€416 εκατ. στους Κύπριους αγρότες μέσω της νέας ΚΑΠ: Η σημαντικότερη αλλαγή, η ένσταση της Κύπρου για τους συνταξιούχους και το Σχέδιο αγροτικής δανειοδότησης

Πώς μπορεί το κράτος να στηρίξει αποτελεσματικότερα το γεωργικό ή κτηνοτροφικό εισόδημα; Πώς θα διευκολύνει τις επενδύσεις και την αξιοποίηση της τεχνολογίας; Πώς θα αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της λειψυδρίας και της κλιματικής αλλαγής; Και πώς θα καταστήσει τη γεωργία μια ελκυστική επαγγελματική επιλογή για τη νέα γενιά; Με στόχο την καταγραφή των απόψεων και των προτάσεων των παραγωγών, μέσα από ερωτηματολόγιο και συζήτηση, ώστε οι εθνικές παρεμβάσεις να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της κυπριακής γεωργίας και κτηνοτροφίας, πραγματοποιήθηκε χθες βράδυ η πρώτη δημόσια διαβούλευση για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2028-2034, στο πλαίσιο του νέου Εθνικού και Περιφερειακού Σχεδίου Εταιρικής Σχέσης. Με πρόθεση την άντληση της αναντικατάστατης γνώσης από την καθημερινή εμπειρία των παραγωγών στο χωράφι και την κτηνοτροφική μονάδα, το ερωτηματολόγιο κάλυψε, μεταξύ άλλων, το γεωργικό εισόδημα, το κόστος παραγωγής, το νερό, τη γενεακή ανανέωση, τις επενδύσεις, την απλούστευση και τις συνέργειες με άλλες πολιτικές.

Τουλάχιστον €416 εκατ. για την Κύπρο

Στην ομιλία του, ο υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Χρίστος Σενέκης, ανέφερε ότι τουλάχιστον €416 εκατ. σε ευρωπαϊκούς πόρους προβλέπει η προτεινόμενη κατανομή για την Κύπρο, με την Κυπριακή Δημοκρατία να επιδιώκει, πρόσθεσε, περαιτέρω ενίσχυση της χρηματοδότησης του αγροτικού τομέα, από τους υπόλοιπους διαθέσιμους πόρους του Εθνικού και Περιφερειακού Σχεδίου Εταιρικής Σχέσης. Μάλιστα η Κύπρος υποστηρίζει την πρόβλεψη ώστε τουλάχιστον το 10% των υπόλοιπων διαθέσιμων πόρων να κατευθύνεται σε παρεμβάσεις για την ύπαιθρο, τόνισε. Αξίζει να σημειωθεί ότι το αντίστοιχο ποσό ευρωπαϊκών πόρων στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027 ανέρχεται σε €373 εκατ., αλλά αφορά πενταετή περίοδο και όχι επταετή περίοδο.

Η γνώση των παραγωγών, που προέρχεται από την καθημερινή εμπειρία στο χωράφι και στην κτηνοτροφική μονάδα, αποτελεί ουσιαστικό μέρος του σχεδιασμού του Υπουργείου Γεωργίας για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2028-2034.

Η σημαντικότερη αλλαγή

Σύμφωνα με τις παρουσιάσεις που έγιναν στη χθεσινή εκδήλωση στη Σκαρίνου, η σημαντικότερη αλλαγή για την περίοδο 2028–2034 είναι ότι η ΚΑΠ δεν θα υλοποιείται πλέον μέσω αυτοτελούς Στρατηγικού Σχεδίου, όπως σήμερα, αλλά θα ενταχθεί σε ένα ευρύτερο ενιαίο Εθνικό Σχέδιο μαζί με άλλες ευρωπαϊκές πολιτικές και χρηματοδοτικά εργαλεία. Η νέα αρχιτεκτονική επιδιώκει μεγαλύτερη συνοχή, συμπληρωματικότητα και ευελιξία, αλλά παράλληλα αυξάνει την ευθύνη του κράτους μέλους ως προς τον καθορισμό προτεραιοτήτων και την κατανομή των πόρων. Σύμφωνα με τεχνοκράτες του Υπουργείου Γεωργίας, η αλλαγή αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί θετικά για την Κύπρο, επιτρέποντας μεγαλύτερες συνέργειες της γεωργικής πολιτικής με πολιτικές που αφορούν, μεταξύ άλλων, υδατικές υποδομές, ενέργεια, έρευνα και καινοτομία, ψηφιοποίηση, κατάρτιση και υποδομές αγροτικών περιοχών.

Η ένσταση της Κύπρου για τον αποκλεισμό συνταξιούχων

Ο υπουργός ενημέρωσε τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους για τη βασική επιδίωξη της Κύπρου στις εν εξελίξει ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις, που αφορά τη διασφάλιση της ευελιξίας του νέου πλαισίου ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες κάθε κράτους μέλους.

Στο πλαίσιο αυτό, η Κύπρος ζητά να μην αποκλειστούν από τις άμεσες ενισχύσεις οι ενεργοί γεωργοί που έχουν συμπληρώσει την ηλικία συνταξιοδότησης.

