*Μαρίας Δεμερτζή
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) επανασχεδιάζει τα χαρτονομίσματα του ευρώ και έχει ζητήσει τη βοήθεια του κοινού να επιλέξει ένα από τα 10 υποψήφια σχέδια, τα μισά από τα οποία απεικονίζουν διάσημους Ευρωπαίους και τα άλλα μισά πουλιά και ποτάμια. Το κοινό έχει ήδη ανταποκριθεί με ενθουσιασμό, συμβολική ένδειξη για το ενδιαφέρον του Ευρωπαίου πολίτη.
Έξι εκατομμύρια άνθρωποι ψήφισαν το αγαπημένο τους σχέδιο για το ευρώ την πρώτη εβδομάδα της έρευνας που ξεκίνησε τον Ιούλιο, δηλαδή σχεδόν ένα εκατομμύριο ψήφοι την ημέρα. Με αυτό τον ρυθμό, εάν διατηρηθεί, ένα πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού της ευρωζώνης θα έχει ψηφίσει μέχρι να κλείσει η έρευνα, στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Δεν θα έπρεπε να με εκπλήσσει το έντονο ενδιαφέρον των Ευρωπαίων να έχουν λόγο στην εμφάνιση της επόμενης γενιάς των χρημάτων τους.
Η οικογένειά μου δεν αποτελεί εξαίρεση. Ψήφισα αμέσως για τα δύο αγαπημένα μου σχέδια, και τα δύο με εξέχοντες Ευρωπαίους, ενθουσιασμένη με την ιδέα ότι επιτέλους μπορούμε να αποδίδουμε πρόσωπο στην Ευρώπη, για το οποίο όλοι συμφωνούμε.
Θυμάμαι την πρώτη φορά που ο σχεδιασμός των χρημάτων της Ευρώπης έγινε πρωτίστως με σκοπό να μην υπάρξει καμία διαφωνία. Οι καμάρες, τα παράθυρα και οι γέφυρες της πρώτης γενιάς ευρώ θα απεικόνιζαν στιλ, όχι υπάρχοντα μνημεία. Και ενώ αυτά μπορεί να είναι σύμβολα ανοχής και συνεργασίας, εξασφάλισαν επίσης ότι κανένα κράτος μέλος δεν θα διεκδικούσε την ιδιοκτησία των εικόνων και, το πιο σημαντικό, κανένας δεν θα μπορούσε να αισθάνεται αποκλεισμένος. Θυμάμαι ότι ένιωσα πραγματικά απογοητευμένη από τη χαμένη ευκαιρία να δώσουμε όψη στον ευρωπαϊκό πολιτισμό, είτε με πρόσωπα είτε με υπάρχοντα μνημεία και, μαζί με αυτό, να προωθήσουμε την τόσο αναγκαία, κατά τη γνώμη μου, έννοια της ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια άλλη πλευρά που αποκαλύφθηκε από δύο αντιδράσεις των γιων μου.
Οι δύο έφηβοι γιοι μου, μέρος της γενιάς του TikTok, είχαν φυσικά ενημερωθεί για τη διεξαγωγή αυτού του διαγωνισμού και, προς μεγάλη μου έκπληξη, ήταν πολύ πρόθυμοι να ψηφίσουν. Αυτή είναι η γενιά που λαμβάνει εισόδημα (χαρτζιλίκι) ψηφιακά, κάνει όλες τις πληρωμές της μέσω τηλεφώνου και δημιουργεί ακόμη και ένα ψηφιακό πουγκί για να μοιράζεται τα έξοδα με φίλους. Έχουν ελάχιστες έως καθόλου ευκαιρίες να αγγίζουν μετρητά, και ωστόσο είναι εξαιρετικά πρόθυμοι να εκφράσουν άποψη για το σχέδιο και τη μορφή που θα πάρουν τα χρήματα. Όταν τους ρώτησα γιατί ενδιαφέρονται τόσο πολύ για κάτι με το οποίο δεν έχουν επαφή συχνά, αρχικά μου υπενθύμισαν ότι πάντα κρατούν μετρητά έκτακτης ανάγκης (μετά από δική μου επιμονή!) και επισήμαναν ότι τα καινούργια ευρώ τους αφορούν ισάξια όσο αφορούν τη δική μου γενιά (και μάλλον περισσότερο, δεδομένης της ηλικίας τους). Η ψηφιακή τους εμπειρία με τα χρήματα δεν μειώνει την κατανόηση και οικειότητά τους με τα μετρητά. Με ανακούφισε το γεγονός ότι τα μετρητά, ως η χειροπιαστή άγκυρα του χρηματοπιστωτικού μας συστήματος, δεν απειλούνται σύντομα από την ψηφιοποίηση.
Αλλά ακόμα πιο εκπληκτικό, δεδομένης της ξεκάθαρης προτίμησής μου για τα σχέδια που απεικονίζουν διάσημους Ευρωπαίους, ήταν η σαφής επιλογή τους για τα πουλιά και τα ποτάμια . «Ποιοι είναι αυτοί οι πεθαμένοι άνθρωποι;», με ρώτησαν. Ήταν όμως το θέμα η επιλογή των ατόμων; Αν η Κάλλας αντικατασταθεί από την Ντούα Λίπα, ο Μπετόβεν από τον Γκουέτα και ο Θερβάντες από τον Ρονάλντο, θα άλλαζε η προτίμησή τους; Όχι. Το θέμα δεν είναι οι άνθρωποι που απεικονίζονται. Το νερό και η φύση είναι για πάντα. Οι άνθρωποι είναι εφήμεροι και δεν υπάρχουν έξι ιστορικές προσωπικότητες που να μπορούν να εκπροσωπούν επαρκώς ένα τεράστιο και ποικιλόμορφο κοινό. Αντίθετα, τα ποτάμια διασχίζουν σύνορα και τα πουλιά μεταναστεύουν, ακριβώς όπως αναμένεται να κάνουμε κι εμείς σε μια Ευρώπη χωρίς σύνορα.
Τότε κατάλαβα ότι αυτός ο διαγωνισμός θα έχει καλό τέλος. Δεν έχει σημασία ποιο σχέδιο θα επιλεχθεί, καθώς όλοι θα βρούμε κάτι που θα μας εκφράζει. Εγώ θα αγαλλιάσω με τη φύση και βιοποικιλότητα, και η καινούργια γενιά θα αναγνωρίσει τη Μαρί Κιουρί, όταν την διδαχθεί στο επόμενο μάθημα Φυσικής, και την 9η συμφωνία όταν την ακούσει την επόμενη Πρωτοχρονιά. Η υποστήριξη είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της αξίας του χρήματος και τα 10 υποψήφια σχέδια κατάφεραν να κερδίσουν όλη την οικογένεια, τουλάχιστον τη δική μου.
Μπορείτε να ψηφίσετε μέχρι τις 21 Σεπτεμβρίου.
*Καθηγήτριας Οικονομικής Πολιτικής, Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο, Φλωρεντία. Το άρθρο αναδημοσιεύεται από την ιστοσελίδα, Εταιρεία Κυπριακών Οικονομικών Μελετών https://cypruseconomicsociety.org/blog/blog-posts/.
