Δύο ακτιβιστές, δύο κοινότητες, ένα νησί. Ο Στέφανος Ευαγγελίδης, νομικός και γραμματέας της Accept ΛΟΑΤΚΙ+ Κύπρου, και ο Ντερβίς Ερόλ, ακτιβιστής και βοηθός έργου και υπεύθυνος επικοινωνίας της Queer Cyprus Association στα κατεχόμενα, μιλούν στον «Π» για την αλληλεγγύη πέρα από τα σύνορα, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και την ελπίδα που κρατά ζωντανό το Κίνημα.
Συζητούσατε μεταξύ σας πριν ότι δεν υπάρχει Πράσινη Γραμμή ανάμεσά σας. Πώς φτάσατε σε αυτό το σημείο;
Στέφανος Ευαγγελίδης (Σ.Ε.): Θέλουμε να περάσουμε το μήνυμα ότι υπάρχουν τρόποι να ξεπεράσουμε τα εμπόδια. Εμείς οι δύο, τόσο ως οργανώσεις όσο και προσωπικά, πάντα νιώθαμε ότι δεν υπάρχει κάτι ανάμεσά μας που να μας χωρίζει. Είμαστε πάνω απ’ όλα Κύπριοι.
Ντερβίς Ερόλ (Ν.Ε.): Αυτή είναι η ταυτότητα που έχουμε, γιατί πάνω απ' όλα είμαστε Κύπριοι. Αυτό προέκυψε με πολύ ενδιαφέροντα τρόπο το 2022, όταν η Accept ανασυγκροτήθηκε μετά την πανδημία. Κάναμε τρία εργαστήρια για να θέσουμε τις βάσεις αυτής της σχέσης και καταλάβαμε ότι δεν ήταν θέμα εμπιστοσύνης.
Σ.Ε: Δεν ήταν θέμα να χτίσουμε εμπιστοσύνη, αυτό που λένε όλοι. Σκάψαμε βαθιά για να βρούμε τις αξίες πάνω στις οποίες μπορούμε να οικοδομήσουμε οτιδήποτε έρθει. Η πρώτη ήταν η διαφάνεια, την οποία χρειαζόμαστε, γιατί πολλά έχουν συμβεί στο παρελθόν που μας φόρτωσαν με ένα γενεαλογικό τραύμα.
Μιλήσατε για την πολυεπίπεδη καταπίεση ως κεντρικό άξονα της δουλειάς σας. Γιατί είναι τόσο σημαντική;
Ν.Ε: Το ΛΟΑΤΚΙ+ Κίνημα είναι μόνο ένα μέρος αυτών που κάνουμε. Μπορεί να είσαι αιτητής ασύλου, μπορεί να είσαι από μια απομακρυσμένη γωνιά της Κύπρου. Έχουμε διαφορετικές ταυτότητες που έχουν διαμορφωθεί μέσα από την Ιστορία. Οι άνθρωποι έχουν διαφορετικές ταυτότητες. Δεν αφορούν μόνο τα δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ+, είναι για τα ανθρώπινα δικαιώματα, να σέβεσαι έναν άνθρωπο επειδή υπάρχει και να τον αγαπάς ανεξαρτήτως ταυτότητας.
Σ.Ε: Με αυτό τον τρόπο κινηθήκαμε και, από ΛΟΑΤΚΙ+ οργανώσεις, χρησιμοποιούμε τη ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητα ως παράδειγμα της μοναδικότητας κάθε ανθρώπου. Μιλάμε για Κινήματα που δουλεύουν μαζί, την οικολογία, τον φεμινισμό, τους κουίρ, το Κίνημα των ατόμων με αναπηρία, των αγροτών, των εργατών. Πρέπει να δουλεύουμε μαζί.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζετε σήμερα;
Ν.Ε: Η άνοδος της Ακροδεξιάς. Είναι μια τεράστια οπισθοδρόμηση που βλέπουμε πρώτα στην Ευρώπη, μετά στις ΗΠΑ και τώρα μας επηρεάζει κι εμάς. Για τα κατεχόμενα, υπάρχει επιπλέον η καταπίεση του καθεστώτος του ΑΚΡ. Μετά την εκλογή του Ερσίν Τατάρ, τα πράγματα άλλαξαν δραστικά. Βλέπουμε περισσότερη ρητορική μίσους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Σ.Ε: Πολύ παρόμοια εικόνα υπάρχει και στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Κάτι που με εξέπληξε, όταν ξεκίνησα να εμπλέκομαι, ήταν ο ρόλος της θρησκείας στην καθημερινή ζωή, σε σχέση με την τουρκοκυπριακή κοινότητα, εκεί όπου η θρησκεία δεν ήταν τόσο ενσωματωμένη στην καθημερινή ρουτίνα. Αυτό αποτελούσε ένα επιπλέον στρώμα που δεν βλέπαμε.
