OCCRP: Η Deloitte Κύπρου φέρεται να ενέκρινε αναδρομικά έγγραφα για μεταφορά δισεκατομμυρίων του Αμπράμοβιτς

Η Deloitte Κύπρου φέρεται να ενέκρινε έγγραφα με αναδρομικές ημερομηνίες για εταιρείες συμφερόντων του Ρώσου δισεκατομμυριούχου Ρομάν Αμπράμοβιτς, διευκολύνοντας την εκ των υστέρων μεταφορά περιουσιακών στοιχείων δισεκατομμυρίων δολαρίων από την Κύπρο στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους, με στόχο την παράκαμψη αυστηρότερων φορολογικών και απαιτήσεων διαφάνειας. Αυτό αποκαλύπτει έρευνα του Οργανισμού για το Οργανωμένο Έγκλημα και τη Διαφθορά (OCCRP), η οποία βασίζεται σε εκατομμύρια διαρρεύσαντα έγγραφα και ηλεκτρονική αλληλογραφία.

Σύμφωνα με την έρευνα, στα μέσα της δεκαετίας του 2000 η Deloitte Κύπρου συνεργάστηκε με τη MeritServus, πάροχο εταιρικών υπηρεσιών που αποτελούσε τότε τμήμα της Deloitte, και στελέχη της Millhouse, εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων του Αμπράμοβιτς. Στόχος φέρεται να ήταν η μεταφορά τραπεζικών καταθέσεων, πολυτελών σκαφών, αεροσκαφών και ακινήτων σε εταιρείες στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους, όπου δεν ίσχυαν οι ίδιες απαιτήσεις δημοσιοποίησης οικονομικών στοιχείων.

Σε μία περίπτωση, κυπριακή εταιρεία συμφερόντων του Αμπράμοβιτς είχε εισπράξει σχεδόν δύο δισεκατομμύρια δολάρια από την πώληση μετοχών της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Sibneft το 2003. Σύμφωνα με τα αρχεία, το 2005 συζητήθηκε η σύνταξη εγγράφων που θα εμφάνιζαν τα χρήματα ως περιουσία εταιρείας στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους. Οικονομικές καταστάσεις που εξασφάλισαν οι δημοσιογράφοι αναφέρουν ότι η κυπριακή εταιρεία διακρατούσε 870 εκατομμύρια δολάρια για λογαριασμό της μητρικής της το 2004.

Σε άλλη περίπτωση, έγγραφα που πιστοποιήθηκαν από τη Deloitte Κύπρου εμφάνιζαν εταιρεία συμφερόντων του Αμπράμοβιτς να έχει μεταβιβάσει περιουσιακά στοιχεία αξίας σχεδόν 700 εκατομμυρίων δολαρίων στη μητρική της εταιρεία από το 2003, παρότι, σύμφωνα με την έρευνα, τα στοιχεία παρέμειναν στην κυπριακή εταιρεία έως το 2006. Αντίστοιχα, στην περίπτωση της Amiscan Investments Limited, οικονομικές καταστάσεις που ελέγχθηκαν από τη Deloitte εμφάνιζαν μηδενική αξία περιουσιακών στοιχείων, ενώ προηγούμενα έγγραφα κατέγραφαν σκάφη, αεροσκάφη και ακίνητα συνολικής αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.

Η έρευνα αναφέρει επίσης ότι η Electus Investments Limited, κυπριακή εταιρεία που βρισκόταν στην κορυφή μιας εκτεταμένης δομής εταιρειών συμφερόντων του Αμπράμοβιτς, φέρεται να μετέφερε αναδρομικά περιουσιακά στοιχεία σε εταιρεία με την ίδια επωνυμία στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους. Οι οικονομικές καταστάσεις της για το 2003, οι οποίες πιστοποιήθηκαν από τη Deloitte και κατατέθηκαν στο κυπριακό μητρώο εταιρειών περίπου 14 χρόνια αργότερα, δεν εμφάνιζαν περιουσιακά στοιχεία δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Οι απαντήσεις των εμπλεκομένων

Δικηγόροι του Αμπράμοβιτς δήλωσαν στο OCCRP ότι δεν υπάρχουν στοιχεία πως ο πελάτης τους συμμετείχε, ενέκρινε ή γνώριζε τα σχέδια για τη σύνταξη ή την αναδρομική χρονολόγηση εγγράφων. Αρνήθηκαν επίσης ότι επιδίωξε να αποφύγει φόρους ή να αποκρύψει παράνομα περιουσιακά στοιχεία.

Η Deloitte Κύπρου ανέφερε ότι ενεργεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, αλλά αρνήθηκε να σχολιάσει περαιτέρω, σημειώνοντας ότι δεν έχει πλέον πρόσβαση σε αλληλογραφία πριν από περίπου 20 χρόνια.

Ο Δημήτρης Ιωαννίδης, πρώην πρόεδρος της Deloitte Κύπρου και επικεφαλής της MeritServus, τέθηκε υπό βρετανικές κυρώσεις το 2023. Η βρετανική κυβέρνηση τον κατηγόρησε ότι δημιούργησε αδιαφανείς υπεράκτιες δομές, τις οποίες, σύμφωνα με τις αρχές, χρησιμοποίησε ο Αμπράμοβιτς για να αποκρύψει περιουσιακά στοιχεία αξίας σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. Ο Ιωαννίδης αρνήθηκε να σχολιάσει μέσω των δικηγόρων του.

Ο οικονομολόγος Άλεξ Κόμπαμ, επικεφαλής του Tax Justice Network, δήλωσε ότι η σκόπιμη δημιουργία ψευδών εγγράφων για την παραπλάνηση φορολογικών αρχών θα μπορούσε να συνιστά φοροδιαφυγή. Ο δικηγόρος Άντριου Μίτσελ, αφού εξέτασε περίληψη των στοιχείων, χαρακτήρισε τις ενέργειες που περιγράφονται στην έρευνα προσπάθεια προστασίας περιουσιακών στοιχείων από νόμιμη φορολόγηση.

Η έρευνα εντάσσεται στο διεθνές δημοσιογραφικό εγχείρημα Cyprus Confidential, το οποίο βασίζεται σε περισσότερα από 3,6 εκατομμύρια έγγραφα που διέρρευσαν από έξι παρόχους εταιρικών υπηρεσιών στην Κύπρο. Τα ευρήματα βασίζονται σε διαρρεύσαντα αρχεία και δεν αποτελούν από μόνα τους δικαστικές διαπιστώσεις ενοχής.