Οι αμερικανικές αρχές ανακοίνωσαν ένα εκτεταμένο σχέδιο αντιμετώπισης της κοχλιόμυγας (New World Screwworm), του σαρκοφάγου παρασίτου που εντοπίστηκε πρόσφατα στις ΗΠΑ για πρώτη φορά μετά το 1966.
Στο επίκεντρο της στρατηγικής βρίσκεται η απελευθέρωση εκατοντάδων εκατομμυρίων στείρων εντόμων, μια μέθοδος που χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες για τον περιορισμό πληθυσμών παρασίτων. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η σημερινή παραγωγική δυνατότητα είναι πολύ χαμηλή για να ανακόψει άμεσα την εξάπλωση της κοχλιόμυγας.
Παράλληλα, οι αρχές έχουν δημιουργήσει ζώνη ελέγχου γύρω από το σημείο όπου εντοπίστηκε το πρώτο κρούσμα στο Τέξας, ενώ επιστρατεύουν ακόμη και ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους για τον εντοπισμό του παρασίτου.
Η κοχλιόμυγα είχε εξαλειφθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από περίπου έξι δεκαετίες, ωστόσο τα τελευταία χρόνια εξαπλώνεται εκ νέου από τον νότο προς τον βορρά, καταγράφοντας χιλιάδες κρούσματα σε χώρες της Κεντρικής Αμερικής και στο Μεξικό.
Οι προνύμφες της αναπτύσσονται μέσα σε ανοιχτές πληγές ζώων και ανθρώπων, τρεφόμενες από ζωντανούς ιστούς. Αν δεν υπάρξει θεραπεία, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες ή ακόμη και τον θάνατο του ξενιστή.
Το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα στις ΗΠΑ αφορά ένα μοσχάρι ηλικίας τριών εβδομάδων, στο οποίο οι προνύμφες εντοπίστηκαν στην περιοχή του ομφάλιου λώρου. Το περιστατικό καταγράφηκε στην κοινότητα Λα Πράιορ του Τέξας, περίπου 48 χιλιόμετρα από τα σύνορα με το Μεξικό.
Μετά την ανακάλυψη, το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας δημιούργησε ζώνη επιτήρησης ακτίνας 20 χιλιομέτρων και εφαρμόζει μέτρα καραντίνας, ελέγχου μετακινήσεων και εντατικής παρακολούθησης των ζώων στην περιοχή.
Το σχέδιο με τα στείρα έντομα
Βασικό όπλο των αμερικανικών αρχών παραμένει η λεγόμενη «Τεχνική των Στείρων Εντόμων» (Sterile Insect Technique), η οποία στηρίζεται στην απελευθέρωση μεγάλου αριθμού στείρων αρσενικών κοχλιόμυγων στο φυσικό περιβάλλον.
Η μέθοδος εκμεταλλεύεται το γεγονός ότι τα θηλυκά του είδους ζευγαρώνουν μόνο μία φορά στη ζωή τους. Όταν το ζευγάρωμα γίνει με στείρο αρσενικό, τα αυγά που παράγονται δεν είναι γόνιμα και δεν εκκολάπτονται, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός του παρασίτου να μειώνεται σταδιακά.
Η συγκεκριμένη τεχνική έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για την αντιμετώπιση διαφόρων εντόμων, όπως οι μύγες των φρούτων και ορισμένα είδη κουνουπιών.
Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι για να αναχαιτιστεί αποτελεσματικά η τρέχουσα εξάπλωση της κοχλιόμυγας απαιτείται η παραγωγή έως και 600 εκατομμυρίων στείρων εντόμων κάθε εβδομάδα.
Σήμερα, οι εγκαταστάσεις παραγωγής στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Μεξικό μπορούν να παράγουν περίπου 100 εκατομμύρια στείρες κοχλιόμυγες την εβδομάδα, δηλαδή ένα κλάσμα του απαιτούμενου αριθμού.
Η υπουργός Γεωργίας των ΗΠΑ, Μπρουκ Ρόλινς, δήλωσε ότι μετά τον εντοπισμό του μολυσμένου μοσχαριού απελευθερώθηκαν τέσσερα εκατομμύρια στείρα έντομα από το έδαφος, επιπλέον των τεσσάρων εκατομμυρίων που ρίχνονται αεροπορικώς κάθε εβδομάδα από τον Φεβρουάριο.
