Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων: Προειδοποιεί για τους κινδύνους από τα «έξυπνα γυαλιά» - Πότε παραβιάζεται η ιδιωτικότητά μας

Τον κώδωνα του κινδύνου για τη χρήση των «έξυπνων γυαλιών» κρούει η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, προειδοποιώντας ότι οι συγκεκριμένες συσκευές μπορούν να καταγράφουν εικόνα και ήχο χωρίς να γίνεται αντιληπτό από τα πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στους χρήστες τους.

Με αφορμή την ολοένα και μεγαλύτερη διάδοση των λεγόμενων smart glasses, η Αρχή εφιστά την προσοχή του κοινού στους κινδύνους που δημιουργούνται για την ιδιωτικότητα και την προστασία των προσωπικών δεδομένων, ιδιαίτερα σε χώρους όπως νοσοκομεία, σχολεία και εργασιακά περιβάλλοντα.

Τα έξυπνα γυαλιά μοιάζουν με συμβατικά γυαλιά οράσεως ή ηλίου, ωστόσο διαθέτουν ενσωματωμένες κάμερες, μικρόφωνα και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Μέσω αυτών, οι χρήστες μπορούν να φωτογραφίζουν, να καταγράφουν συνομιλίες και βίντεο, να μεταδίδουν ζωντανά εικόνα και να αναγνωρίζουν αντικείμενα.

Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με την Αρχή, είναι ότι τα άτομα που βρίσκονται γύρω από τον χρήστη ενδέχεται να μην αντιλαμβάνονται ότι καταγράφονται ή ότι τα προσωπικά τους δεδομένα υποβάλλονται σε επεξεργασία.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για την προστασία των παιδιών, καθώς ενδέχεται να μην κατανοούν πλήρως τις δυνατότητες των συσκευών και τις συνέπειες της καταγραφής τους.

Πότε εφαρμόζεται ο ΓΚΠΔ

Η ανακοίνωση βασίζεται σε δήλωση που υιοθέτησε στις 13 Οκτωβρίου 2026 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων (ΕΣΠΔ), στο οποίο συμμετέχει και η κυπριακή Αρχή, εκπροσωπούμενη από την Επίτροπο Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Μαρία Χριστοφίδου.

Σύμφωνα με τις συστάσεις, όταν τα έξυπνα γυαλιά χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για προσωπικούς ή οικογενειακούς σκοπούς, όπως η καταγραφή οικογενειακών στιγμών, ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ) δεν εφαρμόζεται στον χρήστη.

Ωστόσο, η κατάσταση διαφοροποιείται όταν το υλικό δημοσιοποιείται σε δημόσιους λογαριασμούς κοινωνικών δικτύων ή όταν οι συσκευές χρησιμοποιούνται για επαγγελματικούς, υπηρεσιακούς ή πολιτικούς σκοπούς. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο χρήστης ενδέχεται να θεωρείται υπεύθυνος επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων και να υπόκειται στις σχετικές νομικές υποχρεώσεις.

Φωτεινές και ηχητικές ειδοποιήσεις

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εισηγείται την εφαρμογή τεχνικών μέτρων που θα επιτρέπουν στους πολίτες να γνωρίζουν πότε κάποιος χρησιμοποιεί έξυπνα γυαλιά για καταγραφή.

Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται φωτεινές ενδείξεις LED, ηχητικές ειδοποιήσεις κατά την ενεργοποίηση της καταγραφής, καθώς και ειδοποιήσεις σε κοντινά κινητά τηλέφωνα, με κατάλληλες εγγυήσεις προστασίας της ιδιωτικότητας.

Παράλληλα, προτείνεται οι συσκευές να σχεδιάζονται με τρόπο που να καθιστά ευκολότερη την αναγνώρισή τους από τρίτα πρόσωπα.

Προβληματισμός για τη χρήση δεδομένων στην τεχνητή νοημοσύνη

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στον κίνδυνο αξιοποίησης δεδομένων που καταγράφονται χωρίς τη γνώση των πολιτών για εμπορικούς σκοπούς ή για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.

Το ΕΣΠΔ επισημαίνει ότι η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων πρέπει να στηρίζεται σε κατάλληλη νομική βάση, ενώ αναγνωρίζει τις δυσκολίες που παρουσιάζει τόσο η εξασφάλιση συγκατάθεσης όσο και η επίκληση έννομου συμφέροντος.

Τονίζεται επίσης ότι οι κατασκευαστές των συσκευών και οι πάροχοι συνδεδεμένων υπηρεσιών δεν μπορούν να μετακυλίουν στους χρήστες τις δικές τους υποχρεώσεις προστασίας δεδομένων, όταν ενεργούν ως υπεύθυνοι επεξεργασίας.

Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται είναι ο περιορισμός της συνεχούς καταγραφής, η μείωση του χρόνου αποθήκευσης δεδομένων, η δυνατότητα θόλωσης προσώπων και η απενεργοποίηση λειτουργιών μόνιμης καταγραφής όταν δεν είναι απαραίτητες.

Η Αρχή υπογραμμίζει, τέλος, την ανάγκη υιοθέτησης κοινών προτύπων και ενίσχυσης της ενημέρωσης των πολιτών, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν τις συγκεκριμένες συσκευές και να γνωρίζουν πότε και με ποιον τρόπο ενδέχεται να καταγράφονται τα προσωπικά τους δεδομένα.