«Η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αποκλεισμό αυτής της κατηγορίας γεωργών δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα της κυπριακής υπαίθρου», είπε ο κ. Σενέκης, σημειώνοντας ότι πολλοί συμπολίτες συνεχίζουν να καλλιεργούν τη γη και να συμβάλλουν ενεργά στην παραγωγή ακόμη και μετά τη συνταξιοδότησή τους.

«Η στήριξη πρέπει να συνδέεται με την πραγματική γεωργική δραστηριότητα και όχι αποκλειστικά με την ηλικία του παραγωγού», τόνισε, προσθέτοντας ότι η Κύπρος θα συνεχίσει να εργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη μη υιοθέτηση της συγκεκριμένης πρόνοιας.

Ο υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χρίστος Σενέκης, ενημέρωσε τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους για μία βασική επιδίωξη της Κύπρου στις εν εξελίξει ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις, να μην αποκλειστούν από τις άμεσες ενισχύσεις οι ενεργοί γεωργοί που έχουν συμπληρώσει την ηλικία συνταξιοδότησης.

Η ανανέωση των γενεών

Ο κ. Σενέκης έθεσε παράλληλα ως προτεραιότητα την ανανέωση των γενεών, λέγοντας ότι το νέο κανονιστικό πλαίσιο θα πρέπει να διευκολύνει την είσοδο νέων ανθρώπων στη γεωργία και την κτηνοτροφία και να επιτρέπει στα κράτη μέλη να προσαρμόζουν τις παρεμβάσεις τους στις ιδιαίτερες ανάγκες τους.

«Δεν αρκεί να ενθαρρύνουμε έναν νέο άνθρωπο να ασχοληθεί με τον πρωτογενή τομέα. Πρέπει να του προσφέρουμε πραγματικές δυνατότητες να παραμείνει στον τομέα, να αναπτύξει τη δραστηριότητά του και να εξασφαλίσει ένα αξιοπρεπές εισόδημα», ανέφερε.

Παράλληλα, ο σχεδιασμός, είπε, θα πρέπει να στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και να λαμβάνει υπόψη τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, πρόσθεσε, προωθείται μελέτη για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη γεωργία και τα αναγκαία μέτρα προσαρμογής.

Σχέδιο αγροτικής δανειοδότησης

Ο υπουργός είπε ακόμη ότι ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην πρόσβαση των παραγωγών στη χρηματοδότηση, η οποία συχνά λειτουργεί ως εμπόδιο στην υλοποίηση παραγωγικών επενδύσεων. Υπενθύμισε ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε στις 29 Απριλίου 2026 το «Σχέδιο διευκόλυνσης της δανειοδότησης των αγροτών για την υλοποίηση επενδύσεων», το οποίο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το αμέσως επόμενο διάστημα.

Στον απόηχο της κρίσης του αφθώδους πυρετού, είπε ότι ανάλογη έμφαση πρέπει να δοθεί και στην κτηνοτροφία, σημειώνοντας ότι οι πρόσφατες προκλήσεις ανέδειξαν την ανάγκη για καλύτερη οργάνωση, ενίσχυση της βιοασφάλειας, αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη μείωση της γραφειοκρατίας. Αφού ανέφερε ότι χρειάζεται μια Κοινή Αγροτική Πολιτική πιο απλή, πιο λειτουργική και πιο κοντά στον παραγωγό, υπέδειξε ότι η μείωση της γραφειοκρατίας αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για να μπορούν οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι να αξιοποιούν αποτελεσματικά τα διαθέσιμα μέτρα στήριξης.

Ο κ. Σενέκης αναφέρθηκε τέλος στις πιέσεις που αντιμετωπίζει ο αγροτικός τομέας λόγω του αυξημένου κόστους παραγωγής, της κλιματικής αλλαγής, της ανομβρίας και της λειψυδρίας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μια πολιτική που θα στηρίζει το γεωργικό εισόδημα, θα ενθαρρύνει τις παραγωγικές επενδύσεις και θα ενισχύει την ανθεκτικότητα του πρωτογενούς τομέα.

Υπό διαμόρφωση

Στόχος της πρώτης φάσης της διαβούλευσης ήταν να καταγραφούν έγκαιρα:

• οι σημαντικότερες ανάγκες και προκλήσεις της κυπριακής γεωργίας,
• οι προτεραιότητες του αγροτικού κόσμου,
• οι απόψεις ως προς τις κατευθύνσεις των μελλοντικών παρεμβάσεων.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Γεωργίας, η διαβούλευση δεν προκαθορίζει στο παρόν στάδιο συγκεκριμένα μέτρα, παρεμβάσεις ή χρηματοδοτικές κατανομές, καθώς η διαμόρφωση του ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Η διαδικασία θα συνεχιστεί εντός του 2027 και, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, θα ακολουθήσει νέα φάση διαβούλευσης, όταν θα έχει διαμορφωθεί πιο ολοκληρωμένο προσχέδιο του κεφαλαίου της ΚΑΠ.