Μιλήσατε για τον εθελοντισμό που φθίνει και τη χρηματοδότηση που μειώνεται. Πώς κρατάτε αναμμένη τη φλόγα;
Ν.Ε: Θυμάμαι τη στιγμή που τελειώνει η Πορεία Υπερηφάνειας και αγκαλιαζόμαστε. Τη στιγμή που μπαίνεις στο πάρκο και τους βλέπεις όλους εκεί. Τα τελευταία τρία χρόνια, 2024, 2025 και φέτος 2026, είδαμε εκτός από άτομα της κοινότητας και ανθρώπους με μεταναστευτικό βιογραφικό, αιτούντες άσυλο και ντόπιους ΛΟΑΤΚΙ+. Υπάρχει ελπίδα και υπάρχουν στιγμές που μας κρατούν.
Σ.Ε: Ακόμα κι αν είναι πέντε ή δέκα άτομα, αυτό έχει σημασία. Έχουμε κάνει εκδηλώσεις με 5.000 άτομα στην Πορεία αλλά και με πέντε. Στο φεστιβάλ «United by Colors» κινηματογράφου και χορού, υπήρχαν χρονιές που είχαμε 60-80 άτομα, μερικά χρόνια πέντε-δέκα αλλά είναι εκεί. Είναι μια διεκδίκηση.
Ποιο είναι το μήνυμα της φετινής Πορείας;
Σ.Ε: Το σύνθημα φέτος είναι «Πάρε τον δικό σου περήφανο δρόμο». Ο καθένας από εμάς κάποια στιγμή κλήθηκε να φύγει, να αποχωρήσει, είτε επέλεξε να φύγει εξαιτίας του πώς τον αντιμετώπισε η κοινωνία είτε τον έδιωξαν. Αλλά αυτό μπορεί να ανακτηθεί και να γίνει ο περήφανος δρόμος σου. Και αυτό δεν αφορά μόνο το ΛΟΑΤΚΙ+ Κίνημα.
ΝΕ: Όλα αυτά τα Κινήματα όταν συνειδητοποιήσουν ότι έχουν κοινό έδαφος και ότι είναι αλληλένδετα, τότε μπορούμε να διεκδικήσουμε, να αλλάξουμε, να αποδομήσουμε και να ανοικοδομήσουμε μια Κύπρο που να συμπεριλαμβάνει όλους. Γιατί υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να αποδέχεσαι κάποιον μέσα σε μια ήδη υπάρχουσα δομή και στο να τη χτίζεις μαζί του.
Τι σας έδωσε αυτός ο αγώνας που δεν θα είχατε χωρίς αυτόν;
Σ.Ε: Όταν καταλάβεις ότι δεν είσαι μόνος σου, ότι υπάρχουν κι άλλοι σαν εσένα, σταματάς να νιώθεις περιθωριοποιημένος. Και τότε αποκτάς μια άλλη δύναμη: ξέρεις ποιος είσαι και πατάς πιο σταθερά στα πόδια σου. Αυτός ο αγώνας με έμαθε να αντιμετωπίζω το τραύμα μου, όχι απαραίτητα να το «λύσω» αλλά να το μετατρέψω σε δύναμη για να συνεχίσω μπροστά.
Ν.Ε: Και να το αγκαλιάζεις. Αυτό συμβαίνει όταν οι άνθρωποι περνούν από κατάθλιψη, πεθαίνουν και ξαναγεννιούνται. Γεννιέσαι με ένα τραύμα ή κουβαλάς ένα τραύμα επειδή η ετερονορματική κοινωνία σού λέει ότι είσαι μειονότητα του ενός, μέχρι που να βγεις από εκείνη την ντουλάπα και κοιτάξεις γύρω σου και πεις: όχι.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της σειράς «United» του Politis to the Point, αφιερωμένης στην κοινωνική διάσταση του Κυπριακού. Η Πορεία Υπερηφάνειας της Κύπρου πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, 6 Ιουνίου 2026, στη Λευκωσία.
