίδια στοιχεία δεν θα είναι ορατά ούτε σε χρήστες χωρίς λογαριασμό.

Τα προσωπικά στοιχεία επικοινωνίας των ανηλίκων, όπως το ονοματεπώνυμο, ο αριθμός τηλεφώνου, η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και η διεύθυνση κατοικίας, δεν θα μπορούν να κοινοποιούνται σε άλλους χρήστες υπό οποιαδήποτε συνθήκη. Οι πλατφόρμες θα πρέπει επίσης, όπου προβλέπεται από τις συγκεκριμένες απαιτήσεις ασφαλείας, να εμποδίζουν τη λήψη στιγμιότυπων οθόνης ή τη μεταφόρτωση περιεχομένου από λογαριασμούς ανηλίκων.

Η ζωντανή μετάδοση περιεχομένου από ανηλίκους θα είναι απενεργοποιημένη από προεπιλογή. Η ενεργοποίησή της θα υπόκειται σε ειδικούς περιορισμούς, μεταξύ άλλων ως προς την ηλικία και τη συγκατάθεση.

Αλλαγές προβλέπονται και στους αλγορίθμους συστάσεων, οι οποίοι καθορίζουν τι βλέπει ο χρήστης και με ποια σειρά. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να σχεδιάζουν και να βελτιστοποιούν τα συστήματά τους με γνώμονα την ασφάλεια των ανηλίκων, χρησιμοποιώντας δείκτες που λαμβάνουν υπόψη την ποιότητα του περιεχομένου, την ασφάλεια και τις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία. Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν το φαινόμενο «rabbit hole» και οι «προσωπικές φούσκες» που δημιουργούνται από φίλτρα τα οποία περιορίζουν την έκθεση σε συγκεκριμένη κατηγορία πληροφορίας.

Οι ρητές προτιμήσεις των ανηλίκων, όπως οι συνειδητές επιλογές θεμάτων, θα πρέπει να προηγούνται των έμμεσων σημάτων συμπεριφοράς, όπως ο χρόνος παρακολούθησης ενός βίντεο ή τα κλικ. Τα συστήματα δεν θα πρέπει να βασίζονται σε προσωπικά δεδομένα που συλλέγονται εκτός της υπηρεσίας. Θα πρέπει επίσης να παρέχονται εργαλεία με τα οποία οι ανήλικοι θα μπορούν να ελέγχουν τις παραμέτρους των συστάσεων και να επαναφέρουν εύκολα τις προτιμήσεις τους.

Οι πλατφόρμες θα πρέπει να προσφέρουν τουλάχιστον μία επιλογή περιεχομένου που δεν βασίζεται στην κατάρτιση προφίλ, χωρίς να ενθαρρύνουν τους ανηλίκους να επιλέξουν διαφορετική ρύθμιση.

Ως προς τα χρονικά όρια και τον εθιστικό σχεδιασμό, οι υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης και διαμοιρασμού βίντεο δεν θα πρέπει να σχεδιάζονται με τρόπο που ενθαρρύνει την υπερβολική ή καταναγκαστική χρήση από ανηλίκους. Στις λειτουργίες που προσδιορίζονται περιλαμβάνονται η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, η συνεχής ροή περιεχομένου χωρίς σαφή σημεία διακοπής, η αυτόματη κύλιση και οι τεχνητές ειδοποιήσεις που ενθαρρύνουν την επαναλαμβανόμενη επιστροφή στην πλατφόρμα.

Οι πάροχοι θα πρέπει να εφαρμόζουν αποτελεσματικά εργαλεία διαχείρισης του χρόνου χρήσης, τα οποία προστατεύουν τις σχολικές ώρες και τις βασικές ώρες ύπνου.

Για την ασφάλεια των οικονομικών συναλλαγών, οι ανήλικοι θα πρέπει να λαμβάνουν σαφείς και κατανοητές πληροφορίες πριν ολοκληρώσουν μια αγορά. Θα πρέπει επίσης να υπάρχει διαχωρισμός ή πρόσθετο βήμα μεταξύ της κατανάλωσης περιεχομένου και της αγοράς σχετικών προϊόντων.

Η πρόταση ενισχύει και τον ρόλο των γονέων και των κηδεμόνων. Σε ειδικούς λογαριασμούς για παιδιά ηλικίας 13 έως 15 ετών, οι κηδεμόνες θα μπορούν να εγκρίνουν νέες επαφές, να καθορίζουν ανώτατο αριθμό επαφών και να παρακολουθούν με ποιους επικοινωνεί το παιδί.

Πηγή: ΚΥΠΕ