Η ίδια εμφανίστηκε καθησυχαστική, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως το παράσιτο θα εγκατασταθεί μόνιμα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρ' όλα αυτά, αρκετοί κτηνοτρόφοι στο Τέξας εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο τα μέτρα επαρκούν, υποστηρίζοντας ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν αντέδρασε έγκαιρα απέναντι στην απειλή.
Κριτική για καθυστερημένη αντίδραση
Η επανεμφάνιση της κοχλιόμυγας στις ΗΠΑ έχει πυροδοτήσει πολιτική αντιπαράθεση, με επικριτές της κυβέρνησης να υποστηρίζουν ότι οι αρχές δεν έδρασαν αρκετά γρήγορα καθώς το παράσιτο εξαπλωνόταν προς βορρά.
Ο επίτροπος Γεωργίας του Τέξας, Σιντ Μίλερ, κατηγόρησε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για αυτό «αργή, γραφειοκρατική και ελλιπή αντίδραση», η οποία - όπως υποστήριξε - επέτρεψε στο παράσιτο να προχωρήσει ανεμπόδιστα μέσω του Μεξικού και να φτάσει τελικά σε αμερικανικό έδαφος.
Παρόμοια κριτική έχουν ασκήσει και Δημοκρατικοί πολιτικοί, οι οποίοι συνδέουν το πρόβλημα με την κατάργηση προγραμμάτων παρακολούθησης της κοχλιόμυγας στην Κεντρική Αμερική.
Η τελευταία μεγάλη απειλή για την αμερικανική κτηνοτροφία είχε καταγραφεί τη δεκαετία του 1970. Τότε, η μαζική απελευθέρωση στείρων εντόμων θεωρήθηκε ιδιαίτερα επιτυχημένη, καθώς κατάφερε να ωθήσει τους πληθυσμούς της κοχλιόμυγας νοτιότερα, μέχρι την περιοχή του Νταριέν, στα σύνορα Παναμά και Κολομβίας.
Σύμφωνα με ειδικούς, εκείνη την περίοδο απελευθερώνονταν εβδομαδιαίως από 500 έως 700 εκατομμύρια στείρα έντομα σε ολόκληρη την Κεντρική Αμερική, αριθμός πολλαπλάσιος από τον σημερινό.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, το παράσιτο άρχισε να επεκτείνεται ξανά προς τον βορρά. Η αύξηση των κρουσμάτων καταγράφηκε αρχικά στον Παναμά το 2022, ενώ στη συνέχεια επεκτάθηκε σε άλλες χώρες της Κεντρικής Αμερικής και, το 2024, στο Μεξικό.
Παράλληλα με τις επιχειρήσεις καταπολέμησης, οι αμερικανικές αρχές έχουν αναπτύξει στα σύνορα ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους ανίχνευσης, γνωστούς ως «Beagle Brigade», οι οποίοι μπορούν να εντοπίζουν την παρουσία του παρασίτου σε ζώα και αποσκευές.
Οι ειδικοί καλούν τους κτηνοτρόφους να παρακολουθούν στενά τα ζώα τους και να καλύπτουν άμεσα τυχόν πληγές, ενώ συνιστούν στους πολίτες να ελέγχουν και τα κατοικίδιά τους και να αναφέρουν άμεσα οποιοδήποτε ύποπτο περιστατικό στις αρχές.
Μπορεί να ευνοείται από την κλιματική αλλαγή
Οι επιστήμονες εξετάζουν επίσης κατά πόσο η άνοδος της θερμοκρασίας συμβάλλει στην εξάπλωση της κοχλιόμυγας προς βορειότερες περιοχές.
Αν και το παράσιτο είναι γηγενές στα τροπικά τμήματα της αμερικανικής ηπείρου και δεν θεωρείται ξενικό είδος, οι θερμότερες συνθήκες ενδέχεται να διευκολύνουν την εγκατάστασή του σε περιοχές όπου παλαιότερα δεν μπορούσε να επιβιώσει.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), η τρέχουσα έξαρση έχει συνδεθεί με περισσότερα από 2.000 περιστατικά προσβολής ανθρώπων σε χώρες της αμερικανικής ηπείρου.
Οι υγειονομικές αρχές επισημαίνουν ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει χαμηλός, ωστόσο τονίζουν ότι η έγκαιρη ανίχνευση και η άμεση αντιμετώπιση των κρουσμάτων είναι κρίσιμη για να αποτραπεί η περαιτέρω εξάπλωση του παρασίτου.
Με πληροφορίες από BBC / lifo.gr
