Τρέχουν οι εξελίξεις στο θέμα της δημιουργίας του νέου σωφρονιστικού ιδρύματος. Την βδομάδα που μας πέρασε, προέκυψε αλλαγή στον χώρο που θα δημιουργηθούν οι νέες Κεντρικές Φυλακές, χωρίς να επηρεάζεται ο σχεδιασμός για υλοποίηση του έργου, τουλάχιστον σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση από το Υπουργείο Δικαιοσύνης.
Πώς έχουν, όμως, τα δεδομένα μέχρι σήμερα; Έχει κλειδώσει μετά την τελευταία σύσκεψη στο Υπουργείο Δικαιοσύνης η τοποθεσία του νέου σωφρονιστικού ιδρύματος. Οι υπόλοιπες διαδικασίες που αφορούν στον σχεδιασμό είναι σε εξέλιξη. Η διαφοροποίηση της τοποθεσίας, δηλαδή από τον Μαθιάτη στον Άγιο Σωζόμενο, όπως αναφέρθηκε αρμοδίως στον «Π», δεν επηρεάζει τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης του μεγαλεπήβολου έργου.
Μετά την απόφαση για δημιουργία νέου σωφρονιστικού ιδρύματος, είχε αρχίσει η διαδικασία εξεύρεσης κρατικών τεμαχίων τα οποία πληρούσαν τις προδιαγραφές που είχαν τεθεί. Από την τελική λίστα που ετοιμάστηκε είχαν προκριθεί τρεις επιλογές. Ο Μαθιάτης, ο Άγιος Σωζόμενος και ένα μεγάλο τεμάχιο πλησίον της κοινότητας Μαρκί.
Και τα τρία τεμάχια πληρούσαν τα κριτήρια, που ήταν να είναι μακριά από τον αστικό ιστό, και να υπάρχει εύκολη πρόσβαση από και προς τον αυτοκινητόδρομο. Αρχικά επιλέχθηκε το τεμάχιο στον Μαθιάτη και ακολούθησαν και επαφές–διαβουλεύσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης με τις τοπικές Αρχές της κοινότητας. Στην πορεία, και με τον σχεδιασμό του έργου να είναι σε εξέλιξη, προέκυψε, σύμφωνα με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, ότι το τεμάχιο στον Άγιο Σωζόμενο υπερτερεί έναντι του τεμαχίου στον Μαθιάτη, κυρίως λόγω υφιστάμενων υποδομών.
Για το θέμα των Φυλακών, το Υπουργείο Δικαιοσύνης σε ανακοίνωσή του σημείωνε ότι, «η διαδικασία επιλογής του καταλληλότερου χώρου εξελίσσεται παράλληλα με όλες τις υπόλοιπες αναγκαίες διεργασίες για τον σχεδιασμό, την ωρίμανση και τη χρηματοδότηση του έργου. «Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση και τελική η επιλογή του χώρου δεν καθυστερεί την προετοιμασία του έργου. Η επιλογή του κρατικού τεμαχίου στον Άγιο Σωζόμενο έγινε κατόπιν αξιολόγησης των τεχνικών και οικονομικών δεδομένων, με βασικά κριτήρια το συνολικό κόστος και τον χρόνο που απαιτείται για τη δημιουργία των αναγκαίων υποστηρικτικών υποδομών. Η περιοχή Μαθιάτη αποτέλεσε την αρχική επιλογή, ωστόσο από την περαιτέρω τεχνική εξέταση «διαπιστώθηκε ότι η ανάπτυξη του έργου στον συγκεκριμένο χώρο θα απαιτούσε σημαντικές πρόσθετες υποδομές, μεταξύ των οποίων νέο οδικό δίκτυο, αποχετευτικό και υδρευτικό δίκτυο, καθώς και τις αναγκαίες υποδομές ηλεκτροδότησης. Οι απαιτήσεις αυτές συνεπάγονται πρόσθετο κόστος αλλά και μεγαλύτερο χρόνο ολοκλήρωσης».
Η ανακοίνωση και η αντίδραση
Η αλλαγή τοποθεσίας για τις νέες Κεντρικές Φυλακές, έφερε και την αντίδραση των τοπικών Αρχών, με τους Δήμους Νότιας Λευκωσίας – Ιδαλίου και Λατσιών – Γερίου να ζητούν άμεση ανάκληση της απόφασης από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Σε κοινή τους ανακοίνωση, οι δύο δήμοι αναφέρουν ότι αναγνωρίζουν την ανάγκη δημιουργίας σύγχρονων και κατάλληλων υποδομών για το σωφρονιστικό ίδρυμα της χώρας, την ίδια ώρα, όμως, επισημαίνουν ότι ένα έργο τέτοιας μεγάλης κλίμακας, με δυναμικότητα πέραν των 1000 κρατουμένων και εκατοντάδων εργαζομένων, οφείλει να χωροθετηθεί στη βάση ολοκληρωμένης και επιστημονικά τεκμηριωμένης μελέτης, η οποία να λαμβάνει υπόψη όλες τις παραμέτρους, μεταξύ άλλων τις υφιστάμενες χρήσεις γης, τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις, τις υποδομές και τις ανάγκες της ευρύτερης περιοχής.
Μέχρι και 1500 κρατούμενοι
Η ανέγερση των νέων εγκαταστάσεων του σωφρονιστικού ιδρύματος αναμένεται να δώσει λύση σε σειρά προβλημάτων που εμφανίστηκαν στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις, κυρίως λόγω των υποδομών. Οι νέες εγκαταστάσεις προβλέπεται να διαθέτουν χωρητικότητα περίπου 1.500 κρατουμένων και να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις ασφάλειας, λειτουργικότητας και αξιοπρεπούς διαβίωσης. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στην εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση, την ψυχοκοινωνική υποστήριξη και την κοινωνική επανένταξη των κρατουμένων. Ένας από τους στόχους που έχουν τεθεί μέσω της δημιουργίας ενός σύγχρονου και οργανωμένου σωφρονιστικού περιβάλλοντος, είναι η αποτελεσματικότερη εφαρμογή της σωφρονιστικής πολιτικής και η ενίσχυση των προοπτικών ομαλής επανένταξης των κρατουμένων στην κοινωνία. Σε ό,τι αφορά την εκτίμηση του κόστους, αυτό θα ανέλθει γύρω στα 300 με 350 εκατομμύρια ευρώ.
Υπενθυμίζεται ότι η χωρητικότητα των Κεντρικών Φυλακών ανέρχεται περίπου στα 800 άτομα, ωστόσο ο αριθμός των κρατουμένων είναι πολύ μεγαλύτερος. Στην προσπάθεια να βρεθούν λύσεις για αντιμετώπιση του υπερπληθυσμού, για τους ελαφροποινίτες με ποινές μέχρι ενός έτους εξετάζεται η δυνατότητα αποφυλάκισης μετά την έκτιση του 50% της ποινής, κατόπιν έγκρισης του Συμβουλίου Αποφυλακίσεων. Παράλληλα, γίνονται προσπάθειες ώστε η ρύθμιση να επεκταθεί και σε ποινές μέχρι δύο ετών.
Παραμένουν μόνο οι υπόδικοι
Σε ό,τι αφορά τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις των Φυλακών, αναμένεται να αξιοποιηθούν 2-3 πτέρυγες οι οποίες θα προορίζονται αποκλειστικά για την κράτηση των υποδίκων μέχρι την εκδίκαση των υποθέσεών τους στα δικαστήρια. Με βάση τον σημερινό πληθυσμό στις Κεντρικές Φυλακές, περίπου το ένα τρίτο των κρατουμένων είναι υπόδικοι.
